• Nerw kulszowy i duże pnie nerwowe — nerwoból od biodra do stopy, bóle „jak wzdłuż drutu”, z drętwieniem zastępującym ból; zob. Plecy/Kończyny. [Allen], [Boericke], [Clarke].
• Odcinek lędźwiowo-krzyżowy kręgosłupa i okolica krzyżowo-biodrowa — lumbago ze sztywnością „jak deska”; pierwsze ruchy są bolesne; zob. Plecy. [Hering], [Boger].
• Przewód pokarmowy (jelito cienkie i okrężnica) — poranna wodnista biegunka z kolką i burczeniem; ból > przy pochyleniu do przodu lub ucisku; zob. Brzuch/Odbytnica. [Allen], [Clarke].
• Stawy zajęte przez dnę — kłucie i pobolewanie palucha oraz palców rąk; okresowe napady dny; zob. Kończyny/Skóra. [Boericke], [Boger].
• Mięśnie i powięzie — bolesne kurcze łydek i podeszew; zmęczenie i obolałość po chodzeniu; zob. Kończyny/Objawy ogólne. [Allen], [Boericke].
• Obwodowe czucie — parestezje: mrowienie, uczucie pełzania, wrażenie obumarcia części ciała po bólu; zob. Kończyny/Skóra. [Clarke], [Hering].
• Konstytucje osób starszych i ze skłonnością do zapalenia nerwów — osoby wyczerpane, dnawe lub ze skłonnością do rwy kulszowej, z nawrotami pod wpływem wilgoci, zimna lub przeciążenia; zob. Objawy ogólne. [Boger], [Boericke].

• Siedzenie (na twardym krześle), zwłaszcza z podpartą chorą kończyną; ból kulszowy łagodnieje, choć drętwienie może się utrzymywać (Plecy/Kończyny). [Allen], [Boericke].
• Przyciągnięcie uda do brzucha; podkurczenie nóg w łóżku — zmniejsza napięcie nerwu (Plecy/Objawy ogólne). [Clarke].
• Odpoczynek po wysiłku; unikanie stawiania kroków i wstrząsów (Objawy ogólne). [Hering], [Boger].
• Ucisk i zgięcie wpół przy kolce i skurczach jelit, co nawiązuje do dawnego zastosowania domowego (Brzuch). [Allen], [Clarke].
• Ciepłe okłady wzdłuż przebiegu nerwu kulszowego lub na dolną część pleców; łagodne suche ciepło przy bolesnych kurczach (Plecy/Kończyny). [Boericke].
• Oddanie gazów lub stolca podczas kolki; wypróżnienie „zdejmuje napięcie” (Brzuch/Odbytnica). [Allen].
• Delikatny, płynny ruch bez obciążania kończyny (kołysanie nią), w przeciwieństwie do chodzenia i stawiania kroków (Kończyny). [Clarke].
• Sen (krótka drzemka) przy rwie kulszowej z neurastenią; ból powraca przy używaniu kończyny (Sen/Objawy ogólne). [Hering].

• Chodzenie, stawianie kroków lub próba obciążenia kończyny; każdy krok wstrząsa nerwem — główny czynnik pogorszenia w rwie kulszowej (Kończyny/Plecy). [Allen], [Boericke].
• Ruch chorej kończyny; pierwsze ruchy po odpoczynku; obracanie się w łóżku (Plecy/Objawy ogólne). [Hering], [Boger].
• Zimna i wilgotna pogoda; stan po zmarznięciu; poranne mgły ponownie wywołują nerwobóle i luźne stolce (Objawy ogólne/Brzuch). [Clarke], [Boger].
• Długotrwałe stanie; wstawanie z krzesła; schylanie się (Plecy/Kończyny). [Allen].
• Przeciążenie: długie chodzenie, wchodzenie po schodach, podnoszenie ciężarów — po nich pojawiają się bolesne kurcze i drętwienie (Objawy ogólne). [Boericke].
• Noc i wczesny ranek — rwa kulszowa budzi ze snu; biegunka po wstaniu (Sen/Brzuch). [Allen], [Clarke].
• Nagły wstrząs — podskok, tupnięcie, niewłaściwe postawienie stopy; przeszywający ból nerwu (Kończyny). [Hering].
• Ciasne obuwie uciskające przodostopie przy dnie palucha; ucisk jest nie do zniesienia (Kończyny/Skóra). [Boericke].

Stan psychiczny chorego cechuje przygaszenie wskutek nawracających nerwobólów i lęku przed ruchem. Jest cichy, oszczędza siły i obmyśla najmniej bolesny sposób siadania, wstawania czy dotarcia do kolejnego krzesła. Zachowanie to odzwierciedla opisaną już zasadę modalności (poprawa w pozycji siedzącej; pogorszenie przy chodzeniu i stawianiu kroków) [Clarke], [Boericke]. Drażliwość jest niewielka, lecz narasta, gdy chory musi spróbować wejść po schodach lub długo stać (Plecy/Kończyny). Lęk skupia się na obawie, że jedno niewłaściwe postawienie stopy wywoła ból na całej długości nerwu; po zajęciu miejsca chory łagodnieje, co ponownie odzwierciedla modalności. Podczas porannej biegunki z kolką staje się niecierpliwy, lecz uspokaja się, gdy tylko może zgiąć się wpół lub ucisnąć brzuch — znów powtarza się poprawa pod wpływem ucisku i zgięcia (Brzuch). Skłonność do hipochondrii jest niewielka; nastrój zmienia się wraz z dolegliwościami nerwu: ból przynosi rozdrażnienie, a drętwienie — apatyczną rezygnację (Objawy ogólne). Niedobór snu z powodu nocnych bólów sprawia, że następnego dnia chory jest małomówny; krótka drzemka łagodzi ten stan (zob. Sen). Chory jest praktyczny, nie teatralny (w odróżnieniu od Colocynth); szuka podparcia, ciepła i bezruchu. Przedłużająca się choroba z parestezjami może wywołać poczucie obcości „martwej kończyny”; pogoda ducha powraca wraz z odzyskiwaniem sprawności po odpoczynku (zob. Kończyny). U chorych na dnę pojawia się obawa przed zmianą pogody, gdy paluch zaczyna dawać o sobie znać; ostrożnie dobierają obuwie i stawiają kroki (Objawy ogólne/Kończyny).

Objawy głowy mają charakter odruchowy i wiążą się ze zmęczeniem: tępy ból potylicy po wielu godzinach oszczędzania kończyny; poprawa następuje, gdy chory wygodnie usiądzie, a dolegliwości nerwu się uspokoją (Psychika/Plecy) [Clarke]. Przy pierwszym wstawaniu po siedzeniu mogą wystąpić zawroty głowy — nawiązanie do zasady pogorszenia przy pierwszym ruchu (Objawy ogólne). Przy lumbago pasma nerwobólu biegną w dół karku; ogrzanie dolnej części pleców rozjaśnia głowę (zob. Plecy). W odróżnieniu od Belladonna nie występuje tu pulsujące gorąco, a w odróżnieniu od Sanguinaria — okresowość związana ze słońcem; ból głowy jest tu oznaką nadmiernego obciążenia organizmu. W poranki z biegunką u niektórych występuje ciężkość czoła, ustępująca po stolcu (Brzuch/Odbytnica). Wyraźny światłowstręt ani objawy zatokowe nie należą do obrazu Gnaphalium.

Oczy zmęczone czuwaniem z powodu bólu; uczucie ciężkości powiek podczas nocy z nerwobólami; obraz faluje przy pierwszym wstawaniu, gdy chory „sprawdza” nogę (Objawy ogólne). Jeśli występuje łzawienie, jest zwykłe i niedrażniące; zimne powietrze w wilgotne poranki nasila szczypanie (Objawy ogólne). Objawy oczne mają znaczenie drugorzędne.

Przy nagłym wstrząsie bólowym może wystąpić szum w uszach; ustępuje po uspokojeniu i przyjęciu odpowiedniej pozycji; brak głębszego powinowactwa do uszu. U osób o konstytucji dnawej zmiana pogody może przejściowo przytłumić słuch (Objawy ogólne).

Brak charakterystycznego nieżytu nosa. Kichanie wywołuje wstrząs wzdłuż nerwu kulszowego i budzi obawę podczas ostrych napadów (Plecy/Kończyny).

Przy próbach poruszania się twarz wyraża cierpienie i ostrożność; bladość podczas bólów, powrót koloru po zajęciu miejsca. U osób z dną widoczne są bruzdy na twarzy i nawykowe oszczędzanie palucha (Kończyny).

Suchość po bolesnej nocy; pragnienie niewielkie; apetyt wraca, gdy tylko chory usiądzie, a dolegliwości nerwu się uspokoją (Objawy ogólne). Brak zapalenia jamy ustnej.

Brak bólu zębów charakterystycznego dla tego leku. Fali bólu może towarzyszyć zgrzytanie zębami, które ustaje wraz z następującym po niej drętwieniem (oś Ból→Drętwienie).

Przy pierwszym wysiłku wstawania pojawia się chwilowe dławienie; ma ono charakter czysto odruchowy. Ciepłe napoje uspokajają oddech po napadzie bólu (Oddychanie).

Nudności z powodu bólu i niedoboru snu; lepiej tolerowane jest częste spożywanie małych porcji w pozycji siedzącej — praktyczne odzwierciedlenie zasady „poprawa w spoczynku” [Clarke]. Objawy żołądkowe są wtórne wobec kolki okrężnicy i nerwobólów. Ciepłe napary z pojedynczych ziół łagodzą dolegliwości żołądkowe.

Istotny obszar obrazu leku. Kolka z burczeniem i kurczowymi bólami, głównie rano, po której często następuje wodnista biegunka; chorzy zginają się wpół lub uciskają brzuch, aby uzyskać ulgę. Poprawa przy zgięciu i ucisku nawiązuje do dawnego zastosowania domowego i znajduje wyraźne odzwierciedlenie w modalnościach [Allen], [Clarke]. Ból otacza pępek lub biegnie skośnie ku pachwinie; po kilku luźnych stolcach kurczowe bóle ustępują, a chory czuje się pozbawiony sił, choć odczuwa ulgę (Objawy ogólne). Zimne, wilgotne poranki i ochłodzenie po przegrzaniu wywołują dolegliwości jelitowe; ciepło i odpoczynek je uspokajają, zgodnie z modalnościami. Kolka jest mniej gwałtowna i słabiej związana z gniewem niż w obrazie Colocynth; częściej towarzyszy rwie kulszowej, nierzadko występując naprzemiennie z dniami nerwobólu (Plecy/Kończyny). Gazy mogą być zatrzymane do pierwszego stolca, po czym odchodzą swobodnie, przynosząc ulgę (zob. Odbytnica).

Częste oddawanie moczu podczas bolesnych nocy wynika raczej z niepokoju ruchowego niż z zapalenia pęcherza; mocz jest jasny po wodnistych stolcach (Objawy ogólne). U mężczyzn z dną ilość moczanów może wzrastać podczas bólów palucha; osadu przybywa w miarę łagodzenia dolegliwości stawu — ta zależność metaboliczna występuje również w obrazie Benzoic acid (Różnicowanie). Gnaphalium nie wykazuje wyraźnej zależności bólu pleców od okresu „przed oddaniem moczu i po nim” (w odróżnieniu od Eupatorium purpureum).

Parcie na stolec wczesnym rankiem z dwoma lub trzema wodnistymi wypróżnieniami; bolesne parcie jest niewielkie; potem może pozostać uczucie „pustki” ze zmęczeniem towarzyszącym nerwobólom (Brzuch/Objawy ogólne) [Allen], [Clarke]. Żylaki odbytu nie są objawem charakterystycznym, choć długotrwałe siedzenie może wywołać świąd; jeśli przeważa palący ból po stolcu, jak od cięcia nożami, bardziej odpowiednia jest Ratanhia. Po porannej biegunce później w ciągu dnia może wystąpić stolec zaparciowy — naprzemienność obserwowana u osób wrażliwych (Boger).

Sprawność seksualna słabnie podczas zaostrzeń rwy kulszowej; zmazy nocne są rzadkie; chory może unikać współżycia z obawy przed pobudzeniem dolegliwości nerwu. Niektórzy odnotowują uczucie ciągnięcia w powrózku nasiennym podczas prawostronnej rwy kulszowej, z poprawą w pozycji siedzącej. Gnaphalium nie ma szczególnego powinowactwa do sfery seksualnej; jego obraz skupia się na nerwach, jelitach i dnie [Clarke], [Boericke].

Okres miesiączki może nasilać rwę kulszową; pierwszego dnia pojawia się ciągnięcie w pachwinie po chorej stronie; ból ustępuje, gdy krwawienie się ustabilizuje — jest to słabiej zaznaczone nawiązanie do „poprawy dzięki odpływowi krwi”, spotykanej w obrazach innych leków. U wrażliwych kobiet poranne kolki nasilają się w okolicy miesiączki [Clarke]. Jeśli przeważa uczucie parcia w dół w miednicy z niepokojem natury moralnej, bardziej odpowiadają temu Lilium tigrinum lub Sepia.

Wzdychanie po fali bólu; wstrzymywanie oddechu w jej szczycie, a następnie długi wydech, gdy szerzy się drętwienie — zewnętrzny przejaw naprzemienności ból→drętwienie (Objawy ogólne). Zimne, wilgotne powietrze wywołuje dreszcz, który ponownie pobudza nerwoból, zgodnie z modalnościami.

Kołatanie serca podczas wstrząsu bólowego; tętno miękkie i szybkie; uspokaja się, gdy tylko cichną dolegliwości nerwu (Psychika/Objawy ogólne). Brak uczucia zaciskającej obręczy (w odróżnieniu od Cactus).

Wstrząsający kaszel wywołuje kłujący ból wzdłuż nerwu kulszowego; chorzy przytrzymują biodro podczas kaszlu (Plecy/Kończyny). Oddech jest krótki przy pierwszych ruchach po napadzie bólu, a spokojny w pozycji siedzącej. Nie ustalono wyraźnego obrazu nieżytu oskrzeli.

Główny obszar obrazu leku. Lumbago ze sztywnością i drętwieniem przy pierwszych ruchach; podczas wstawania plecy wydają się „sztywne jak deska”; każdy krok nimi wstrząsa; siedzenie przynosi ulgę, a chory uczy się podkurczać nogę lub zginać udo, aby zmniejszyć napięcie nerwu kulszowego (zasada modalności) [Hering], [Allen], [Boericke]. Po całym dniu stania pojawia się obolałość okolicy krzyżowo-biodrowej; ciepły okład pomaga, lecz obciążenie kończyny ponownie wywołuje dolegliwości. Obracanie się w łóżku jest bolesne; po znalezieniu dogodnej pozycji kończyna drętwieje, a ból cichnie (Sen/Kończyny). Ból często biegnie od biodra do pięty, z bolesnym kurczem łydki; po fali bólu pozostaje wrażenie „obumarcia” palców stopy (Kończyny). Pierwsze ruchy mogą przypominać obraz Rhus, lecz w odróżnieniu od Rhus tox dalszy ruch nie pomaga; pomaga siedzenie.

Rwa kulszowa jest objawem charakterystycznym: rozdzierające, ciągnące bóle na całej długości nerwu, biodro → udo → łydka → stopa, z drętwieniem występującym naprzemiennie z bólem; pogorszenie przy chodzeniu, stawianiu kroków lub próbie stania; poprawa w pozycji siedzącej lub przy zgięciu kończyny — to charakterystyczna triada, odzwierciedlająca modalności [Allen], [Boericke], [Clarke]. Bolesne kurcze łydek i podeszew, zwłaszcza nocą po dniu spędzonym na chodzeniu; ciepłe okłady przynoszą ulgę. Parestezje: mrowienie, uczucie pełzania, „zdrętwienia” palców stóp i podeszew, gdy ból zdaje się już zakończony; chory uderza stopę, aby ją „obudzić” (zob. Skóra). Bóle dnawe w paluchu, wrażliwym na ucisk obuwia; palce rąk również bolą przy zmianach pogody; zimno, wilgoć oraz kwaśne pokarmy i wino nasilają dolegliwości (Pokarmy & Napoje). Uczucie słabości w stawach skokowych na schodach; kolana zdają się uginać przy pierwszym kroku; siedzenie przywraca stabilność (Plecy).

Chłód i obszary odrętwienia wzdłuż przebiegu nerwu kulszowego; mrowienie stóp; skóra wygląda prawidłowo, lecz wydaje się martwa (rozbieżność między wyglądem a odczuwaniem) [Clarke]. W dnie palec stopy jest gorący, lśniący i tkliwy; ucisk buta jest nie do zniesienia (Kończyny). Niekiedy odnotowuje się pocenie stóp po poranku z biegunką; zbyt szybkie osuszanie ich w zimnym powietrzu ponownie wywołuje mrowienie wzdłuż nerwu kulszowego (Objawy ogólne). Nie występuje żrący wyprysk; jeśli dominuje pieczenie łagodzone zimnem — Euphorbium.

Sen przerywany w nocy przez ból przy obracaniu się, bolesne kurcze łydek oraz poranną biegunkę; powraca, gdy chory znajdzie „właściwą” pozycję siedzącą lub ze zgiętymi kończynami — ponownie ujawnia się poprawa zależna od pozycji (Plecy/Brzuch). W pierwszej części nocy sen może być głęboki; w drugiej połowie nocy chorego budzi ból z uczuciem zimna; ciepło i odpowiednia pozycja pozwalają przespać jeszcze kilka godzin (powtórzenie modalności) [Hering]. Sny o nietrafionym kroku i przeszywającym bólu; budzi się, ściskając udo. Jeśli zdrzemnie się w ciągu dnia, choćby na krótko, wieczór jest znośniejszy (Umysł/Objawy ogólne).

Sny o wspinaniu się i nagłym fałszywym kroku; o zdrętwiałych stopach, które nie chcą być posłuszne; o bezskutecznym biegu w zwolnionym tempie — sny obrazujące zależność objawów od ruchu (Objawy ogólne/Kończyny). Sny o nagłym parciu na stolec w miejscach publicznych (Brzuch/Odbytnica).

Brak obrazu septycznego. Uczucie zimna w wilgotne poranki z nerwobólem; lekkie uczucie gorąca wieczorem po dniu spędzonym na chodzeniu; po ustąpieniu bólu pojawia się niewielki pot, równocześnie z fazą odrętwienia (Objawy ogólne) [Clarke].

Wychłodzenie od zimnej podłogi lub porannej mgły pobudza dolegliwości nerwowe i jelitowe (Plecy/Brzuch). Ciepło łóżka początkowo przynosi ulgę, lecz obracanie się ponownie wywołuje ból; termofor ułożony wzdłuż tylnej grupy mięśni uda jest przyjemny i przynosi ulgę (Kończyny). Pot podczas wysiłku jest niewielki i łagodzi bolesne kurcze, o ile nie nastąpi po nim wychłodzenie (Objawy ogólne).

Kwaśne wino i ciężkie kolacje sprzyjają bólom dnawym palca stopy; lekkie posiłki są tolerowane; ciepłe napoje łagodzą poranne kolki (Brzuch) [Clarke], [Boger]. Ochota na gorące, proste buliony podczas rwy kulszowej; niechęć do zimnej wody po wstaniu (Objawy ogólne).

Gnaphalium jest lekiem, którego obraz obejmuje nerwy, jelita i dnę, z centralnym miejscem rwy kulszowej: bólami neuralgicznymi wzdłuż całego przebiegu nerwu kulszowego, ze szczególną naprzemiennością — ból ustępuje miejsca odrętwieniu oraz charakterystycznymi modalnościami: pogorszenie podczas chodzenia, stawiania kroków i poruszania kończyną; poprawa w pozycji siedzącej i przy zginaniu uda [Allen], [Boericke], [Clarke]. Drugą osią obrazu jest lumbago ze sztywnością i odrętwieniem (pierwsze ruchy bolesne, dalszy ruch nie przynosi ulgi — w odróżnieniu od Rhus tox), trzecią zaś poranna biegunka z kolką > zginanie się/ucisk (nawiązująca do dawnych zastosowań domowych). Dna palucha lub palców rąk odpowiada temu obrazowi, gdy współwystępują charakterystyczne dolegliwości nerwowe i modalności pogodowe. Obraz konstytucyjny często dotyczy osób starszych lub cierpiących na zapalenie nerwów; zimno z wilgocią oraz przeciążenie wywołują nawroty; ciepło, odpoczynek i odpowiednia pozycja przynoszą ulgę. Istnieje wiele praktycznych prób: próba krzesła (ból szybko łagodnieje po przyjęciu pozycji siedzącej), próba zgięcia (podciągnięcie kończyny przynosi ulgę), próba kroku (pierwszy krok wywołuje nieznośny ból wskutek wstrząsu) oraz próba zegara (kolka jelitowa i luźny stolec po wstaniu). Gdy próby te dają wynik dodatni — zwłaszcza przy charakterystycznym przechodzeniu bólu w odrętwienie — Gnaphalium zasługuje na rozważenie w pierwszej kolejności.

Rwa kulszowa (ból ↔ odrętwienie; poprawa w pozycji siedzącej)

• Colocynth — gwałtowny, kurczowy nerwoból, poprawa pod wpływem silnego ucisku i zgięcia wpół; chory zagniewany, niespokojny; może chodzić zgięty; Gnaph.: poprawa w pozycji siedzącej, po bólu następuje odrętwienie, mniejsza skłonność do gniewu [Farrington], [Clarke].
• Magnesia phosphorica — kurczowy nerwoból > ciepło i ucisk; następujące po nim odrętwienie jest mniej stałe; Gnaph.: cechą przewodnią jest ból→odrętwienie; obciążenie kończyny wywołuje bolesny wstrząs [Boger], [Boericke].
• Rhus tox — pogorszenie przy pierwszym ruchu, lecz poprawa przy dalszym ruchu; pragnie się poruszać; Gnaph.: ruch, zwłaszcza stawianie kroków, podtrzymuje pogorszenie; najlepiej w pozycji siedzącej [Farrington], [Boger].
• Bryonia — każdy ruch nasila objawy; pragnie całkowitego spoczynku w pozycji leżącej (nie konkretnie siedzącej); bóle kłujące; Gnaph.: ból neuralgiczny z odrętwieniem i poprawą po usadowieniu się na krześle [Clarke], [Boger].
• Hypericum — uraz nerwu, skrajna przeczulica; poprawa w spoczynku; brak jednak charakterystycznego naprzemiennego odrętwienia i porannych luźnych stolców [Hering], [Farrington].
• Kali iodatum — głębokie zapalenie nerwów, pogorszenie nocą i przy wilgoci; więcej tępego bólu kości i okostnej; Gnaph.: wyraźniejszy obraz rwy kulszowej z poprawą po usadowieniu się na krześle [Boger].

Lumbago / nadwyrężenie okolicy krzyżowo-biodrowej

• Aesculus — ból krzyża z uczuciem „złamanego grzbietu” i hemoroidami; pogorszenie podczas chodzenia; modalności związane z oddawaniem stolca; Gnaph.: nerwoból z odrętwieniem i porannymi luźnymi stolcami [Clarke].
• Formica rufa — lumbago przy zimnej, wilgotnej pogodzie, poprawa pod wpływem ciepła i dalszego ruchu; naprzemienność z pokrzywką; Gnaph.: najlepiej w pozycji siedzącej, ruch wywołuje bolesne wstrząsy; wyraźne parestezje [Boericke], [Clarke].

Dna (paluch)

• Colchicum — skrajna wrażliwość; pogorszenie od zapachów; często po lewej stronie; Gnaph.: ból umiarkowany, żądlący lub tępy, z charakterystycznym odrętwieniem na tle nerwowym [Clarke], [Boger].
• Ledum — poprawa pod wpływem zimna, bóle wstępujące; blade, obrzmiałe stawy; Gnaph.: poprawa pod wpływem ciepła i odpoczynku oraz po usadowieniu się na krześle [Farrington], [Boericke].
• Benzoic acid — dna z bardzo cuchnącym moczem; bóle wędrujące; Gnaph.: mniej nasilony odór moczu; wyraźniejsza naprzemienność objawów neuralgicznych [Boger].

Kolka brzuszna + biegunka (rano)

• Colocynth — gwałtowna kolka > ucisk/zginanie się; gniew; Gnaph.: spokojniejszy obraz, ze współwystępującą rwą kulszową [Farrington].
• Aloe — nagłe parcie, galaretowaty śluz; osłabienie odbytu; Gnaph.: wodniste stolce wczesnym rankiem bez wyraźnego zwiotczenia zwieracza [Clarke].

• Lek uzupełniający: Colocynth — gdy ucisk i zginanie się przynoszą ulgę, lecz naprzemienne odrętwienie w przebiegu rwy kulszowej wskazuje następnie na Gnaph.; oba leki często łączy oś jelitowo-nerwowa [Farrington], [Clarke].
• Lek uzupełniający: Benzoic acid — stosowany następnie u osób ze skłonnością do dny, gdy po złagodzeniu nerwobólu dominują osady w moczu lub cuchnący mocz [Boger].
• Lek uzupełniający: Hypericum — przy urazowym uszkodzeniu nerwu; Gnaph. na utrzymujące się później naprzemienne bóle i odrętwienie [Hering].
• Dobrze działa po: Rhus tox — po ustąpieniu ostrej fazy przypominającej skręcenie, gdy ruch nie przynosi już ulgi, a najlepiej jest w pozycji siedzącej [Boger].
• Dobrze działa po: phos. — gdy ciepło i ucisk łagodzą skurcze, lecz odrętwienie się utrzymuje (Gnaph. dopełnia działanie) [Boericke].
• Dobrze poprzedza: Sulphur — jako przewlekły lek podstawowy w konstytucjach dnawo-neurytycznych, służący zapobieganiu nawrotom [Kent], [Boger].
• Pokrewne/Porównaj:, Rhus-t., Bry., Hyper., Mag-p., Kali-iod., Colch., Led., Benzoic-ac., Aesc. (zob. Różnicowanie).
• Antidota: Odpoczynek, odpowiednia pozycja, ciepło (fizjologiczne); Nux/Coffea przy nadmiernym działaniu leku (klasyczne) [Allen], [Kent].
• Leki niezgodne: nie odnotowano; unikać naprzemiennego stosowania z Rhus, gdy nadal występuje poprawa pod wpływem ruchu (przeciwstawna modalność). [Boger].

• Rwa kulszowa (na całej długości) z przechodzeniem bólu w odrętwienie; pogorszenie przy stawianiu kroków; poprawa w pozycji siedzącej/przy zgięciu. 6C–30C; powtarzać przy wysiłku lub załamaniu pogody; nocą dodatkowo stosować suche ciepło wzdłuż nerwu. [Allen], [Boericke], [Clarke].
• Lumbago ze sztywnością + odrętwieniem; pierwsze ruchy niezwykle bolesne; dalszy ruch nie pomaga; siedzenie na krześle przynosi ulgę: Gnaph. 6x–6C dwa razy dziennie; porównać z Rhus (poprawa pod wpływem ruchu). [Hering], [Boger].
• Poranna kolka z wodnistymi stolcami > zginanie się/ucisk u osoby z rwą kulszową: Gnaph. 6C z dietą i łagodnym ciepłem; stabilizuje jelita podczas leczenia nerwu. [Allen], [Clarke].
• Dna palucha z obrazem neurytycznym; nietolerancja obuwia, pogorszenie od wilgoci: Gnaph. 6C; interkurencyjnie Benzoic acid, jeśli dominuje cuchnący mocz. [Boericke], [Boger].

Umysł

• Lęk przed ruchem; rozważnie planuje kroki; boi się stawiać kroki z obawy przed bólem — ostrożność ruchowa przy rwie kulszowej. [Clarke].
• Spokojna rezygnacja, gdy pojawia się odrętwienie — zmiana nastroju przy przejściu bólu w odrętwienie. [Allen].
• Drażliwy, gdy musi stać lub wspinać się — rozdrażnienie zależne od modalności. [Hering].
• Spokojny po zajęciu miejsca siedzącego; siedzenie na krześle łagodzi ból i usposobienie — objaw obserwowany przy łóżku chorego. [Clarke].
• Obawia się poranka z powodu bólów biegunkowych — lęk wyprzedzający związany z porą dnia. [Allen].
• Poprawa po krótkim śnie lub drzemce w ciągu dnia — regenerujący odpoczynek. [Hering].

Głowa

• Ból głowy wskutek napięcia przy oszczędzaniu bolesnych okolic; ciężkość potylicy; poprawa w pozycji siedzącej i w cieple — odruchowe zmęczenie. [Clarke].
• Zawroty głowy przy pierwszym wstawaniu po siedzeniu — powtórzenie modalności „pierwszego ruchu”. [Boger].
• Uczucie lekkości głowy po stolcu podczas porannej biegunki — ulga po wypróżnieniu. [Allen].
• Nerwoból karku z lumbago; ciepło przynosi ulgę — powiązanie powięziowe. [Hering].
• Brak pulsującego gorąca (≠ Bell.), brak okresowości związanej ze słońcem (≠ Sang.) — uwaga różnicująca. [Farrington].
• Twarz blada podczas bólu; koloryt wraca po odpoczynku — objaw krążeniowy. [Clarke].

Brzuch / Odbytnica

• Poranna biegunka, wodnista, z kurczowym bólem — kluczowa rubryka jelitowa. [Allen], [Clarke].
• Kolka > zgięcie wpół lub ucisk — nawiązanie do zastosowań domowych. [Allen].
• Przelewanie przed stolcem; ulga po oddaniu gazów — znaczenie gazów. [Allen].
• Naprzemienność: dni z nerwobólem ↔ poranki z dolegliwościami jelitowymi — wzorzec obrazu leku. [Clarke].
• Po stolcu uczucie pustki i zmęczenie — objaw po opróżnieniu jelit. [Allen].
• Zaparcie w późniejszej części dnia po porannej biegunce — naprzemienność. [Boger].

Plecy

• Lumbago ze sztywnością i odrętwieniem; pierwsze ruchy bolesne — objaw znamienny. [Hering], [Boericke].
• Ból krzyżowo-kulszowy przy obracaniu się w łóżku — rubryka pozycyjna. [Allen].
• Ból wzdłuż tylnej grupy mięśni uda; ciepły okład > — przebieg wzdłuż tych mięśni. [Clarke].
• Pogorszenie przy pochylaniu się, wstawaniu, stawianiu kroków; poprawa w pozycji siedzącej — przeciwstawne modalności ruchowe. [Allen], [Clarke].
• Obolałość okolicy krzyżowo-biodrowej po staniu — miejsce odczuwania zmęczenia. [Hering].
• Nie znosi wstrząsu; fałszywy krok ponownie wywołuje ból — rubryka wstrząsu. [Hering].

Kończyny

• Rwa kulszowa na całej długości, ból naprzemiennie z odrętwieniem — rubryka nadrzędna. [Allen], [Boericke].
• Pogorszenie podczas chodzenia/stawiania kroków/stania, poprawa w pozycji siedzącej — główna modalność. [Allen], [Clarke].
• Bolesne kurcze łydek i podeszew nocą po chodzeniu — następstwo wysiłku. [Boericke].
• Parestezje: stopy „uśpione”, mrowiące po bólu — rubryka następstw. [Clarke].
• Dna palucha, obuwie nie do zniesienia — uwaga dotycząca dny. [Boericke].
• Kolana uginają się przy pierwszym kroku; stabilne w pozycji siedzącej — niewydolność przy ruchu. [Hering].

Skóra / Czucie

• Obszary odrętwienia wzdłuż przebiegu nerwu kulszowego; skóra wydaje się martwa — rozbieżność w odczuwaniu. [Clarke].
• Mrowienie palców stóp po bólach — parestezje jako następstwo. [Allen].
• Palec stopy gorący, lśniący w dnie, nie toleruje ucisku — objawy skórne dny. [Boericke].
• Zimne podłogi wychładzają stopy → przeszywające bóle kulszowe — znaczenie otoczenia. [Clarke].
• Spocone stopy; wychłodzenie po poceniu ponownie wywołuje odrętwienie — uwaga dotycząca postępowania. [Boger].
• Brak żrącego wyprysku (≠ Euphorb.) — różnicowanie. [Farrington].

Sen / Objawy ogólne

• Budzi się przy obracaniu; ból zmusza do szukania odpowiedniej pozycji — prawidłowość pozycyjna. [Hering].
• Poprawa po krótkiej drzemce; wieczorem wraca zdolność do pracy — rubryka regeneracji. [Clarke].
• Pogorszenie od zimna/wilgoci, poprawa pod wpływem ciepła i odpoczynku — prawidłowość klimatyczna. [Boger].
• Pogorszenie od wstrząsu; poprawa przy zginaniu uda/podparciu kończyny — mechanika. [Allen], [Clarke].
• Przeciążenie (schody, długi spacer) ⇒ nocne bolesne kurcze — związek z wysiłkiem. [Boericke].
• Naprzemienność ból → odrętwienie wyznacza obraz przypadku — uwaga o istocie leku. [Allen], [Clarke].

Allen, T. F. — Encyclopædia of Pure Materia Medica (1874–79): patogeneza i uwagi kliniczne — rwa kulszowa na całym przebiegu nerwu; ból występujący na przemian z drętwieniem; poranna biegunka; bolesne kurcze mięśni; modalności.
Boericke, W. — Pocket Manual of Homœopathic Materia Medica (1901): objawy charakterystyczne — rwa kulszowa z drętwieniem; lumbago; bolesne kurcze mięśni; dna palucha; poprawa podczas siedzenia na krześle; pogorszenie przy stawianiu kroków.
Clarke, J. H. — A Dictionary of Practical Materia Medica (1900): charakterystyka substancji; obraz kliniczny — triada objawów nerwowych, jelitowych i dnawych; poprawa przy zginaniu i w pozycji siedzącej; pogorszenie pod wpływem zimna i wilgoci.
Hering, C. — The Guiding Symptoms of Our Materia Medica (1879): potwierdzenia — lumbago ze sztywnością „jak deska”; bóle nocne; następcze parestezje; łagodzenie objawów przez odpowiednie ułożenie ciała i odpoczynek.
Hughes, R. — A Manual of Pharmacodynamics (1870): uwagi o fizjologii Compositæ; zastosowania domowe i ludowe (ściągające i rozkurczowe) w dolegliwościach jelit i kończyn.
Boger, C. M. — Synoptic Key of the Materia Medica (1915): zabarwienie miazmatyczne; prawidłowości związane z ruchem (pierwsze ruchy, wstrząsy); klimat (zimno i wilgoć); powiązania dny z moczem.
Farrington, E. A. — Clinical Materia Medica (1887): porównania — Colocynth, Rhus, Bryonia, Hypericum, Mag-phos, Colchicum, Ledum; różnicowanie na podstawie charakterystycznego związku bólu i drętwienia.
Kent, J. T. — Lectures on Homœopathic Materia Medica (1905): wskazówki konstytucyjne — chorzy z zapaleniem nerwów o podłożu psoryczno-sykotycznym; podłoże przewlekłej rwy kulszowej; relacje między lekami.
Nash, E. B. — Leaders in Homœopathic Therapeutics (1899): leki stosowane w nerwobólach; nacisk na modalności i naprzemienność objawów w rwie kulszowej.
Dewey, W. A. — Practical Homœopathic Therapeutics (1901): dawkowanie i powtarzanie dawek w nerwobólach i lumbago; postępowanie (ciepło, odpoczynek, unikanie wstrząsów).
Phatak, S. R. — Materia Medica of Homoeopathic Medicines (1977): zwięzłe zestawienie objawów charakterystycznych — rwa kulszowa z drętwieniem; poprawa w pozycji siedzącej; poranna biegunka; bolesne kurcze mięśni; wzmianka o dnie.
Tyler, M. L. — Homœopathic Drug Pictures (1942): sugestywne opisy rwy kulszowej, w której nerw „domaga się krzesła”, oraz charakterystycznego przechodzenia bólu w drętwienie; próby przy łóżku chorego i porównania.