• Nerki i drogi moczowe: Zwłaszcza miedniczki nerkowe, moczowody i pęcherz moczowy; silne działanie na błony śluzowe wyściełające te narządy [Hering].
• Wątroba i pęcherzyk żółciowy: Przekrwienie, żółtaczka, spowolniony odpływ żółci.
• Przewód pokarmowy: Żołądek, jelita; wtórne następstwa zastoju żółci i zastoju w krążeniu wrotnym.
• Stawy: Dolegliwości metaboliczne i dnawe z komponentą nerkową.
• Skóra: Wykwity związane z zaburzeniami metabolicznymi.

• Odpoczynek (zmniejsza bóle nerek).
• Ciepłe okłady na okolicę objętą dolegliwościami.
• Leżenie z lekko zgiętymi kończynami.

• Ruch, zwłaszcza wstrząsy lub nagły ruch [Kent].
• Stanie (wywołuje uczucie ciągnięcia w okolicy nerek).
• Długie chodzenie lub wysiłek.
• Drgania, jazda powozem.

Drażliwość, niezadowolenie, łatwe wpadanie w gniew, zwłaszcza przy bólach ze strony dróg moczowych lub wątroby [Clarke]. Przytępienie umysłowe wskutek ciągłego dyskomfortu; niepokój ruchowy przy silnym bólu, choć ruch nasila dolegliwości. U osób przewlekle cierpiących może występować przygnębienie, często ze zmęczeniem i poczuciem beznadziei wobec nawracających napadów.

Uczucie pełności i ciężkości głowy, często wtórne do przekrwienia wątroby lub nerek. Zawroty głowy przy wstawaniu, z bladością twarzy. Okresowe bóle głowy, nasilające się pod wpływem wysiłku, związane z zaburzeniami trawienia i zaburzeniami żółciowymi.

Żółtawe spojówki w żółtaczce. Głęboko umiejscowiony, tępy ból za oczami w zaburzeniach wątroby. Powieki mogą być ciężkie i opadające.

Uczucie zatkania uszu lub przytłumienie słuchu w przewlekłych zaburzeniach metabolicznych.

Bladość; w niektórych przypadkach suchość błony śluzowej nosa wskutek odwodnienia w chorobie nerek.

Cera blada, ziemista lub żółtawa, zwłaszcza w przewlekłych dolegliwościach żółciowych lub nerkowych [Boericke]. Zapadnięte policzki podczas ostrej kolki moczowej.

Gorzki smak, zwłaszcza rano. Język obłożony żółtym lub białym nalotem; koniuszek i brzegi czerwone. Suchość jamy ustnej lub ciągnący się śluz w ustach podczas napadów.

Brak swoistych objawów z próby lekowej poza sporadycznym bólem zębów u osób ze skłonnością do dny.

Suchość z uczuciem otarcia, rozciągającym się od żołądka, przy dolegliwościach dyspeptycznych.

Utrata apetytu; nudności, zwłaszcza po ciężkostrawnym jedzeniu. Uczucie ciężaru i ucisku w nadbrzuszu wskutek osłabionej czynności wątroby. Możliwe zgaga i kwaśne odbijania.

Obszar objawów charakterystycznych dla Berberis vulgaris.
Ostre, kłujące bóle promieniujące od nerek do brzucha, pęcherza moczowego, pachwin, bioder i ud [Hering]. Kolka żółciowa z promieniowaniem do żołądka i klatki piersiowej. Uczucie pełności, obolałość i kłucie w prawym podżebrzu. Tkliwość w okolicy wątroby; uczucie napięcia i ciągnięcia w lędźwiach i podbrzuszu.

Jeden z najważniejszych leków na dolegliwości układu moczowego w materia medica.
Stałe parcie na mocz, z oddawaniem niewielkich ilości moczu. Bóle palące, szczypiące lub tnące przed oddawaniem moczu, w jego trakcie i po nim. Mocz żółty, mętny, ze śluzem lub czerwonawym osadem. Silne kłujące bóle w miedniczkach nerkowych, promieniujące do pęcherza moczowego, pachwin, bioder i ud [Allen]. Bolesne wydalanie piasku moczowego i drobnych złogów. Ból często nie ogranicza się do jednego punktu, lecz zmienia lokalizację i promieniuje we wszystkich kierunkach.

Zaparcie wskutek zastoju w krążeniu wrotnym; hemoroidy z pieczeniem i uczuciem pełności.

Ciągnący ból jąder podczas kolki nerkowej. Osłabienie sprawności seksualnej u osób z przewlekłymi dolegliwościami nerkowymi.

Bóle nerek rozciągające się do warg sromowych. Bolesne miesiączkowanie z podrażnieniem dróg moczowych.

Duszność podczas kolki wskutek bólu promieniującego ku górze.

Kołatanie serca wskutek bólu lub przekrwienia narządów jamy brzusznej.

Uczucie ściśnięcia i ucisku podczas napadów dolegliwości żółciowych.

Silny, głęboki, tępy ból w okolicy lędźwiowej — „jak po stłuczeniu” — rozciągający się do bioder i ud [Kent]. Bóle nagle zmieniają lokalizację.

Rozdzierające lub kłujące bóle stawów, zwłaszcza kolan, stawów skokowych i palców stóp, często u osób ze skłonnością do dny. Osłabienie kończyn po kolce moczowej.

Wykwity spowodowane toksynami metabolicznymi: skóra szorstka, sucha, niekiedy ze świądem. Żółtawe zabarwienie w żółtaczce.

Sen zakłócany przez kolkę lub potrzebę oddania moczu.

Brak charakterystycznych motywów w próbie lekowej poza snami lękowymi podczas choroby.

Uczucie zimna naprzemiennie z uczuciem gorąca podczas zapalenia dróg moczowych lub wątroby.

Poty podczas kolki; przy silnym bólu na czole mogą występować zimne poty.

Pogorszenie po ciężkostrawnych pokarmach i tłuszczach. Ochota na proste posiłki.

Bóle promieniujące są objawem charakterystycznym. Ból często rozchodzi się w nieoczekiwanych kierunkach, szybko zmieniając lokalizację. Działa zwłaszcza na układ żylny, wywołując przekrwienie w krążeniu wrotnym.

• Lycopodium – Bardziej prawostronne objawy wątrobowe, silne łaknienie słodyczy; w obrazie Berb. przeważa kolka nerkowa z promieniowaniem bólu.
• Colocynthis – Kolka brzuszna łagodniejąca przy zgięciu się wpół; w obrazie Berb. ból promieniuje szeroko od nerek.
• Cantharis – Palący ból z bolesnym parciem; w obrazie Berb. występują promieniujące, kłujące bóle bez tak silnego pieczenia.
• Sarsaparilla – Ból pod koniec oddawania moczu; w obrazie Berb. ból występuje przed oddawaniem moczu, w jego trakcie i po nim.

• Leki dopełniające: Lycopodium, Nux vomica w zaburzeniach wątroby; Sarsaparilla w dolegliwościach układu moczowego.
• Antidota: Opium (toksyczne zahamowanie wydalania).
• Dobrze działa po: Lycopodium w kolce wywołanej kamieniami żółciowymi; Cantharis w zapaleniu dróg moczowych.

• W kolce nerkowej z bólem przeszywającym do pęcherza moczowego, ud i pachwin niewiele leków działa tak szybko jak Berberis vulgaris.
• Przewlekła dna z naprzemiennymi objawami ze strony układu moczowego i wątroby dobrze reaguje na niskie i średnie potencje.
• W kolce wywołanej kamieniami żółciowymi podawać podczas napadów i po nich, aby poprawić odpływ żółci.

Umysł:

• Drażliwość podczas bólu.
• Niechęć do pracy.
• Przytępienie umysłowe.

Głowa:

• Uczucie pełności wskutek przekrwienia wątroby.
• Zawroty głowy przy wstawaniu.

Brzuch:

• Ból w podżebrzach.
• Kolka wywołana kamieniami żółciowymi.
• Kłucie w okolicy wątroby.

Układ moczowy:

• Ból nerek, promieniujący.
• Wydalanie piasku moczowego.
• Pieczenie przy oddawaniu moczu.
• Częste parcie, skąpy mocz.

Plecy:

• Ból w okolicy lędźwiowej, promieniujący.
• Ból jak po stłuczeniu w dolnej części pleców.

Kończyny:

• Rozdzierające bóle stawów.
• Guzki dnawe.

Objawy ogólne:

• Bóle promieniujące z jednego punktu.
• Pogorszenie pod wpływem ruchu i wstrząsów.
• Poprawa w spoczynku.

Hering C. – Guiding Symptoms: Opisy bólów nerkowych i żółciowych.

Allen T.F. – Encyclopedia of Pure Materia Medica: Pełne zapisy prób lekowych.

Clarke J.H. – Dictionary of Practical Materia Medica: Wskazania kliniczne i modalności.

Boericke W. – Pocket Manual: Zwięzłe podsumowanie i powinowactwo narządowe.

Hughes R. – Manual of Pharmacodynamics: Uwagi o fizjologicznym działaniu berberyny.

Kent J.T. – Lectures on Materia Medica: Ból promieniujący jako objaw charakterystyczny.

Lippe A. von – Keynotes and Red Line Symptoms: Modalności bólu.

Nash E.B. – Leaders in Therapeutics: Uwagi o kolce wywołanej kamieniami żółciowymi i kolce moczowej.

Farrington E.A. – Clinical Materia Medica: Szczegółowy opis objawów ze strony układu moczowego.

Dewey W.A. – Practical Homœopathic Therapeutics: Ujęcie w grupie leków na dolegliwości układu moczowego.