• Układ nerwowy – senność, roztargnienie, stany kataleptyczne
• Psychika – dezorientacja, omamy, podwójne postrzeganie, chwiejność emocjonalna
• Błony śluzowe – bardzo nasilona suchość jamy ustnej, gardła i odbytnicy
• Żołądek i jelita – rozdęcie, wzdęcia, kolka
• Żeński układ rozrodczy – miesiączkowanie, histeria, objawy ze strony macicy
• Krążenie – zmienność tętna, skłonność do omdleń
• Świadomość i postrzeganie – odczucia jak we śnie, oderwanie od otoczenia i od siebie

• Leżenie lub odpoczynek
• Ucisk na brzuch
• Ciepło (w niektórych objawach brzusznych)
• Po śnie (niekiedy przejściowo)

• Zimna, sucha pogoda
• Pobudzenie emocjonalne lub śmiech
• Najmniejszy wysiłek lub ruch
• W czasie ciąży lub miesiączki
• Tłumione emocje lub żal
• Przejadanie się lub ciężkostrawne potrawy
• Aktywność umysłowa

Stan psychiczny w obrazie Nux moschata cechują skrajna dezorientacja, roztargnienie oraz oderwanie od rzeczywistości przypominające sen. Pacjenci czują, jakby żyli we śnie lub obserwowali siebie z oddali. Czas zdaje się zatrzymywać lub ulegać zniekształceniu; minuty wydają się godzinami. Myśli urywają się w połowie zdania, a pamięć całkowicie zawodzi — zwłaszcza w odniesieniu do niedawnych wydarzeń [Kent]. Częste jest poczucie dwoistości, jakby ciało i umysł były od siebie oddzielone. Mogą występować omamy, często dotyczące nieobecnych osób lub przedmiotów. Stany emocjonalne zmieniają się naprzemiennie: śmiech ustępuje łzom lub panice. Pacjent czuje się nieobecny, senny, bywa nawet w stanie kataleptycznym, z nieruchomym spojrzeniem, powolnym mruganiem i brakiem reakcji na bodźce. Może mieć poczucie, że „nie jest w pełni obecny”, jakby unosił się w powietrzu lub był odurzony. Wrażliwość na bodźce jest wzmożona, a jednocześnie reakcje są przytępione — tworzy to paradoksalny stan nadwrażliwości połączonej z oderwaniem. Dzieci patrzą bez wyrazu lub sprawiają wrażenie odurzonych. W histerii mogą dominować napady śmiechu.

Ciężki, oszałamiający ból głowy z przytępieniem i uczuciem ucisku. Głowa wydaje się duża, jakby wypełniona watą. Zawroty głowy ze skłonnością do upadania do tyłu, zwłaszcza przy wstawaniu. Ból często umiejscawia się w czole lub skroniach; nasila się pod wpływem wysiłku umysłowego lub wzburzenia emocjonalnego. Uczucie lekkości lub unoszenia się głowy. Bóle głowy mogą pojawiać się po pobudzeniu, żalu lub jedzeniu. Pulsowanie w skroniach lub uczucie ściskania głowy. Powieki opadają przy otępieniu umysłowym.

Powieki ciężkie, opadające; spojrzenie bez wyrazu. Widzenie przyćmione, jak przez mgłę. Podwójne widzenie lub migotanie przed oczami. Przedmioty wydają się zbyt odległe lub nierzeczywiste. Łzawienie skąpe; wyraźna suchość oczu. Źrenice reagują ospale lub są rozszerzone. Uczucie piasku w oczach. Niemożność skupienia wzroku. Nadwrażliwość na światło mimo przytępionych reakcji.

Dźwięki wydają się odległe lub zniekształcone. Wrażenie szumu wiatru lub brzęczenia w uszach. Słuch przytępiony, z okresową nadwrażliwością na hałas. Bóle uszu z suchością otaczającej skóry. Uczucie zatkania uszu lub echa w uszach, zwłaszcza podczas dolegliwości trawiennych. Muzyka może wywoływać płacz ze wzruszenia lub poczucie oderwania.

Suchość nozdrzy bez wydzieliny. Brak lub osłabienie węchu. Krwawienia z nosa rzadkie, lecz obfite, gdy występują. Zapach jedzenia wywołuje nudności. Nieżyt nosa występuje rzadko; jeśli się pojawia, ma postać suchą lub ze strupami. Nos zimny, blady i suchy.

Twarz blada, zimna i bez wyrazu, zwłaszcza w stanie przedomdleniowym. Zaczerwienienie pod wpływem emocji. Drżenie lub drgania mięśni. Wargi suche, popękane i pozbawione koloru. Neuralgia twarzy może występować naprzemiennie z tępym odrętwieniem. Sinawe zabarwienie w czasie osłabienia lub zapaści. Wygląd osoby odurzonej lub oszołomionej.

Objaw charakterystyczny Nux moschata: bardzo nasilona suchość, tak silna, że język przywiera do podniebienia lub zębów [Boericke, Clarke]. Brak chęci picia mimo suchości. Język obłożony białym lub żółtym nalotem, z uczuciem obrzmienia lub zdrętwienia. Brak śliny albo ślina gęsta, ciągnąca się. Mowa niewyraźna wskutek suchości. Metaliczny lub gorzki smak. Niemożność mówienia z powodu suchości gardła.

Ból zębów z suchością dziąseł lub podczas miesiączki. Wrażenie rozchwiania lub wydłużenia zębów. Dziąsła mogą lekko krwawić. Zimne powietrze zwiększa wrażliwość. Ból występuje naprzemiennie po obu stronach lub szybko zmienia umiejscowienie.

Gardło suche, piekące, z trudnością w połykaniu, zwłaszcza suchego pokarmu. Uczucie czopa lub ciała obcego. Wrażenie owrzodzenia bez zaczerwienienia. Łaskoczący kaszel wskutek suchości. Uczucie dławienia, zwłaszcza w pozycji leżącej. Pogorszenie w nocy. Śluz trudny do odkrztuszenia z powodu suchości.

Dominują rozdęcie i wzdęcia. Wrażenie, jakby żołądek był nadmuchany niczym balon. Kolka łagodniejąca pod wpływem ucisku lub pochylenia się do przodu. Odbijanie nie przynosi ulgi. Nudności bez wymiotów. Wymioty rzadkie, lecz jeśli występują, są kwaśne lub zawierają niestrawiony pokarm. Apetyt zmienny. Ochota na słodycze lub pikantne potrawy. Trawienie łatwo ulega zaburzeniu; nawet niewielkie posiłki powodują senność lub uczucie omdlewania. Niechęć do ciężkostrawnych potraw po przejedzeniu.

Brzuch rozdęty, z przelewaniem i bólami kolkowymi. Ból łagodnieje pod wpływem ciepłego okładu lub spokojnego leżenia. Bulgotanie, jakby wewnątrz przemieszczał się płyn. Częste zaparcia z całkowitą bezczynnością odbytnicy. Wrażenie, jakby jelita spały. Suchość tak nasilona, że nie odczuwa się potrzeby wypróżnienia. Brzuch zimny w dotyku, zwłaszcza po posiłkach.

Mocz skąpy, ciemny, o intensywnym zapachu. Parcie może nie występować nawet przy pełnym pęcherzu. Trudność w rozpoczęciu oddawania moczu. Pieczenie lub bolesność cewki moczowej po mikcji. Nietrzymanie moczu w stanie przedomdleniowym lub podczas senności.

Zaparcie stanowi główne wskazanie — suche, twarde, kruszące się stolce oddawane z wielkim wysiłkiem. Całkowity brak potrzeby wypróżnienia; wrażenie porażenia odbytnicy [Kent]. Stolce mogą być duże, lecz suche, jakby zwęglone. Możliwe hemoroidy z bolesnością i suchością. Świąd odbytu. Skurcz odbytu bez oddania stolca.

Erekcje pojawiają się powoli, są słabe lub nie występują. Obniżone libido. Wytryski rzadkie, nieprzynoszące zaspokojenia. Uczucie zdrętwienia lub zimna narządów płciowych. Osłabienie czynności gruczołu krokowego. Osłabienie po stosunku. Zimno w mosznie lub kroczu.

Przydatny w stanach histerycznych, bolesnym miesiączkowaniu z uczuciem omdlewania lub przy nadmiernej suchości. Miesiączki zbyt wczesne lub opóźnione; krwawienie skąpe, ciemne. Suchość pochwy z bolesnym stosunkiem. Uczucie omdlewania lub senność podczas miesiączki. Skurcze macicy z rozdęciem brzucha i utratą przytomności. W ciąży: nudności, wzdęcia i nasilona senność. Odpowiedni dla delikatnych, bardzo wrażliwych kobiet ze skłonnością do omdleń.

Oddech powolny, płytki, ze wzdychaniem. Potrzeba westchnienia bez możliwości jego wykonania. Uczucie duszenia się, zwłaszcza w ciepłym pomieszczeniu. Uczucie omdlewania przy wysiłku. Niemożność zaczerpnięcia głębokiego oddechu. Ziewanie na przemian ze wzdychaniem.

Kołatanie serca z omdleniami, zwłaszcza po jedzeniu. Niemiarowe tętno z uczuciem zapaści. Zimny pot na klatce piersiowej. Poczucie zbliżającego się omdlenia. Trzepotanie serca podczas pobudzenia emocjonalnego.

Ucisk w klatce piersiowej, oddech płytki. Kaszel suchy, łaskoczący, nasilający się w ciepłym pomieszczeniu. Kołatanie serca z osłabieniem. Uczucie gniecenia bez świszczącego oddechu. Wrażenie ciężaru lub pustki w klatce piersiowej. Głos słaby, nikły.

Osłabienie pleców, zwłaszcza okolicy lędźwiowej. Sztywność karku. Uczucie zimna wzdłuż kręgosłupa. Mrowienie między barkami. Ból lędźwiowy z uczuciem omdlewania lub sennością. Ból łagodnieje przy leżeniu płasko. Kręgosłup nadmiernie wrażliwy na ucisk.

Drżenie rąk, zwłaszcza podczas wzburzenia emocjonalnego. Kończyny wydają się ciężkie, odrętwiałe jak we śnie lub porażone. Palce rąk zdrętwiałe i zimne. Bolesne kurcze łydek w nocy. Stopy zimne i wilgotne. Dłonie suche i gorące. Ruchy niezborne.

Suchość jest skrajnie nasilona — skóra łatwo pęka, zwłaszcza na dłoniach i wargach. Brak potu nawet podczas gorączki. Skóra blada lub sinawa. Wykwity suche, łuszczące się. Wrażenie, że skóra jest zbyt napięta. Zimno kończyn. Świąd podczas zimnej pogody.

Głęboka senność nawet w ciągu dnia. Łatwe zasypianie po posiłkach. Ciągłe ziewanie. Sen nie przynosi wypoczynku. Senność z dezorientacją. Sen przechodzący w apatię. Sny niejasne, chaotyczne, często przyjemne.

Sny o unoszeniu się, lataniu lub oderwaniu od otoczenia. Mogą wydawać się bardziej rzeczywiste niż życie na jawie. Częste sny erotyczne, dziwaczne lub nacechowane emocjonalnie. Po przebudzeniu pacjent niczego nie pamięta. Sny pozostawiają silne wrażenie emocjonalne.

Sucha gorączka bez potu. Gorąco ze skrajną sennością. Brak pragnienia. Twarz gorąca, kończyny zimne. Gorączka na tle emocjonalnym lub wskutek zaburzeń trawiennych. Towarzyszące przytępienie może przypominać stan w durze brzusznym.

Dreszcze z wewnętrznym gorącem. Niechęć do odkrywania się. Gorąco bez potu. Pot nie występuje lub pojawia się z opóźnieniem. Pocenie się wyłącznie podczas wysiłku. Naprzemienne zimno i gorąco. Zimne kończyny przy zaczerwienionej twarzy.

Ochota na słodycze i pikantne potrawy. Niechęć do mięsa lub ciepłych pokarmów. Nudności po niewielkich ilościach jedzenia. Brak pragnienia mimo suchości. Objawy pojawiają się po przejedzeniu lub jedzeniu pod wpływem emocji. Pogorszenie po ciężkostrawnych potrawach.

Bardzo nasilona suchość wszystkich błon śluzowych. W obrazie przypadku dominują uczucie omdlewania, senność i dezorientacja. Pogorszenie pod wpływem wysiłku, zimnego powietrza i stresu emocjonalnego. Poprawa pod wpływem ciepła, ucisku i snu. Odpowiedni dla osób delikatnych, nerwowych, nadwrażliwych, zwłaszcza kobiet i dzieci. Reakcje powolne lub nieobecne. Poczucie oddzielenia ciała od umysłu stanowi główny motyw tego obrazu.

• Opium – Głęboka senność i dezorientacja, lecz z większym przekrwieniem i odrętwieniem
• Phosphoric acid – Zmęczenie umysłowe, lecz mniej odczuć jak we śnie i mniej suchości
• Pulsatilla – Uczucie omdlewania i zmienność, lecz większa płaczliwość i skłonność do odczuwania gorąca
• Gelsemium – Senność i osłabienie, lecz więcej drżenia i lęku
• Ambra grisea – Nerwowość i zapominanie, lecz większa nieśmiałość

• Leki uzupełniające: Pulsatilla, Sepia
• Antidota: Camphora, Coffea
• Dobrze działa po: Gelsemium, Ignatia
• Lek niezgodny: Bryonia (zbyt duża suchość i przeciwstawna dynamika)

• Doskonały w osłupieniu po znieczuleniu
• Pierwszy lek do rozważenia przy skrajnej suchości bez pragnienia
• Przydatny przy uczuciu omdlewania w ciąży lub senności związanej z miesiączką
• Odpowiedni w stanach histerycznych lub kataleptycznych u kobiet
• Wzdęcia, rozdęcie brzucha i nasilona senność po przejedzeniu

Umysł

• Złudzenie: jest we śnie
• Roztargnienie
• Senność z dezorientacją
• Zapominanie, gubienie wątku rozmowy
• Śmiech na przemian ze smutkiem

Jama ustna i gardło

• Suchość, skrajna
• Język przywiera do podniebienia
• Brak pragnienia przy suchości
• Trudność w mówieniu z powodu suchości jamy ustnej

Żołądek i brzuch

• Wzdęcie po jedzeniu
• Kolka łagodniejąca pod wpływem ucisku
• Zaparcie bez parcia

Objawy ogólne

• Suchość, wewnętrzna
• Senność
• Napady omdlenia

Pogorszenie pod wpływem emocji

• Samuel Hahnemann – Materia Medica Pura: Pierwotna próba lekowa, zwłaszcza suchość, dezorientacja i zaparcie
• Allen – Encyclopaedia of Pure Materia Medica: Objawy psychiczne i zaburzenia trawienne
• Boericke – Pocket Manual: Zastosowanie kliniczne i charakterystyczne modalności
• Kent – Lectures on Homoeopathic Materia Medica: Zamglenie umysłu i senność
• Clarke – Dictionary of Practical Materia Medica: Dolegliwości żołądkowo-jelitowe i kobiece
• Hering – Guiding Symptoms: Roztargnienie, suchość i histeria