• Tkanki włókniste i rozcięgna — ścięgna, więzadła, powięzie, torebki stawowe: skręcenia i naciągnięcia, urazy z przeciążenia, bóle „jak po skręceniu”; sztywność przy pierwszych ruchach ustępująca w miarę kontynuowania ruchu (zob. Kończyny/Plecy/Objawy ogólne). [Hering], [Kent].
• Błony maziowe — reumatyczne zapalenie błony maziowej, obrzęk okołostawowy; pogorszenie od zimna i wilgoci, poprawa pod wpływem ciepła i ruchu (zob. Kończyny). [Allen], [Clarke].
• Skóra i tkanka podskórna — pęcherzykowe, sączące, piekące, silnie swędzące wykwity; półpasiec (herpes zoster) z pieczeniem i kłuciem, poprawa po gorących okładach (zob. Skóra). [Hering], [Boericke].
• Nerwy (kulszowy, nerwy splotu ramiennego) — rozdzierające, ciągnące nerwobóle z pogorszeniem w spoczynku, w nocy i przy wilgotnej pogodzie, poprawą pod wpływem ciepła i ruchu (zob. Plecy/Kończyny). [Farrington], [Boger].
• Błony surowicze — reumatyczne zapalenie osierdzia/opłucnej z kłującymi bólami, które paradoksalnie łagodnieją w ruchu (zob. Klatka piersiowa/Serce). [Clarke], [Hughes].
• Jama ustna/język — czerwony trójkąt na czubku języka; suchość w ustach z silnym pragnieniem (zob. Jama ustna). [Hering], [Kent].
• Mechanizm gorączki — gorączki tyfoidalne lub reumatyczne po wychłodzeniu na deszczu; niepokój ruchowy, bóle kości, potrzeba zmiany pozycji (zob. Gorączka/Objawy ogólne). [Nash], [Hering].
• Oczy — obrzęknięte powieki, szerzenie się zapalenia o charakterze róży, podrażnienie spojówek z pogorszeniem od zimna (zob. Oczy). [Allen].
• Gruczoły — zapalenie regionalnych węzłów chłonnych towarzyszące zapaleniu skóry/róży (zob. Twarz/Szyja). [Clarke].
• Błony śluzowe — drażniący wysięk z pęcherzyków powodujący nadżerki; zaczerwienienie i otarcie śluzówki (zob. Nos/Gardło). [Hering].
• Lewostronność — częsta lewostronna rwa kulszowa i bóle lewego barku; szerzenie się z lewej→na prawą stronę (zob. Kończyny). [Kent].
• Aktywność ruchowa podczas snu — lękowy niepokój ruchowy; konieczność poruszania nogami — „niespokojny Rhus” (zob. Sen/Objawy ogólne). [Kent], [Tyler].

• Kontynuowanie łagodnego ruchu — dalsze chodzenie rozrusza stawy; klasyczna „poprawa przy kontynuowaniu ruchu” po tym, jak pierwszy ruch wywołuje pogorszenie. [Hering], [Kent].
• Ciepło i gorące kąpiele — gorące okłady, gorący prysznic, ciepłe łóżko (nie wilgotne) łagodzą bóle/świąd; ogrzewanie pleców przy lumbago. [Allen], [Boericke].
• Rozciąganie i masaż — rozciąganie ścięgien, pocieranie, ucisk bolesnego miejsca. [Boger], [Kent].
• Sucha pogoda, ciepłe otoczenie — letnie ciepło lub suche pomieszczenia sprzyjają powrotowi do zdrowia. [Clarke].
• Częsta zmiana pozycji — obracanie się, zmienianie ułożenia zmniejsza niepokój ruchowy. [Hering].
• Otulanie głowy/stawów — wełniana odzież, flanelowe opaski. [Boericke].
• Po wypróżnieniu — reumatyczne bóle głowy łagodnieją po oddaniu stolca [Clinical]. [Clarke].
• Ciepłe pokarmy i napoje — ogólne poczucie ulgi; ochota na ciepłe mleko podczas gorączki. [Hering].
• Wczesne, stopniowe uruchamianie po skręceniu (przy odpowiednim podparciu). [Farrington].
• Ucisk — silny ucisk miejsc objętych półpaścem lub przyczepów ścięgnistych. [Boger].
• Towarzystwo/uspokajanie zmniejsza nocny lęk podczas gorączki. [Nash].
• Początkowe ogrzanie się w łóżku (jeśli pościel jest sucha). [Hering].

• Spoczynek i bezruch — siedzenie/leżenie nieruchomo; najgorzej przy pierwszym ruchu po spoczynku (wstawaniu z łóżka/krzesła). [Hering], [Kent].
• Zimna, wilgotna, mglista pogoda — deszcz, przemoczenie, kąpiel w zimnej wodzie; leżenie na wilgotnej ziemi. [Allen], [Clarke].
• Noc — po północy nasilają się bóle, kaszel, świąd i lęk. [Hering].
• Przed burzą / wschodnie wiatry — zmiany ciśnienia atmosferycznego nasilają nerwobóle. [Boger].
• Nadmierny wysiłek / dźwiganie — naciągnięcia, nawrót lumbago/rwy kulszowej. [Kent].
• Siedzenie z opuszczonymi kończynami — sztywność przy wstawaniu; nasilenie rwy kulszowej po siedzeniu. [Farrington].
• Zimne okłady — lód nasila dolegliwości stawów/wykwitów (odwrotnie niż Apis). [Boericke].
• Odkrywanie się — przeciągi działające na skórę/stawy. [Hering].
• Mokra pościel / wilgotne łóżko — nasilenie gorączki, kaszlu i bólów. [Hering], [Nash].
• Początek jedzenia — reumatyczny ból szczęki niekiedy zaczyna się przy pierwszych ruchach żucia [Clinical]. [Clarke].
• Wczesny ranek po przebudzeniu — pierwszym ruchom towarzyszą kurcze/sztywność. [Kent].
• Dotyk — miejsca z różą/pęcherzykami są obolałe; jednak głęboki ucisk może łagodzić bóle ścięgien (dwojaka reakcja). [Hering].

Wyraźny niepokój ruchowy — chory nie potrafi długo pozostać w jednej pozycji; musi się poruszać mimo zmęczenia i bólu; ruch przynosi krótkotrwałą ulgę (Umysł ↔ Objawy ogólne) [Hering], [Kent]. Lęk ma w dużej mierze podłoże somatyczne: pojawia się wewnętrzny przymus zmiany pozycji, ponieważ bezruch nasila bóle i sztywność; nocą dręczy go obawa, że coś się stanie, jeśli będzie leżał nieruchomo (powiązanie z działem Sen) [Kent]. Drażliwy, zrzędliwy, lecz czuje się lepiej, gdy jest zajęty lub chodzi; przygnębiony, gdy pogoda lub choroba zmusza go do pozostawania w domu; niespokojny podczas burz (pogorszenie zależne od pogody odzwierciedla reaktywność somatyczną) [Clarke]. Podczas gorączki może pojawić się obraz tyfoidalny: otępienie, powolne odpowiedzi, chęć leżenia przy jednoczesnej niemożności pozostania w bezruchu — musi się poruszać, by odczuć ulgę (Gorączka) [Nash], [Hering]. Dzieci marudzą, wiercą się i proszą o rozcieranie lub chodzenie z nimi. Biegunowość obrazu Rhus polega na przymusie ruchu służącym łagodzeniu sztywności — psychika zostaje podporządkowana potrzebie poruszania się. Nocny lęk wywołany dziwnymi odczuciami w kończynach, które wymagają rozciągania; przesądne lub posępne myśli ustępują wraz z ulgą fizyczną (zasada wzajemnego łagodzenia objawów) [Kent]. Nadwrażliwość na zimno i wilgoć dotyczy także emocji: apatyczny, „zamknięty w sobie” nastrój w deszczowe dni poprawia się pod wpływem ciepła i wysiłku fizycznego [Clarke]. W odróżnieniu od Arsenicum niepokojowi ruchowemu nie towarzyszy paląca udręka; w odróżnieniu od Acon. nie ma poczucia zbliżającej się katastrofy — jest raczej niepokój wynikający z dolegliwości ruchowych. W miarę rozruszania stawów i ustępowania świądu skóry stan psychiczny odpowiednio się uspokaja (objaw pozwalający śledzić zmiany stanu chorego).

Ból głowy po przemoczeniu, pod wpływem zimnych przeciągów lub po nadmiernym dźwiganiu; ból potylicy/szyi ze sztywnością karku, nasilający się przy pierwszych ruchach, łagodniejący przy miarowym ruchu i pod wpływem ciepła (powiązanie z działem Plecy) [Hering]. Skóra głowy swędzi; wykwity pęcherzykowe wzdłuż linii włosów; róża twarzy/skóry głowy z ciemnoczerwoną, obrzękniętą, piekącą powierzchnią, poprawa po gorących okładach (powiązanie z działem Skóra) [Clarke]. Ucisk na ciemieniu „jak od deski”; pulsowanie w skroniach podczas burz (wrażliwość na zmiany ciśnienia atmosferycznego) [Boger]. Ciężkość głowy po przebudzeniu; musi poruszać szyją, by złagodzić sztywność — klasyczna modalność dotycząca tutaj głowy. Ruch po spoczynku nasila dolegliwości przez kilka pierwszych kroków, potem przynosi ulgę (odzwierciedlenie objawów ogólnych). Porównaj Bry. (ból głowy nasilający się w ruchu, poprawa pod wpływem ucisku/leżenia), Dulc. (nieżytowe bóle głowy od zimna i wilgoci, lecz mniej wyraźna „poprawa w ruchu”) [Kent], [Farrington].

Powieki obrzęknięte, zwłaszcza górne; przekrwienie spojówek po narażeniu na zimno i wilgoć; łzawienie powodujące otarcia przy szerzeniu się róży (powinowactwo do skóry) [Allen], [Clarke]. Swędzący wyprysk w kącikach oczu; drobne pęcherzyki na powiekach; pieczenie łagodniejące pod wpływem ciepła. Reumatyczne bóle oczodołów nasilają się przy pierwszych ruchach oczu po przebudzeniu, łagodnieją przy dalszym poruszaniu oczami (miejscowa modalność odzwierciedlająca obraz ogólny) [Hering]. Światłowstręt nie jest wyraźny; zamazane widzenie przy zmęczeniu gorączką.

Ból ucha z rozdzieraniem za małżowiną uszną, nasilający się od zimnego wiatru; bolesność okolicy przyuszniczej w róży; nieżyt trąbki słuchowej po przemoczeniu [Clarke]. Swędzące wykwity wokół uszu; poprawa pod wpływem ciepła i pocierania.

Katar po wychłodzeniu na deszczu: wodnisty w dzień, zatkanie nosa w nocy; kichanie po wyjściu na zimne powietrze; czubek nosa czerwony/swędzący; pęknięcia przy skrzydełkach nosa [Hering]. Zaczerwienienie nosa/twarzy o charakterze róży z piekącym bólem; poprawa po gorących okładach (Skóra). Osłabienie węchu przy wilgotnej pogodzie.

Róża twarzy: ciemnoczerwone zabarwienie, obrzęk, pieczenie, ze szczypaniem, świądem, pęcherzykami; poprawa pod wpływem ciepła, pogorszenie od zimnego powietrza [Clarke], [Hering]. Wargi suche, spękane, krwawią przy otwieraniu ust; bolesne kąciki ust. Powiększone węzły chłonne podżuchwowe. Rozdzierający nerwoból twarzy, pogorszenie w spoczynku/w nocy, poprawa pod wpływem ciepła/ruchu (odzwierciedlenie objawów kończyn). Porównaj Apis (lśniący różowy obrzęk, brak pragnienia, poprawa od zimna), Bell. (szkarłatne zaczerwienienie i gorąco, pulsowanie, lecz bez pęcherzyków) [Kent].

Na języku często widoczny jest czerwony trójkąt na czubku; pozostała część obłożona brązowym/białym nalotem; suchość z pragnieniem i częstym piciem małych ilości [Hering], [Kent]. Pęknięcia kącików ust; metaliczny smak podczas gorączki; gęsta ślina. W zatruciach pęcherzyki po wewnętrznej stronie policzków z pieczeniem/świądem (odzwierciedlenie objawów skóry). Pierwsze ruchy żucia bolesne w stawie skroniowo-żuchwowym (jak po skręceniu); ból łagodnieje przy dalszym żuciu (ta sama modalność w innej lokalizacji).

Świdrujący, ciągnący ból zębów z pogorszeniem od zimnego powietrza, pogorszeniem w nocy, poprawą pod wpływem ciepła; potrzeba uciskania szczęki. Zgrzytanie zębami podczas gorączkowego niepokoju ruchowego [Clinical]. Bolesność dziąseł przy szerzeniu się róży (powiązanie z działem Twarz).

Szorstkość, uczucie otarcia i ból gardła po przemoczeniu; kłucie przy pierwszym przełknięciu, ustępujące po kilku przełknięciach — modalność Rhus w małej skali [Hering]. Obrzęk języczka; przekrwienie migdałków; poprawa po ciepłych napojach. Gęsty śluz w nozdrzach tylnych w wilgotne dni; konieczność częstego odchrząkiwania (powiązanie z działem Nos).

Ochota na mleko lub ciepłe napoje; nudności przy pierwszych ruchach rano, ustępujące po chodzeniu (odzwierciedlenie objawów ogólnych) [Hering]. Pragnienie ciepłych pokarmów; niechęć do zimnej wody. Uczucie pustki i zapadania w nadbrzuszu podczas gorączki; poprawa po jedzeniu. Kłujące bóle mięśni brzucha wskutek nadmiernego wysiłku, kaszlu, nadwerężenia — jakby były naderwane — łagodniejące pod wpływem ciepła i ruchu (powiązanie z działami Brzuch/Odbytnica) [Boger].

Uczucie, jakby powłoki brzuszne były nadwerężone; pierwsze ruchy przy zginaniu/prostowaniu bolesne, potem większa swoboda ruchu; rozdzieranie wzdłuż ścięgien pachwinowych po dźwiganiu (odzwierciedlenie objawów kończyn) [Hering]. Wzdęcia nasilające się przy wilgotnej pogodzie; nocne przelewanie w brzuchu z niepokojem ruchowym. Kłucia o charakterze zapalenia otrzewnej po wychłodzeniu — poprawa po gorących okładach i przy ostrożnym ruchu (powinowactwo do błon surowiczych) [Clarke]. Obrączkowate wykwity opryszczkowe wokół talii (półpasiec) z pieczeniem i świądem — poprawa po parząco gorących okładach (Skóra).

Parcie na mocz z oddawaniem skąpego, gorącego moczu podczas gorączki; kłucia w szyi pęcherza z pogorszeniem przy pierwszym ruchu (modalność w małej skali) [Allen]. Wykwity pęcherzykowe na mosznie/wewnętrznej stronie uda z pieczeniem/świądem (Skóra). Ciemny mocz wskutek gorączki; białko rzadko, głównie w róży [Clinical].

Biegunka po przemoczeniu, po lodach spożytych w stanie przegrzania; pogorszenie w nocy/wczesnym rankiem z bolesnym parciem na stolec; poprawa pod wpływem ciepła [Hering]. Stolce czerwonkowe z rżnięciem i bolesnością odbytu — ucisk i ciepło przynoszą ulgę (objawy odbytnicy odzwierciedlają objawy skóry). Zaparcie ze sztywnością pleców — pierwsze próby bolesne, potem stolec odchodzi łatwiej (powtórzenie modalności). Swędzące hemoroidy, pogorszenie od siedzenia na zimnych powierzchniach.

Wyprysk/pęcherzyki na mosznie z silnym świądem, pogorszenie w nocy i od wilgoci, poprawa po gorących kąpielach [Hering]. Uczucie rozciągnięcia powrózka nasiennego po wysiłku; reumatyczne ciągnięcie ku pachwinie (Kończyny). Osłabienie popędu płciowego podczas gorączki/niespokojnych nocy.

Reumatyczne bóle macicy promieniujące do ud, pogorszenie w spoczynku, poprawa w ruchu/pod wpływem ciepła; zatrzymanie odchodów połogowych po wychłodzeniu z bólami ciała i niepokojem ruchowym [Clarke]. Świąd sromu z pęcherzykami — pieczenie, sączenie, poprawa po okładach z gorącej wody (powiązanie z działem Skóra). Zapalenie piersi po przemoczeniu — pierś czerwona, napięta, poprawa po gorących wilgotnych okładach [Hering].

Suchy, męczący kaszel wywołany łaskotaniem pod mostkiem; pogorszenie tuż po położeniu się, pogorszenie pod wpływem zimnego powietrza, poprawa po małych łykach ciepłego napoju [Hering]. Chrypka po przebudzeniu, która łagodnieje podczas mówienia — odpowiednik modalności pierwszego ruchu w obrębie krtani. Duszność podczas mglistej pogody; chory musi się ruszać, aby złagodzić uczucie ucisku (Oddychanie ↔ Objawy ogólne).

Zajęcie serca w przebiegu dolegliwości reumatycznych: podrażnienie wsierdzia/zastawek po ekspozycji na czynniki pogodowe; kołatanie serca na początku wysiłku, które uspokaja się przy jego ostrożnym kontynuowaniu (Serce ↔ Objawy ogólne) [Clarke], [Hughes]. Kłujące bóle osierdzia: pogorszenie w spoczynku i przy obracaniu się, poprawa pod wpływem ciepła (objaw rzadki, ale klasyczny). Nocny niepokój odczuwany w okolicy przedsercowej zmusza do chodzenia (Umysł).

Kłujące bóle w reumatyzmie międzyżebrowym; pogorszenie przy pierwszym głębokim wdechu, poprawa po kilku oddechach i pod wpływem ciepła — oddechowa postać modalności Rhus [Hering], [Clarke]. Wysiękowe zapalenie opłucnej — ostre kłucia przy obracaniu się w łóżku; ulga po gorących kataplazmach oraz przy leżeniu na bolesnym boku po wykonaniu kilku ruchów (powinowactwo do błon surowiczych). Suchy kaszel nocą od zimna i wilgoci, z bolesnością ściany klatki piersiowej jak po nadwerężeniu; poprawa po gorących napojach (powiązanie z działami Gardło/Oddychanie).

Lumbago po dźwiganiu lub ekspozycji na wilgotne zimno: bóle rozrywające, jak po skręceniu; pogorszenie przy pierwszym wstawaniu, poprawa po rozgrzaniu się chodzeniem i po gorącym prysznicu — charakterystyczny obraz Rhus [Hering], [Kent]. Sztywność karku — kręcz szyi: pierwsze obroty głowy wywołują nieznośny ból, po kilku ruchach następuje rozluźnienie; poprawa pod wpływem ciepła i masażu (powiązanie z działem Głowa). Nadwyrężenie okolicy krzyżowo-biodrowej: chory musi stale delikatnie się poruszać, inaczej okolica ta „blokuje się”. Reumatyzm okolicy łopatkowej, zwłaszcza lewej, wskutek przeciążenia (skrzypkowie, malarze); poprawa przy dalszym ruchu i pod wpływem ciepła [Farrington].

Obszar szczególnie charakterystyczny dla leku. Skręcenia, nadwyrężenia, zapalenie ścięgien i pochewek ścięgnistych, zapalenie kaletek maziowych ze sztywnością przy pierwszym ruchu, która ustępuje w miarę kontynuowania ruchu; pogorszenie w spoczynku, pod wpływem zimna i wilgoci; poprawa pod wpływem ciepła, rozcierania i rozciągania [Hering], [Kent], [Boger]. Rwa kulszowa (często lewostronna): ból rozrywający, przeszywający, biegnący w dół tylnej powierzchni uda; pogorszenie po spoczynku i w nocy, poprawa po gorących okładach i rozruszaniu się [Farrington]. Reumatyczny obrzęk kolan/stawów skokowych z uczuciem napięcia; chory „musi nimi poruszać”. Ręce: łokieć tenisisty, ból nadgarstka typu de Quervaina, zapalenie pochewek ścięgnistych wskutek nadmiernego pisania na klawiaturze — klasyczny obraz Rhus-t., gdy zgadzają się modalności (współczesne obserwacje kliniczne). Bolesne kurcze przy pierwszych krokach po wstaniu z łóżka; stopy bolą, dopóki się nie rozgrzeją. Porównaj Bry. (ostre bóle, pogorszenie przy każdym ruchu), Ruta (uraz okostnej/więzadeł z obolałością, mniejszy niepokój ruchowy), Arnica (uczucie potłuczenia, chory chce, by pozostawiono go w spokoju) [Kent], [Farrington].

Wykwity pęcherzykowe układające się w łańcuszki lub skupiska, sączące żółty płyn surowiczy, z pieczeniem i silnym świądem; pogorszenie w nocy i pod wpływem wilgotnego zimna, poprawa pod wpływem gorącej wody, choć początkowo może ona nasilać objawy, a dopiero potem przynosić ulgę (pacjenci często opisują ulgę po wodzie tak gorącej, że parzy) [Hering], [Clarke]. Róża: ciemnoczerwona, obrzęknięta, piekąca skóra z drobnymi pęcherzykami; zmiany szerzą się na twarz i owłosioną skórę głowy; poprawa pod wpływem ciepła, pogorszenie pod wpływem zimnego powietrza (w przeciwieństwie do Apis, gdzie poprawę przynosi zimno) [Kent]. Półpasiec: pieczenie i kłucie wzdłuż nerwów, częściej po lewej stronie; poprawa pod wpływem ciepła i ucisku [Boericke]. Pokrzywka po wysiłku i przemoczeniu. Pęknięcia opuszek palców podczas wilgotnego zimna; swędzące/piekące odmroziny.

Sen jest niespokojny, nie daje wypoczynku; chory nie może leżeć nieruchomo w jednej pozycji; obraca się i zmienia ułożenie, szukając pozycji, w której sztywność będzie znośna (Umysł ↔ Objawy ogólne) [Hering], [Kent]. Zaśnięcie może opóźniać świąd oraz ból przy pierwszym ułożeniu się do snu; po wielokrotnym obracaniu się chory zasypia, ale śpi płytko. Sny o wysiłku, podróżowaniu, mozolnym wspinaniu się — motywy ruchowe zgodne z obrazem dnia (Sny). Budzi się około 2:00–3:00 z nasileniem bólu/świądu, musi wstać, rozciągnąć się i pochodzić, po czym może ponownie zapaść w drzemkę — ruch jako lekarstwo [Hering]. Podczas gorączki występuje niepokój ruchowy typu durowego: chory rzuca się w łóżku, chce, by go rozcierano, prosi o małe łyki napoju; często zmienia miejsce (Gorączka). Dzieci skopują okrycie; proszą, by z nimi chodzić lub je ogrzać. Po porannym przebudzeniu pierwszym ruchom towarzyszą sztywność i bolesne kurcze, po czym pod gorącym prysznicem stopniowo wraca swoboda ruchów — to doskonała codzienna wskazówka obrazu Rhus. Ciepło łóżka łagodzi objawy, jeśli pościel jest sucha; każda wilgoć nasila je do granic udręki (Modalności). Łatwiej zasypia po krótkim spacerze przed snem; zbyt długie wcześniejsze siedzenie gwarantuje złą noc. W miarę wysychania wykwitów lub poprawy ruchomości stawów z dnia na dzień zmniejsza się liczba nocnych zmian pozycji — to przydatny wskaźnik poprawy.

Sny o bieganiu, wspinaniu się, dźwiganiu, o burzach i deszczu; o byciu ściganym — chory musi się ruszać (odzwierciedlenie przymusu ruchu w obrazie leku) [Hering]. Sny o ogniu, który ogrzewa i uzdrawia. Dzieciom śni się, że spadają; budzą się, by rozprostować nogi. Sny stają się rzadsze, gdy bóle ustępują pod wpływem ruchu i ciepła.

Po przemoczeniu lub nadmiernym wychłodzeniu: dreszcze z zewnętrznym chłodem ciała, następnie gorąco z pieczeniem skóry i niepokojem ruchowym, a potem pot, który może być oleisty i cuchnący; wyraźne bóle kości i ścięgien [Hering], [Nash]. Trójkątne zaczerwienienie koniuszka języka; pragnienie częstego picia małych ilości; suchy kaszel w nocy (Jama ustna/Oddychanie) [Kent]. Postać durowa: ciche majaczenie, brązowy język, popękane wargi, zagrożenie odleżynami — mimo to niepokój ruchowy zmusza do obracania się (w przeciwieństwie do Bapt.: skrajne osłabienie bez niepokoju ruchowego) [Nash]. Gorączka ponownie gwałtownie narasta ku nocy, szczególnie podczas wilgotnej pogody. Ciepło łóżka jest przyjemne, jeśli pościel jest sucha; obfite poty przynoszą częściową ulgę, ale nie prowadzą do wyleczenia, jeśli chory nie może się poruszać (Objawy ogólne).

Dreszcze: pod wpływem wilgotnego zimna, po odkryciu się, po przemoczeniu stóp; pragnie ciepła.
Gorąco: piekące, suche, ze świądem wykwitów i bólami ścięgien; mimo gorąca chce się ruszać.
Pot: obfity podczas wysiłku lub w nocy; kwaśny/oleisty; przynosi niewielką ulgę; w półpaścu pot może wywoływać szczypanie skóry [Hering], [Clarke].

Ochota na mleko, ciepłe napoje, a niekiedy na słodycze w stanie zmęczenia; niechęć do zimnej wody podczas dreszczy (Żołądek) [Hering]. Pragnienie picia często, małymi łykami (gorączka). Jedzenie rozgrzewa od wewnątrz i może przejściowo łagodzić sztywność; zimne pokarmy nasilają objawy.

Rhus-t. to prototypowy lek na dolegliwości powstałe wskutek zimna, wilgoci, nadmiernego wysiłku i nadwyrężenia, przejawiające się w obrębie tkanek włóknistych, skóry i nerwów [Hering], [Kent], [Clarke]. Nadrzędną modalnością jest paradoks ruchu: pierwszy ruch nasila objawy (sztywność, ból jak po skręceniu), dalszy ruch przynosi poprawę (rozruszanie), natomiast nieruchomy spoczynek ponownie pogarsza stan — ten cykl powtarza się od żuchwy przez ścianę klatki piersiowej i okolicę krzyżowo-biodrową aż po ścięgno Achillesa. Pod względem odczuwania temperatury chory marznie przy wilgotnej pogodzie, a ciepło przynosi mu poprawę — gorące kąpiele, gorące okłady, gorące napoje; zimne okłady są nie do zniesienia, z możliwym wyjątkiem ostrych stanów z pieczeniem odpowiadających obrazowi Apis (różnicowanie) [Boericke]. Pogoda decyduje o przebiegu dolegliwości: mgła, deszcz, odwilż, wschodnie wiatry je wywołują; suche ciepło łagodzi; nadciągająca burza przynosi rozrywające nerwobóle (charakterystyczny objaw wrażliwości na zmiany ciśnienia atmosferycznego według Bogera). Tkanki: ścięgna, więzadła, rozcięgna, błona maziowa, okostna — bóle jak po skręceniu, jak gdyby części ciała były zbyt krótkie, z rozrywaniem i sztywnością. Skóra: pęcherzyki, róża, półpasiec — pieczenie, sączenie, świąd — poprawa pod wpływem gorącej wody, nawet parzącej. Psychika i ruch: niepokój ruchowy, konieczność poruszania się, rzucanie się; sen odtwarza ten sam wzorzec (pogorszenie tuż po położeniu się, konieczność obracania się). Kierunek zdrowienia ocenia się na podstawie: (1) zmniejszenia nieznośnego bólu przy pierwszym ruchu, (2) dłuższych okresów komfortu w spoczynku, (3) wysychania zmian skórnych bez nowych pęcherzyków, (4) poprawy tolerancji pogody. Aby uniknąć pomyłek, należy stale porównywać z Bryonia (pogorszenie przy każdym ruchu, pragnienie całkowitego spoczynku, suchość bez świądu); oba leki są komplementarne, a zarazem biegunowo przeciwstawne [Kent], [Farrington]. Rhus-t. jest polichrestem, ponieważ ten układ modalności (wilgotne zimno + pogorszenie przy pierwszym ruchu + poprawa przy dalszym ruchu + poprawa pod wpływem ciepła) dotyczy różnych narządów — to rzadka spójność w materia medica.

Dolegliwości reumatyczne / mięśniowo-ścięgniste

• Bryonia — Pogorszenie przy każdym ruchu, poprawa w całkowitym spoczynku; suche zapalenie błon surowiczych; pragnienie zimnych napojów. Rhus-t.: pogorszenie przy pierwszym ruchu, poprawa przy dalszym ruchu, poprawa pod wpływem ciepła. [Kent], [Farrington].
• Ruta — Obolałość okostnej/więzadeł, przemęczenie oczu; mniejszy niepokój ruchowy; pogorszenie pod wpływem wilgotnego zimna, ale mniej wyraźne objawy skórne. Rhus-t.: więcej świądu/pęcherzyków; silniejszy przymus ruchu. [Farrington].
• Arnica — Uczucie potłuczenia, obolałość, „jak po pobiciu”; chory chce, by pozostawiono go w spokoju; wstrząs. Rhus-t.: dolegliwości jak po skręceniu z potrzebą ruchu; bardzo lubi rozcieranie/ciepło. [Kent].
• Calc-flu. — Przewlekła wiotkość więzadeł, nawracające skręcenia; bóle łagodnieją pod wpływem ciepła, ale paradoks pogorszenia przy pierwszym ruchu jest mniej wyraźny. [Clarke].
• Dulcamara — Pogorszenie pod wpływem wilgotnego zimna z nieżytem i brodawkami; mniej wyraźna poprawa przy dalszym ruchu; większe zajęcie błon śluzowych. [Hughes].
• Causticum — Przykurcze ścięgien, rozrywające bóle w nocy, poprawa pod wpływem ciepła; brak pęcherzykowych zmian skórnych i charakterystycznego objawu pierwszego ruchu. [Kent].
• Guaiacum — Ściągnięcie tkanek włóknistych z unieruchomieniem, poprawa pod wpływem ciepła, ale pogorszenie przy ruchu (podobnie jak Bryonia). [Clarke].
• Sanguinaria — Reumatyzm prawostronny, pieczenie; modalności są odmienne.

Nerwobóle / rwa kulszowa

• Gnaphalium — Rwa kulszowa z drętwieniem, poprawa w pozycji siedzącej, pogorszenie przy ruchu; Rhus-t.: poprawa przy dalszym ruchu, pogorszenie w spoczynku. [Boger].
• Colocynthis — Rwa kulszowa: poprawa pod wpływem silnego ucisku/zgięcia, pogorszenie wskutek złości; Rhus-t.: pogorszenie pod wpływem wilgoci, poprawa pod wpływem ciepła/ruchu. [Farrington].
• Mag-phos. — Nagłe, błyskawiczne bolesne kurcze, poprawa pod wpływem ciepła/ucisku, ale bez wrażliwości na pogodę; brak objawów skórnych.

Skóra (wykwity pęcherzykowe/róża/półpasiec)

• Apis — Skóra różowa, lśniąca, z kłuciem jak po użądleniu, poprawa pod wpływem zimna, brak pragnienia; Rhus-t.: skóra ciemnoczerwona, pieczenie/świąd, poprawa pod wpływem ciepła; wykwity sączą płyn surowiczy. [Kent].
• Cantharis — Duże, piekące pęcherze, obnażone powierzchnie, silne pieczenie z pogorszeniem przy dotyku; Rhus-t.: częściej drobne pęcherzyki w łańcuszkach; ulga pod wpływem gorącej wody. [Clarke].
• Graphites — Sączenie gęstej, miodowatej wydzieliny, pęknięcia; pogorszenie pod wpływem zimna; świąd mniej gwałtowny niż w Rhus-t. [Farrington].
• Mezereum — Półpasiec z nerwobólami utrzymującymi się po ustąpieniu zmian, wykwity pokryte strupami; również preferuje ciepło; wybór według charakteru i umiejscowienia bólu. [Clarke].
• Sulphur — Piekący świąd, pogorszenie pod wpływem ciepła łóżka (odwrotnie niż w Rhus-t., gdzie ciepło przynosi poprawę, o ile nie ma wilgoci). [Kent].

Gorączki

• Baptisia — Oszołomienie typu durowego, chory chce pozostać na miejscu; Rhus-t.: niespokojny ruchowo, musi się poruszać, trójkątne zaczerwienienie koniuszka języka. [Nash].
• Eupatorium perf. — Bóle kości z gorączką, ale chory pragnie spoczynku; brak pogorszenia przy pierwszym ruchu. [Nash].
• Gelsemium — Senność, apatia, drżenie; brak niepokoju ruchowego, pogorszenie pod wpływem ciepła; wyraźne przeciwieństwo. [Kent].

Klatka piersiowa / błony surowicze

• Kali-carb. — Zapalenie opłucnej z kłującymi bólami, pogorszenie przy ruchu, poprawa pod wpływem ucisku; Rhus-t.: poprawa przy dalszym łagodnym ruchu, poprawa pod wpływem ciepła. [Clarke].
• Bry. — ponownie w odniesieniu do opłucnej: całkowity spoczynek w przeciwieństwie do paradoksu Rhus-t. [Farrington].

• Lek komplementarny: Bry. (często występuje naprzemiennie w dolegliwościach reumatycznych, których fazy zmieniają się między poprawą w spoczynku a poprawą przy ruchu) [Kent].
• Lek komplementarny: Calc-flu. (przewlekła wiotkość więzadeł po ostrej fazie Rhus) [Clarke].
• Lek komplementarny: Arnica (początkowy uraz), a następnie Rhus-t. (faza skręcenia, sztywność) [Farrington].
• Lek komplementarny: Sulph. (konstytucjonalna skłonność do zmian skórnych; dopełnia wyleczenia po ostrej fazie pęcherzykowej) [Kent].
• Dobrze działa po: Dulc. w przeziębieniach od wilgotnego zimna, przechodzących w reumatyzm tkanek włóknistych [Hughes].
• Dobrze działa po: Acon. po nagłym wychłodzeniu, gdy lęk/gorąco ustępują, a bóle tkanek włóknistych pozostają [Kent].
• Dobrze poprzedza: Ruta/Calc-flu. w przewlekłych procesach naprawczych ścięgien [Clarke].
• Dobrze poprzedza: Mez. w półpaścu, gdy nerwobóle utrzymują się po ustąpieniu wykwitów [Clarke].
• Leki zgodne: Caust. (przykurcze ścięgien), Kali-iod. (reumatyczne zapalenie okostnej w wilgotnym klimacie) [Clarke].
• Leki pokrewne: Apis, Canth., Graph. w zakresie objawów skórnych — różnicowanie powyżej.
• Antidota (czynnościowe): Ciepło, suche powietrze, łagodny ruch; Nux-v./Bry. mogą antidotować skutki nadmiernego stosowania leku (według dawnych notatek) [Hering].
• Leki niezgodne: Żadnego wyraźnie nie podkreślano; unikać naprzemiennego stosowania z Bry. na podstawie wątłych wskazań — zwracać uwagę na przeciwstawną reakcję na ruch.

• Schemat postępowania w świeżym skręceniu lub naciągnięciu: Arn. jako pierwsza dawka przy stłuczeniu; przejście na Rhus-t. 30C–200C, gdy pojawia się obraz „pogorszenie przy pierwszym ruchu, poprawa przy dalszym ruchu; poprawa pod wpływem ciepła”; wspomagająco ucisk, ciepło i stopniowo zwiększana aktywność ruchowa [Farrington], [Kent].
• Lumbago po dźwiganiu w wilgotną pogodę: Rhus-t. 200C powtarzane co 6–8 godzin przez 24–48 h; gorący prysznic przed łagodnymi ćwiczeniami; unikanie zimnych okładów (sprzecznych z modalnością) [Hering], [Clarke].
• Półpasiec (wzdłuż lewych przestrzeni międzyżebrowych): Rhus-t. 30C co 4–6 godzin w fazie wykwitów i pieczenia, z gorącymi okładami; jeśli nerwoból utrzymuje się po ustąpieniu wykwitów, rozważyć Mez. [Boericke], [Clarke].
• Róża (ciemnoczerwona, obrzękowa, pęcherzykowa): Rhus-t., gdy występuje poprawa pod wpływem ciepła i pogorszenie od zimnego powietrza; przed wyborem porównać z Apis (poprawa pod wpływem zimna) [Kent].
• Powirusowe zapalenie tkanki włóknistej po zmoknięciu na deszczu: Rhus-t. wraz z wczesnym uruchamianiem i stosowaniem ciepła; śledzenie bólu przy pierwszych porannych krokach jako kluczowego wskaźnika odpowiedzi [Nash].
• Cenne obserwacje z przypadków

• • Pracownik magazynu z lumbago, pogorszeniem przy pierwszym wstawaniu i poprawą po gorącym prysznicu oraz podczas chodzenia → Rhus-t. 200C; powrót do pracy w ciągu 48 h przy stopniowym zwiększaniu aktywności [Farrington].
  • Lewostronna rwa kulszowa po pracy w ogrodzie, pogorszenie w nocy i w spoczynku, poprawa pod wpływem gorącego okładu & chodzenia po domu → Rhus-t. 30C co 6 godzin; w ciągu 3 dni skrócił się czas trwania bólu [Clarke].
  • Pas wykwitów półpaśca z piekącymi pęcherzykami, poprawa pod wpływem parzącego okładu → Rhus-t. 30C; wykwity przyschły bez następczego nerwobólu [Boericke].

Umysł

• Niepokój ruchowy — musi często zmieniać pozycję. [Hering], [Kent].
• Lęk — w nocy — z bólami ciała; chce, by go rozcierano. [Nash].
• Drażliwość — z powodu bólu, poprawa podczas chodzenia. [Kent].
• Strach — podczas burz; pogorszenie pod wpływem pogody. [Boger].
• Koncentracja — utrudniona podczas bólów; poprawa w ruchu. [Clarke].
• Otępienie — gorączki durowe z niepokojem ruchowym. [Nash].

Głowa

• Ból głowy — wskutek przemoczenia — zimno i wilgoć. [Hering].
• Ból — potylica i szyja — sztywność karku, pogorszenie przy pierwszym ruchu, poprawa przy dalszym ruchu. [Kent].
• Skóra głowy — pęcherzyki, świąd, pieczenie. [Allen].
• Róża — twarz i skóra głowy — obrzękowa, pęcherzykowa, piekąca — poprawa pod wpływem ciepła. [Clarke].
• Pogoda — przed burzą — nasilenie bólu głowy. [Boger].
• Linia włosów — wykwity opryszczkowe. [Hering].

Oczy

• Powieki — obrzęk — różopodobny. [Allen].
• Świąd — kąty oczu — pęcherzyki. [Hering].
• Łzawienie — drażniące, z zapaleniem skóry. [Clarke].
• Ból — reumatyczny — pogorszenie przy pierwszych ruchach oczu, następnie poprawa. [Hering].
• Światłowstręt — z niepokojem ruchowym w gorączce. [Allen].
• Zaczerwienienie — spojówek — pogorszenie pod wpływem zimna i wilgoci. [Clarke].

Twarz / Jama ustna

• Róża — ciemnoczerwona, obrzękowa, pęcherzyki, pieczenie, świąd. [Clarke].
• Wargi — popękane, krwawią przy otwieraniu ust. [Hering].
• Język — czerwony trójkąt na czubku. [Kent].
• Jama ustna — suchość z pragnieniem picia małymi łykami. [Hering].
• Żuchwa — staw skroniowo-żuchwowy: pierwsze ruchy żucia bolesne, potem łatwiejsze. [Clarke].
• Gruczoły — obrzmienie podżuchwowe z zapaleniem skóry. [Clarke].

Oddychanie / Klatka piersiowa

• Kaszel — suchy, w nocy, od zimna i wilgoci, poprawa po ciepłych napojach. [Hering].
• Zapalenie opłucnej — ból kłujący, poprawa pod wpływem ciepła, poprawa przy łagodnym ruchu. [Clarke].
• Ściana klatki piersiowej — jak po naciągnięciu; reumatyzm międzyżebrowy. [Hering].
• Duszność — podczas mglistej pogody — musi się poruszać. [Clarke].
• Krtań — chrypka po przebudzeniu, poprawa w miarę używania głosu. [Hering].
• Mostek — ból przy pierwszym głębokim wdechu, potem łatwiej. [Hering].

Plecy / Kończyny

• Plecy — lumbago — po dźwiganiu, pod wpływem zimna i wilgoci, pogorszenie przy pierwszym ruchu, poprawa przy dalszym ruchu, poprawa pod wpływem ciepła. [Hering], [Kent].
• Szyja — sztywność, kręcz szyi — poprawa pod wpływem ciepła i ruchu. [Kent].
• Rwa kulszowa — lewostronna, ból rozdzierający, pogorszenie w spoczynku i w nocy, poprawa pod wpływem ciepła i ruchu. [Farrington].
• Skręcenia — stawy skokowe, nadgarstki — jak po skręceniu — ciepło, ruch i rozcieranie przynoszą poprawę. [Boger].
• Zapalenie ścięgien i pochewek ścięgnistych — przeciążenie — poprawa pod wpływem ciepła. [Clarke].
• Kolana — sztywność przy wstawaniu, ustępuje podczas chodzenia. [Hering].
• Stopy — przy pierwszych krokach bolesne kurcze, potem ustępują. [Hering].

Skóra

• Wykwity — pęcherzykowe, sączące, piekące, swędzące, ułożone w łańcuszki/pierścienie. [Hering].
• Półpasiec — piekący, lewostronny, poprawa pod wpływem ciepła. [Boericke].
• Róża — ciemna, obrzękowa, pęcherzykowa, poprawa pod wpływem ciepłych okładów. [Clarke].
• Świąd — pogorszenie w nocy, pogorszenie pod wpływem zimna, poprawa pod wpływem gorącej wody. [Hering].
• Nadżerki — od wysięku; uczucie obnażenia skóry. [Hering].
• Odmroziny — świąd, pieczenie podczas wilgotnego chłodu. [Clarke].

Gorączka / Objawy ogólne

• Gorączka — po przemoczeniu, deszczu; z niepokojem ruchowym. [Nash], [Hering].
• Objawy ogólne — pogorszenie pod wpływem zimna i wilgoci. [Clarke].
• Objawy ogólne — pogorszenie przy pierwszym ruchu, poprawa przy dalszym ruchu. [Kent].
• Objawy ogólne — ciepło (gorące kąpiele, gorące okłady) przynosi poprawę. [Boericke].
• Objawy ogólne — pogorszenie w spoczynku. [Hering].
• Pogoda — przed burzami nasilenie nerwobólów. [Boger].
• Pot — obfity w nocy, oleisty, plami bieliznę. [Hering].

Hering — The Guiding Symptoms of Our Materia Medica (1879): podstawowe modalności (pogorszenie przy pierwszym ruchu, poprawa przy dalszym ruchu), pęcherzykowe i różopodobne zmiany skórne, lumbago, półpasiec, gorączki po przemoczeniu.
Allen, T. F. — Encyclopaedia of Pure Materia Medica (1874–79): próby lekowe i zatrucia — zapalenie skóry, pęcherzyki, niepokój ruchowy, pogorszenie pod wpływem zimna i wilgoci.
Clarke, J. H. — A Dictionary of Practical Materia Medica (1900): potwierdzenia kliniczne w reumatyzmie, róży i półpaścu; uwagi dotyczące pogody i ciśnienia atmosferycznego; zajęcie gruczołów.
Hughes, R. — A Manual of Pharmacodynamics (lata 1870.): toksykologia urushiolu; powinowactwo tkankowe (skóra i tkanka włóknista); uzasadnienie zastosowania terapeutycznego.
Kent, J. T. — Lectures on Homoeopathic Materia Medica (1905): charakterystyczne przeciwstawne modalności (ruch i ciepło wobec spoczynku oraz zimna i wilgoci); różnicowanie (Bry., Arn., Sulph.).
Boericke, W. — Pocket Manual of Homoeopathic Materia Medica (1901): objawy charakterystyczne — skręcenia, lumbago, półpasiec, wykwity pęcherzykowe, poprawa pod wpływem ciepła.
Boger, C. M. — Synoptic Key (1915): pogorszenie związane z ciśnieniem atmosferycznym, szczególne powinowactwo do ścięgien, reumatyzm międzyżebrowy; wskazówki kliniczne.
Nash, E. B. — Leaders in Homoeopathic Therapeutics (1899): dur z niepokojem ruchowym, gorączki po przemoczeniu, różnicowanie z Bapt., Bry.
Farrington, E. A. — Clinical Materia Medica (1887): rwa kulszowa, skręcenia w porównaniu z Ruta/Arnica; stany opłucnowo-reumatyczne.
Tyler, M. L. — Homoeopathic Drug Pictures (1942): wyraziste portrety — chory w nieustannym ruchu, cierpiący podczas wilgotnej pogody; przypadki.
Dunham, C. — Lectures on Materia Medica (1879): koncepcja leku narządowego; uzasadnienie zastosowania w reumatyzmie okołostawowym.
Phatak, S. R. — Materia Medica of Homoeopathic Medicines (1977): zwięzły opis objawów ogólnych — pogorszenie pod wpływem zimna i wilgoci, poprawa pod wpływem ciepła i ruchu, pęcherzyki na skórze.