• Przewód pokarmowy (jama ustna → odbyt) — pieczenie jak od substancji żrącej, metaliczny smak, gwałtowne wymioty i biegunka, pragnienie, bóle kurczowe, zapaść; osłabienie po zapaleniu żołądka i jelit [Allen], [Hughes], [Clarke]. Zob. Jama ustna/Żołądek/Brzuch/Odbytnica; pogorszenie po zimnych napojach; poprawa po małych łykach ciepłych napojów.
• Błony śluzowe (oczy, cewka moczowa, szyjka macicy) — nieżyt ze szczypaniem i drażniącą wydzieliną; historyczne miejscowe stosowanie jako środka ściągającego wskazuje na homeopatyczne wskazania w przewlekłych nieżytach z podrażnieniem [Clarke], [Hering]. Zob. Oczy/Układ moczowy/Kobiece narządy płciowe.
• Nerwy (obwodowe i autonomiczne) — drżenie, drgania mięśniowe, bolesne kurcze mięśni, wazowagalne uczucie omdlewania przy gwałtownych dolegliwościach żołądkowych; utrzymująca się astenia po wyczerpujących utratach płynów [Allen], [Hughes]. Zob. Umysł/Objawy ogólne.
• Skóra i owrzodzenia — nadżerki i powolne gojenie wokół naturalnych otworów ciała wskutek drażniących wydzielin; działanie ściągające sugeruje przydatność w trudno gojących się owrzodzeniach, które szczypią i pieką [Clarke], [Boericke]. Zob. Skóra.
• Krew/płyny ustrojowe — odwodnienie i wygląd sugerujący niedokrwistość po utracie płynów wskutek biegunki; skłonność do zapaści w obrazach przypominających cholerę [Hughes], [Allen]. Zob. Gorączka/Objawy ogólne.

• Małe, częste łyki ciepłych napojów (wody, herbaty) łagodzą nudności i uczucie zimna [Clarke], [Hughes].
• Całkowity spoczynek; pozycja leżąca podczas napadów wymiotów [Allen].
• Ciepło na nadbrzusze; suche ciepło na brzuch i kończyny [Clarke].
• Uczucie ściągnięcia (jakby coś „trzymało wszystko razem”) — ucisk wokół brzucha lub ściśle przylegający pas brzuszny [Hering].
• Po oddaniu stolca (uczucie ucisku na krótko słabnie), gdy biegunka złagodziła bóle kurczowe [Allen].
• Łagodne wietrzenie bez przeciągów; świeże, lecz nie zimne powietrze [Clarke].
• Powolny, ostrożny ruch po okresie spokoju (powstrzymuje odruchy wymiotne) [Boericke].
• Upływ czasu — stopniowe ustępowanie objawów po obfitych wymiotach, o ile nie doszło do wyczerpania [Hughes].

• Zimne napoje wypite pospiesznie; natychmiast zwracane, z nasileniem pieczenia [Allen], [Hughes].
• Nawet najmniejsza ilość pokarmu; widok lub zapach jedzenia ponownie wywołuje nudności (nadwrażliwość żołądka) [Clarke].
• Ruch, zwłaszcza podnoszenie się lub obracanie w łóżku podczas nudności [Allen].
• Noc i wczesny ranek; powtarzające się fale odruchów wymiotnych i wodnistych stolców [Clarke].
• Drażniące wydzieliny powodujące nadżerki; wielokrotne wycieranie (podrażnienie mechaniczne) [Hering].
• Wysiłek w okresie rekonwalescencji; ponownie wywołuje uczucie omdlewania i drżenie [Boericke].
• Zimno i przeciągi; chory drży z zimna, a bolesne kurcze mięśni nasilają się [Clarke].
• Stłumienie zwykłego nieżytu lub wypływu wydzieliny; nasila się podrażnienie wewnętrzne [Hughes].

Gwałtownym objawom żołądkowym towarzyszy stan lęku i przygnębienia; chory obawia się zapaści podczas nieustających odruchów wymiotnych, jest drażliwy, gdy zakłóca się jego spokój, a z wyczerpania staje się apatyczny [Clarke], [Allen]. Uczucie omdlewania z wrażeniem „pustki i zapadania” w nadbrzuszu wskazuje na sercowo-wagalny komponent gwałtownych dolegliwości żołądkowych [Hughes]. W ciężkich napadach niepokój ruchowy występuje naprzemiennie z sennym odurzeniem; ta opisywana w toksykologii zmienność odzwierciedla utratę płynów i udział układu autonomicznego [Allen]. Nadwrażliwość na zapachy (kuchenne) wywołuje wstręt i nudności (zob. Pogorszenie — zapach jedzenia) [Clarke]. Po ostrych fazach utrzymują się otępienie umysłowe, obniżony nastrój i łatwa męczliwość, zwłaszcza u rekonwalescentów po zapaleniu jelit (podobieństwo do grupy Zincum, lecz z dominacją objawów żołądkowych właściwych siarczanowi) [Hughes], [Boericke]. [Toxicology] [Clinical]

Zawroty głowy przy podnoszeniu się lub obracaniu, z ciemnieniem przed oczami, towarzyszą wymiotom lub biegunce; głowa wydaje się jednocześnie pusta i ciężka [Allen]. Ból czoła lub okolicy nadoczodołowej pojawia się falami wraz z odruchami wymiotnymi — uczucie ciasnej opaski łagodnieje w spokoju i cieple (zgodność modalności) [Clarke]. Ból głowy może ustępować po oddaniu stolca lub po obfitych wymiotach, gdy zmniejsza się uczucie ucisku [Allen]. W przypadkach ze skłonnością do zapaści twarz jest blada, wargi sinawe, na czole występuje zimny pot — przekrwienie przemieszcza się z powierzchni ciała do trzewi [Hughes]. Porównaj Verat-alb. w zapaści z oziębieniem ciała i obfitymi stolcami przypominającymi wodę ryżową; w Zinc-s. silniej zaznaczają się pieczenie i metaliczny charakter objawów żołądkowych [Clarke], [Farrington].

Szczypanie i pieczenie spojówek z łzawieniem; uczucie otarcia powiek wskutek drażniących łez (historyczne stosowanie zewnętrzne jako płynu do przemywania oczu podkreśla homeopatyczne powinowactwo do błony śluzowej oka) [Clarke]. Światłowstręt podczas bólu głowy; obraz przed oczami faluje przy podnoszeniu się w łóżku (zależność od pozycji). Przewlekłe nieżytowe zapalenie oczu z ciągnącymi się pasmami wydzieliny, kłuciem nasilającym się pod wpływem wiatru lub zimnej wody; poprawa pod wpływem łagodnego ciepła (zob. Modalności) [Hering], [Clarke]. [Clinical] Opisywano, że długotrwałe zapalenie spojówek z podrażnieniem i nadżerkami reagowało na Zinc-s., zgodnie z charakterystycznym obrazem objawów śluzówkowych [Clarke].

Dzwonienie lub szum w uszach podczas uczucia omdlewania; odgłosy nasilają się z każdą falą odruchów wymiotnych [Allen]. Krótkie bóle neuralgiczne u nasady ucha współwystępują w niektórych stanach nieżytowych z podrażnieniem ślinianki przyusznej lub gardła (ciągłość objawów śluzówkowych) [Hering]. Po zapaści słuch wydaje się przytępiony, dopóki krążenie się nie poprawi [Hughes].

Katar z uczuciem otarcia i pieczeniem nozdrzy oraz wodnistą, drażniącą wydzieliną; częste kichanie nasila dolegliwości głowy i żołądka (wstrząsanie) [Hering]. Utrata węchu podczas choroby żołądka; gdy węch powraca, zapachy wywołują nudności (pogorszenie od zapachów gotowania) [Clarke]. Krwawienie z nosa nie przynosi tu charakterystycznej ulgi (w odróżnieniu od leków, w których krwawienie łagodzi przekrwienie).

Twarz o zaostrzonych rysach, blada, z wyrazem lęku; w ciężkich przypadkach sinawe wargi i zimny pot [Hughes]. Podczas skurczowych odruchów wymiotnych policzki mogą się przejściowo czerwienić; następnie powraca bladość [Allen]. Bolesność i nadżerki wokół ust wskutek drażniących wymiocin (objaw charakterystyczny na granicy skóry i błony śluzowej) [Clarke].

Metaliczny, ściągający smak; język obłożony na biało lub żółtawo; w zatruciach pieczenie od jamy ustnej do przełyku [Allen], [Hughes]. Ślina może być ciągnąca; oddech kwaśny i drażniący. Pragnienie częstych, małych łyków ciepłych napojów, które są lepiej tolerowane niż zimne (zgodność modalności) [Clarke]. Po kilku dniach drażniących wymiotów może rozwinąć się bolesność z aftami [Hering].

Uczucie cierpnięcia zębów; ból szkliwa lub wrażliwej zębiny przy kwaśnych odbijaniach i wymiotach, kontakt z zimną wodą nie do zniesienia (obraz działania ściągająco-żrącego) [Clarke]. U dzieci z nieżytem żołądka obserwowano klinicznie zgrzytanie zębami we śnie podczas nocy z gorączką [Hering].

Uczucie otarcia, pieczenia i zaciskania; połykanie nasila skurcz w nadbrzuszu; cofająca się treść powoduje nadżerki w obrębie cieśni gardzieli (pasmo pieczenia) [Allen]. Pragnienie ciepłych napojów, które „rozluźniają skurcz” przełyku; zimne płyny są natychmiast zwracane (pogorszenie po zimnych napojach; poprawa po ciepłych) [Clarke]. Śluz ciągnący i drażniący; odchrząkiwanie wywołuje odruchy wymiotne [Hering].

Główny obszar objawów. Uporczywe, często natychmiastowe wymioty po jedzeniu lub zimnym napoju; gwałtowne odruchy wymiotne z bólami kurczowymi i pieczeniem jak od substancji żrącej [Allen], [Hughes]. Metaliczny smak; pragnienie małych łyków ciepłych napojów; najmniejszy ruch ponownie wywołuje nudności (jak w Ipecac, lecz z wyraźniejszym pieczeniem, charakterem ściągającym i nadżerkami od drażniącej treści) [Clarke], [Farrington]. Bóle żołądka: ściskające, kurczowe, promieniujące do pleców i wokół pępka; poprawa pod wpływem ciepła, ucisku i całkowitego spoczynku; pogorszenie nocą i przy podnoszeniu się [Clarke], [Boericke]. Wymioty mogą być żółciowe lub wodniste; trwają aż do zagrożenia wyczerpaniem — gdy dołącza biegunka, pojawiają się objawy oziębienia ciała (porównaj Verat-alb., Ars.; Zinc-s. wyróżniają wyraźny metaliczny smak, pieczenie jak od substancji żrącej i charakter ściągający) [Farrington]. [Toxicology]

Ściskające bóle wokół pępka, przechodzące w tnący ból biegnący w dół ku odbytnicy; przelewanie i burczenie w brzuchu z uczuciem zimna i gęsią skórką [Allen]. Brzuch bolesny przy dotyku (w ciężkich przypadkach zaznacza się podrażnienie otrzewnej) [Hughes]. Wrażenie, jakby jelita były ciągnięte i „skurczone” (motyw ściągającego obkurczenia) [Clarke]. Ciepłe okłady i ścisłe owinięcie bandażem przynoszą ulgę (poprawa pod wpływem ciepła/ucisku).

Bolesne parcie na mocz i szczypanie w cewce moczowej ze skąpym, silnie piekącym moczem w stanach nieżytowych; historyczne stosowanie miejscowe przy wydzielinie z cewki moczowej wskazuje na zastosowanie homeopatyczne, gdy wydzielina jest drażniąca, piekąca i powoduje nadżerki [Clarke], [Hering]. Podczas odwodnienia mocz ciemny, o dużym ciężarze właściwym; zawroty głowy przy wstawaniu w celu oddania moczu (uczucie omdlewania pochodzenia wagalnego) [Allen].

Biegunka wodnista, drażniąca, powodująca nadżerki, z pieczeniem odbytu; oddawanie stolca może występować naprzemiennie z bezskutecznym parciem, po czym następują nagłe, gwałtowne wypróżnienia [Allen], [Clarke]. Bolesne parcie po stolcu pozostawia szczypanie. Skłonność do zapaści przy jednoczesnych wymiotach i biegunce — zimne kończyny, ochrypły głos, nitkowate tętno (obraz przypominający cholerę) [Hughes]. W rekonwalescencji jelita pracują leniwie, a wokół odbytu utrzymuje się bolesność wskutek drażniącej treści; nadal zaznacza się charakter ściągający (przydatny przy przewlekłych stolcach ze śluzem i pieczeniem) [Clarke].

Drażniąca wydzielina z cewki moczowej (nieswoista), z uczuciem otarcia jej ujścia i pieczeniem przy oddawaniu moczu; pogorszenie po winie lub kawie (czynniki drażniące żołądek i błony śluzowe) [Clarke]. Popęd płciowy osłabiony podczas choroby żołądka; wytryski nasienia z osłabieniem u osób wyczerpanych [Hering].

Nieżyt szyjki macicy lub macicy z upławami powodującymi szczypanie i podrażnienie oraz nadżerki na udach; uczucie otarcia i obkurczenia szyjki macicy (charakterystyczny objaw ściągania) [Clarke]. Po obfitej wodnistej biegunce miesiączki mogą być opóźnione i skąpe, z bólami kurczowymi (wyczerpanie organizmu) [Allen]. Przewlekłe podrażnienie szyjki macicy nasila się po zimnych irygacjach; lepiej tolerowane jest łagodne ciepło [Hering].

Płytki oddech ze wzdychaniem przy nudnościach; oddychanie pogłębia się po łykach ciepłego napoju [Clarke]. Wdychanie zapachów kuchennych nasila objawy (powiązanie żołądkowo-oddechowe) [Clarke].

Tętno słabe, małe, niekiedy niemiarowe w zapaści; chłód w okolicy przedsercowej; lęk przed śmiercią podczas gwałtownych wymiotów (burza autonomiczna) [Hughes]. Po wyzdrowieniu tętno może nadal łatwo przyspieszać pod wpływem niewielkiego wysiłku; wygląd wskazujący na brak kondycji i niedokrwistość [Boericke]. Porównaj Ars. (pieczenie, niepokój ruchowy, skrajne wyczerpanie) z Zinc-s. (bardziej natychmiastowe wymioty po zimnych napojach, metaliczny smak, charakter ściągający) [Farrington].

Uczucie ucisku przy odruchach wymiotnych; falom nudności towarzyszą duszność i wzdychanie [Allen]. Kołatanie serca podczas uczucia omdlewania, z poprawą przy leżeniu w całkowitym bezruchu; zimny pot na klatce piersiowej w stanach z oziębieniem ciała [Hughes]. Krótki, drażniący kaszel wywołuje odruch wymiotny w nieżycie gardła i żołądka (odruchowo) [Clarke].

Bóle w poprzek okolicy lędźwiowej podczas biegunki; osłabienie w okolicy krzyżowej po stolcu; przed biegunkowym wypróżnieniem chłód wstępuje wzdłuż pleców [Allen]. Bolesność przykręgosłupowa łagodnieje pod wpływem ciepła i ucisku (motyw bandażowania) [Clarke].

Bolesne kurcze łydek i podeszew stóp podczas nocy z biegunką; palce drżą przy podnoszeniu filiżanki; paznokcie sinawe w zapaści [Allen], [Hughes]. Dziecko kopie i podkurcza nogi przy bólach kolkowych [Hering]. Osłabienie tak znaczne, że po biegunkowym wypróżnieniu chory zsuwa się w łóżku [Clarke].

Nadżerki wokół odbytu, na wargach sromowych i wokół ujścia cewki moczowej wskutek drażniących wydzielin; nadżerki wokół ust od wymiocin [Clarke]. Wolno gojące się, szczypiące owrzodzenia z rzadkim, drażniącym posokowatym wysiękiem reagują na lek zgodnie z charakterystycznym obrazem ściągania i pieczenia [Boericke]. Skóra zimna i lepka w fazie oziębienia ciała; później sucha i tkliwa [Hughes].

Senny, lecz nie może zasnąć, gdyż każda próba zaśnięcia wywołuje odruchy wymiotne; sen przerywany, z pełnymi lęku snami o tonięciu lub falach (obrazy związane z nudnościami) [Allen]. Pogorszenie po północy: drzemanie na przemian z nagłym zrywaniem się do wymiotów; krótkotrwała ulga po ciepłym napoju i spokojnym leżeniu (zob. Poprawa — małe łyki ciepłych napojów; spoczynek) [Clarke]. Sen w rekonwalescencji jest ciężki, nie daje wypoczynku; rano występują znużenie i drżenie przy wstawaniu [Boericke]. Dzieci płaczą przez sen i podciągają kolana przy kolce [Hering].

O wodzie, powodziach, kuchniach i odrażającym jedzeniu; o duszeniu się lub pościgu, gdy grozi omdlenie; sny ustępują wraz z uspokojeniem żołądka [Clarke], [Kent].

Dreszcze z gęsią skórką poprzedzają stolec lub wymioty; uderzenia gorąca do twarzy z pieczeniem żołądka; podczas zapaści pot zimny i lepki [Hughes]. W stanach z oziębieniem ciała temperatura może być poniżej normy; utrzymuje się pragnienie małych łyków ciepłych napojów [Allen].

Chłód biegnący w górę pleców, nasilający się w przeciągach; gorąco miejscowo w twarzy i nadbrzuszu; pot zimny, później ciepły i przynoszący ulgę, gdy żołądek się uspokaja [Clarke], [Hughes]. W rekonwalescencji łatwe pocenie się przy niewielkim wysiłku [Boericke].

Niechęć do jedzenia; pogorszenie po zimnej wodzie lub zimnych napojach; poprawa po częstych łykach ciepłych napojów [Allen], [Clarke]. Przejściowo może pojawiać się ochota na sól, gdy chory pragnie bulionów; tłuszcze nasilają objawy (podrażnienie żołądka) [Clarke]. W ostrej fazie mleko jest często nietolerowane; później chory toleruje rzadkie kleiki [Hughes].

Centralnym elementem obrazu Zinc-s. jest ściągające i żrące podrażnienie błon śluzowych z gwałtownymi wymiotami i drażniącymi wypływami treści, prowadzące w ciężkich przypadkach do odwodnienia, drżenia i zapaści [Allen], [Hughes], [Clarke]. Modalności określają obraz przypadku: pogorszenie po zimnych napojach, pod wpływem zapachu lub widoku jedzenia, ruchu, nocą i wczesnym rankiem, w przeciągach i przy wysiłku; poprawa pod wpływem ciepła, w spoczynku, po małych łykach ciepłych napojów, pod wpływem ucisku lub bandażowania, a niekiedy po oddaniu stolca (krótkotrwała ulga) [Clarke], [Boericke]. W porównaniu z Ipecac. w Zinc-s. silniej zaznaczają się pieczenie oraz metaliczno-ściągający charakter objawów; w porównaniu z Arsenicum — mniejszy niepokój lękowy i ruchowy, a bardziej natychmiastowa nietolerancja zimnych napojów; w porównaniu z Verat-alb. — mniej obfite stolce przypominające wodę ryżową, lecz silniejsze pieczenie wzdłuż przewodu pokarmowego, jak od substancji żrącej, i metaliczny smak [Farrington]. Astenia po utracie płynów, z drżeniem i łatwym pojawianiem się uczucia omdlewania, należy do obrazu grupy Zincum, jednak objawem charakterystycznym siarczanu jest palące pieczenie w żołądku i jelitach oraz drażniący charakter treści, nie zaś wiercenie się związane z nadpobudliwością nerwową, właściwe Zinc-met. [Hughes], [Clarke].

Żołądek i jelita (stany ostre)

• Ipecac. — Uporczywe nudności przy czystym języku; mniej pieczenia; Zinc-s.: wyraźne pieczenie, metaliczny smak, zimna woda natychmiast zwracana [Farrington], [Clarke].
• Ars. — Pieczenie, niepokój ruchowy, znaczne wyczerpanie; pragnienie z piciem małymi łykami (często ciepłych napojów); więcej lęku i udręki niż w obrazie Zinc-s. [Kent], [Farrington].
• Verat-alb. — Obfite stolce przypominające wodę ryżową, zapaść z oziębieniem ciała, bolesne kurcze mięśni; Zinc-s.: żrące pieczenie wzdłuż przewodu pokarmowego, metaliczny smak, uczucie ściągania [Clarke].
• Ant-t. — Nudności z obłożonym językiem, senność, rzężenie; w obrazie Zinc-s. silniejsze pieczenie i drażniący charakter wydzielin [Farrington].
• Nux-v. — Nadwrażliwy żołądek, kurczowe odruchy wymiotne, nadwrażliwość; mniej drażniącego działania powodującego otarcia niż w obrazie Zinc-s. [Kent].

Nieżyt błon śluzowych (oko/cewka moczowa/szyjka macicy)

• Arg-nit. — Światłowstręt, skłonność do owrzodzeń rogówki; lęk i biegunka przed oczekiwanym wydarzeniem; Zinc-s.: nieżyt ze szczypaniem i charakterystycznym uczuciem ściągania [Clarke].
• Merc-cor. — Parcie czerwonkowe, krwisty śluz, pieczenie; silniejsza skłonność do niszczących owrzodzeń niż w obrazie Zinc-s. [Allen].
• Alumina — Suchość i osłabiona czynność błon śluzowych; Zinc-s.: drażniące wydzieliny, powodujące otarcia i uczucie obnażenia śluzówki [Boericke].
• Calc-sulph. — Gęste, żółte wydzieliny; mniej szczypiące i drażniące niż w obrazie Zinc-s. [Phatak].

Stany zapaści

• Camph. — Zimny jak lód, pragnie okrycia; niewielkie wymioty; w obrazie Zinc-s. dominują objawy żołądkowe z drażniącymi wydalinami [Clarke].
• Carb-veg. — Głód powietrza, wzdęcie, pragnienie wachlowania; mniej żrącego pieczenia niż w obrazie Zinc-s. [Farrington].

Porównania w obrębie grupy (rodzina Zincum)

• Zinc-met. — Nerwowe, niespokojne ruchy stóp, wyczerpanie umysłowe, pogorszenie po winie; objawy żołądkowe mają znaczenie drugorzędne.
• Zinc-phos. — Nerwobóle z osłabieniem; wzdęcie żołądka bez żrącego pieczenia.
• Zinc-pic. — Wyczerpanie rdzenia kręgowego/mózgu z osłabieniem seksualnym; mniej drażniących objawów ze strony błon śluzowych. (Porównania grupowe opracowano na podstawie [Hughes], [Clarke], [Kent].)

• Leki uzupełniające: Ars. przy utrzymującej się nadwrażliwości żołądka i skłonności do zapaści; Carb-veg. w późnej zapaści po gwałtownym epizodzie żołądkowym; China przy osłabieniu po biegunce (utrata płynów) [Farrington], [Boericke].
• Dobrze działa po: Ipecac., gdy utrzymują się uporczywe nudności, lecz nasila się pieczenie i drażniący charakter wydzielin; Nux-v. po błędach dietetycznych, gdy pozostaje uczucie obnażenia błony śluzowej [Clarke].
• Dobrze poprzedza: China/Phos-ac., stosowane dla odbudowy sił po utracie płynów i wyczerpaniu nerwowym [Boericke].
• Antidotuje / jest antidotowany przez: Camph., Nux-v. oraz obfite ciepłe napoje przy stosowaniu niskich potencji (obserwacje kliniczne) [Clarke], [Hughes].
• Leki pokrewne (zakres działania): Merc-cor., Arg-nit., Alum., Calc-sulph. przy objawach ściągania/podrażnienia błon śluzowych (dobór według charakteru wydzieliny i reakcji tkanek) [Clarke], [Phatak].

• Ostry epizod żołądkowy z obfitymi wymiotami: niskie do średnich potencje (3X–6X–12C), powtarzane w krótkich odstępach w okresie gwałtownych objawów; wydłużać odstępy w miarę ustępowania odruchów wymiotnych [Boericke], [Clarke].
• Skłonność do stanów cholerycznych / zapaść: stosowanie interkurencyjne z Verat-alb. lub Ars. według całokształtu objawów; nalegać na ciepłe płyny (porcjami po łyżeczce) i ogrzewanie nadbrzusza, zgodnie z modalnościami leku [Farrington], [Clarke].
• Zapalenie spojówek z silnym podrażnieniem / upławy powodujące otarcia: potencja 6C–30C raz lub dwa razy dziennie przez krótki czas; unikać miejscowych środków ściągających, które tłumią objawy i kierują podrażnienie do wewnątrz [Clarke], [Hering].
• Rekonwalescencja: następnie podać China/Phos-ac., gdy dominują utrata płynów i wyczerpanie nerwowe; dieta oparta na ciepłych, łagodnych bulionach, rozszerzana powoli — często zapobiega to nawrotowi (praktyczna kolejność postępowania) [Boericke].
• Krótkie wskazówki z praktyki
  • „Zimna woda natychmiast zwracana; błaga o małe łyki ciepłego napoju; pieczenie od ust do odbytu” — po Zinc-s. noc uporczywych odruchów wymiotnych w ciągu kilku godzin ustąpiła miejsca snowi [Clarke].
  • Drażniące, szczypiące upławy powodujące otarcia ud, szyjka macicy jak obnażona, pogorszenie po zimnych irygacjach — Zinc-s. 12C wraz z utrzymywaniem ciepła w ramach zabiegów higienicznych przyniosło złagodzenie w ciągu tygodnia [Hering].
  • Długotrwałe zapalenie spojówek z silnym podrażnieniem i szczypiącym łzawieniem na wietrze — krótki cykl Zinc-s. 6C t.i.d. poprawił komfort, pozwalając stopniowo odstawić krople łagodzące objawy [Clarke].

Umysł

• Lęk—o zdrowie—podczas wymiotów.
• Drażliwość—z nudnościami.
• Uczucie omdlewania—podczas objawów żołądkowych.
• Dolegliwości wskutek—zapachów gotowania.
• Obojętność—po ostrej chorobie.

Głowa

• Zawroty głowy—wstawanie z łóżka—pogarsza.
• Ból głowy—czołowy—z nudnościami.
• Ból—czoło—jak uciskająca opaska—poprawa w spokoju.
• Zimny pot—czoło—podczas wymiotów.

Oczy

• Zapalenie spojówek—przewlekłe—drażniąca wydzielina—szczypanie.
• Łzawienie—na wietrze—piekące.
• Światłowstręt—podczas bólu głowy.
• Widzenie—zamglone—przy wstawaniu.

Gardło / Żołądek

• Gardło—pieczenie—przełyk—w dół, wzdłuż jego przebiegu.
• Żołądek—wymioty—natychmiast po wypiciu—zimnej wody.
• Żołądek—nudności—od zapachu jedzenia.
• Żołądek—ból—kurczowy—ciepło przynosi poprawę.
• Żołądek—pragnienie—małe ilości—ciepłe napoje.

Brzuch / Odbytnica

• Brzuch—kolka—okolica pępka—ucisk i ciepło przynoszą poprawę.
• Biegunka—wodnista—drażniąca, powodująca otarcia.
• Odbyt—pieczenie—po stolcu.
• Parcie—po stolcu—szczypanie utrzymuje się.
• Zapaść—podczas wymiotów z biegunką.

Układ moczowy / Narządy płciowe

• Cewka moczowa—pieczenie—podczas oddawania moczu—drażniąca wydzielina.
• Upławy—drażniące—powodujące otarcia ud—szyjka macicy jak obnażona.
• Miesiączka—opóźniona—po biegunce—z osłabieniem.

Klatka piersiowa / Objawy ogólne

• Oddychanie—wzdychające—podczas nudności.
• Serce—kołatanie—z uczuciem omdlewania.
• Objawy ogólne—ciepło—przynosi poprawę.
• Objawy ogólne—zimne napoje—pogarszają.
• Objawy ogólne—ruch—pogarsza—nudności od najmniejszego ruchu.
• Objawy ogólne—wysiłek—pogarsza—w rekonwalescencji.

Skóra

• Otarcia—od drażniących wydzielin—wokół otworów ciała.
• Owrzodzenia—szczypiące—brzegi podrażnione—wolno się goją.
• Pot—zimny, lepki—podczas zapaści.

Hahnemann — Materia Medica Pura (1821): standard metodologiczny; nie odnotowano pierwotnej próby lekowej Zinc-s.
Hering — Guiding Symptoms (1879): uwagi kliniczne dotyczące drażniących objawów ze strony błon śluzowych, podrażnienia spojówek/cewki moczowej i stanów żołądkowych.
Allen, T. F. — Encyclopaedia of Pure Materia Medica (1874–79): toksykologia i fragmentaryczne próby lekowe; objawy żołądkowe i cechy zapaści.
Hughes, R. — A Manual of Pharmacodynamics (1870s): profil farmakologiczny/toksykologiczny soli cynku; działanie ściągające/żrące.
Clarke, J. H. — A Dictionary of Practical Materia Medica (1900): zasadniczy obraz kliniczny Zincum sulphuricum; nieżyty oka/cewki moczowej/szyjki macicy; modalności objawów żołądkowych.
Boericke, W. — Pocket Manual of Homoeopathic Materia Medica (1901): objawy charakterystyczne; praktyczne wskazówki dotyczące dawkowania w nieżycie żołądka i przy wydzielinach powodujących otarcia.
Kent, J. T. — Lectures on Homoeopathic Materia Medica (1905): spostrzeżenia porównawcze (Ars., Ipec., Verat., Nux-v.); uwagi o grupie Zincum.
Farrington, E. A. — Clinical Materia Medica (1887): różnicowanie objawów żołądkowych; obrazy choleryczne a obrazy z objawami żrącymi.
Phatak, S. R. — Materia Medica of Homoeopathic Medicines (1977): zwięzły opis modalności i skłonności błon śluzowych (ujęcie porównawcze).
Boger, C. M. — Synoptic Key / General Analysis (1915): ogólna struktura modalności i ujęcie osłabienia w rekonwalescencji.
Tyler, M. L. — Homoeopathic Drug Pictures (1942): charakterystyka stanów grupy Zincum i praktyczne uwagi dotyczące doboru leku.