• Gardło i migdałki (naprzemienność; błoniasty wysięk) — Ból gardła rozpoczyna się po jednej stronie (często lewej), a następnie przechodzi na drugą; może przeszywająco promieniować do ucha. Cieśń gardzieli może wyglądać jak szkliwiona, perłowobiała lub „porcelanowa”, z wyraźną bolesnością przy dotyku z zewnątrz (zob. Gardło; Uszy; Modalności). [Boericke] [Hering]
• Umysł: poczucie własnej małej wartości i antagonizm wobec siebie — Podstawowy stan wyraża się przekonaniem „nie jestem nic wart / jestem pogardzany”, często z konfliktem wewnętrznym i skłonnością do surowego osądzania. Nie jest to jedynie obniżony nastrój, lecz cecha konstytucjonalna (zob. Umysł; Objawy ogólne). [Kent] [Hering]
• Nieregularne, wędrujące bóle — Bóle „przeskakują” z jednej części ciała do drugiej, nie mając stałego umiejscowienia, co stanowi praktyczną wskazówkę przy doborze leku (zob. Głowa; Kończyny; Objawy ogólne). [H.C. Allen] [Hering]
• Związek z układem hormonalnym kobiety i miesiączkowaniem — Objawy (zwłaszcza dotyczące gardła i kaszel) mogą rozpoczynać się i kończyć wraz z miesiączką; piersi mogą być tkliwe, z wrażliwością tkanki gruczołowej (zob. Żeńskie narządy płciowe; Gardło; Klatka piersiowa). [Boericke] [H.C. Allen]
• Nadwrażliwość układu nerwowego (dotyk; uciskanie; pogorszenie po śnie) — Wrażliwość na dotyk i ucisk; pogorszenie wskutek uciskania oraz po śnie jest wielokrotnie odnotowywane jako modalność przewodnia (zob. Modalności; Skóra; Objawy ogólne). [H.C. Allen]
• Sny i lęki nocne — Niepokojące sny, przerażające obrazy i nagłe budzenie się z lękiem, często u dzieci; mają znaczenie kliniczne, gdy towarzyszy im zasadniczy wzorzec pogardy wobec siebie i niestabilności (zob. Sen; Sny). [Kent]
• Jama ustna i zęby (bóle neuralgiczne; wrażliwość) — Mogą pojawiać się neuralgiczne bóle zębów i szczęk, niekiedy zmieniające stronę. Należy potwierdzić je jako część nieregularnego wzorca objawów, a nie rozpatrywać wyłącznie jako miejscowy problem stomatologiczny (zob. Zęby; Twarz). [Hering]
• Drogi oddechowe (kaszel towarzyszący objawom gardła; łaskotanie) — Łaskotanie w gardle wywołujące kaszel, zwłaszcza w okresie okołomiesiączkowym; kaszel i zmiany chorobowe gardła często zmieniają się równolegle (zob. Oddychanie; Gardło). [Boericke]
• Skóra i gruczoły (wrażliwość; możliwa skłonność do owrzodzeń) — Bolesność przy dotyku z zewnątrz w okolicy tchawicy i gruczołów; cała powierzchnia ciała wydaje się wrażliwa, jakby skóra nie znosiła kontaktu (zob. Skóra; Gardło). [Boericke] [H.C. Allen]
• Objawy ogólne: naprzemienność jako cecha rozpoznawcza — Naprzemienność stron, objawów, a nawet stanów emocjonalnych stanowi praktyczny „znak rozpoznawczy” leku (zob. Objawy ogólne). [Hering] [Kent]

• Ciepłe napoje / ciepłe okłady na gardło (miejscowo) — Ciepło może łagodzić uczucie otarcia i oparzenia w gardle oraz ułatwiać przełykanie w stanach nieżytowych z nadwrażliwością (zob. Gardło). [Boericke]
• Lekkie odkrycie ciała / uwolnienie od ciasnej odzieży (ogólnie) — Gdy uciskanie nasila objawy, rozluźnienie odzieży może przynosić ulgę; należy to starannie potwierdzić, zwłaszcza przy dolegliwościach gardła i klatki piersiowej (zob. Klatka piersiowa; Gardło). [H.C. Allen]
• Po swobodnym odkrztuszeniu (miejscowo) — Jeśli kaszel jest wywołany łaskotaniem i towarzyszy mu uczucie ściskania, rozluźnienie śluzu może przynieść przejściową ulgę (zob. Oddychanie). [Boericke]
• Uspokojenie i stała obecność bliskiej osoby (psychika) — Gdy u podstaw obrazu leży poczucie bycia „pogardzanym” i opuszczonym, spokojna obecność drugiej osoby może przejściowo łagodzić antagonizm wobec siebie (cecha pomocnicza, nie samodzielny objaw charakterystyczny) (zob. Umysł). [Kent]
• Po miesiączce (żeńskie narządy płciowe / ogólnie) — Gdy objawy wyraźnie rozpoczynają się i kończą wraz z miesiączką, poprawa po zakończeniu krwawienia potwierdza cykliczne powiązanie w obrazie leku (zob. Żeńskie narządy płciowe; Gardło). [Boericke] [H.C. Allen]
• Odpoczynek w cichym pokoju (ogólnie) — Nadmiar bodźców nasila niestabilne stany nerwowe; odpoczynek ogranicza „przeskakiwanie” dolegliwości (zob. Umysł; Sen). [Kent]
• Umiarkowane ciepło otoczenia (ogólnie) — Gdy skrajne temperatury nasilają objawy, stałe ciepło może pomagać; należy potwierdzić to jako indywidualną modalność (zob. Objawy ogólne). [H.C. Allen]
• Po łagodnym ruchu (kończyny / ogólnie) — W niektórych wędrujących nerwobólach łagodny ruch może zapobiegać utrwaleniu się bólu w jednym miejscu i sztywności; wymaga to weryfikacji klinicznej (zob. Kończyny). [Farrington]
• Po pojawieniu się wydzieliny lub krwawienia (ogólnie) — Gdy powraca wydzielina nieżytowa lub krwawienie miesiączkowe, stan organizmu może się uspokoić (zob. Gardło; Żeńskie narządy płciowe). [Hughes]

• Po śnie (ogólnie) — Klasyczna modalność pogorszenia: pacjent budzi się w gorszym stanie, a objawy są silniejsze po przebudzeniu lub po drzemce; bardzo charakterystyczna, gdy występuje konsekwentnie (zob. Sen; Objawy ogólne). [H.C. Allen]
• Dotyk i kontakt (ogólnie / miejscowo) — Wrażliwość na dotyk; bolesność przy dotyku z zewnątrz w okolicy gardła i tchawicy; potwierdza nadwrażliwość powierzchni ciała (zob. Gardło; Skóra). [Boericke] [H.C. Allen]
• Ucisk lub uciskanie (ogólnie) — Ciasna odzież, kołnierzyki, ucisk na gardło lub klatkę piersiową nasilają objawy; odróżnia to lek od tych, w których obrazie występuje potrzeba ucisku (zob. Gardło; Klatka piersiowa). [H.C. Allen]
• Skrajne temperatury (ogólnie) — Skrajne gorąco i zimno nasilają niestabilny stan nerwowy i objawy nieżytowe (zob. Objawy ogólne). [H.C. Allen]
• Kwasy (ogólnie) — Kwaśne pokarmy i napoje mogą nasilać objawy; należy potwierdzić stałość tego wzorca (zob. Pokarmy i napoje). [H.C. Allen]
• Alkohol (ogólnie) — Alkohol może nasilać nerwowość i niestabilność stanu; należy traktować to jako cechę potwierdzającą tylko wtedy, gdy jest wyraźna (zob. Pokarmy i napoje; Umysł). [H.C. Allen]
• <a href="https://www.iqhomeopathy.com/materia-medica/sol/">Promienie słoneczne / oślepiające światło (ogólnie / głowa) — Odnotowano pogorszenie pod wpływem słońca; należy różnicować je z bólami głowy od słońca, uwzględniając naprzemienność i charakterystyczny obraz gardła tego leku (zob. Głowa; Objawy ogólne). [H.C. Allen]
• Wiosna i lato (ogólnie) — Pogorszenie sezonowe odnotowano w klasycznych opisach objawów charakterystycznych; należy wykorzystywać je wyłącznie jako przesłankę pomocniczą (zob. Objawy ogólne). [H.C. Allen]
• Podczas miesiączki (żeńskie narządy płciowe) — Dolegliwości gardła i kaszel mogą rozpoczynać się wraz z miesiączką; cykl może nasilać całość objawów (zob. Żeńskie narządy płciowe; Gardło). [Boericke]
• Rtęć / chinina / wpływ leków (ogólnie) — Autorzy klasyczni przestrzegają przed pogorszeniami pod wpływem środków leczniczych; należy rozumieć to w kontekście historycznym, a nie jako współczesne twierdzenie farmakologiczne (zob. Objawy ogólne). [H.C. Allen] [Hughes]
• Upokorzenie emocjonalne / poczucie bycia pogardzanym (psychika) — Gdy zostaje poruszone zasadnicze zranienie emocjonalne, objawy nasilają się i mogą szybko zmieniać umiejscowienie (zob. Umysł; Objawy ogólne). [Kent]

Obraz psychiczny Lac-c. cechuje swoista wrogość skierowana do wewnątrz: antagonizm wobec siebie, jakby pacjent występował przeciwko własnemu istnieniu, krytykując, podważając i potępiając własną wartość. [Kent] Ta pogarda wobec siebie może wyrażać się po cichu jako utrwalone przekonanie, że jest się „niepotrzebnym” lub „pogardzanym”, albo wybuchać nagłą drażliwością, przeklinaniem bądź impulsywną wściekłością z błahych powodów, po której pojawiają się wyrzuty sumienia i ponowna nienawiść do siebie. [H.C. Allen] Stan emocjonalny jest często niestabilny; podobnie jak objawy fizyczne, nastrój może szybko się zmieniać, a osoba może czuć, że nie ma w sobie żadnego niezawodnego punktu oparcia. [Hering] Niepokój często koncentruje się na zdrowiu i obawie, że objawy świadczą o utrwalonej chorobie, przez co pacjent staje się czujny i pochłonięty doznaniami płynącymi z ciała. [Kent] Istotną cechą jest splątanie myślowe z pomyłkami w mowie i piśmie, zapominaniem i niemożnością utrzymania uwagi; nie jest to zwykłe roztargnienie, lecz osłabiona zdolność uporządkowanego myślenia pod wpływem stresu. [Kent] U niektórych pacjentów umysł wypełnia się budzącymi lęk obrazami (węży, robactwa, psów, niebezpieczeństwa), które mogą pojawiać się w wyobraźni na jawie lub we śnie. Lęki te mają znaczenie, gdy wpisują się w konstytucjonalny wzorzec niestabilności i nadwrażliwości, a nie stanowią odosobnionych fobii. [Kent] Wątek relacji w obrazie leku bywa paradoksalny: pragnieniu przynależności i akceptacji towarzyszy oczekiwanie odrzucenia, toteż pacjent może wystawiać innych na próbę, wycofując się, prowokując lub zaprzeczając samemu sobie. [Gnaiger] Zabarwienie sykotyczne może przejawiać się skrytością i wstydem, z poczuciem, że jest się wewnętrznie „nie takim, jak trzeba” lub nieczystym; klasycznym kluczem pozostają jednak nieregularność i zmienność objawów oraz poczucie własnej małej wartości. [Sankaran] Praktycznym powiązaniem jest wyraźne pogorszenie po śnie: pacjent może budzić się bardziej zrozpaczony, bardziej lękliwy i surowiej potępiający siebie, a to poranne pogorszenie często przebiega równolegle z opisanym już pogorszeniem fizycznym (gardło, głowa, bóle). [H.C. Allen] Warto przypomnieć obserwację z opisów przypadków: dawni klinicyści donosili o znacznej poprawie w ciężkich stanach pediatrycznych, gdy Lac-c. było dobrze wskazane, podkreślając potrzebę uwzględnienia głębi obrazu tego leku, zamiast sprowadzania go do jednego objawu charakterystycznego. [Choate]

Objawy głowy często wykazują charakterystyczną dla leku nieregularność: ból głowy może pojawić się w jednym miejscu, a następnie przemieścić, lub występować naprzemiennie po obu stronach, podobnie jak dolegliwości gardła, przez co jego umiejscowienie nie jest stałe. [Hering] Odnotowano zawroty głowy, niekiedy przy wstawaniu lub chodzeniu, a także uczucie, jakby głowa miała pęknąć lub jakby otoczenie wirowało; takie zawroty nabierają większego znaczenia, gdy wiążą się z ogólnym pogorszeniem po śnie i szerszym obrazem niestabilności w danym przypadku. [Clarke] Bóle głowy mogą współistnieć z zapaleniem gardła; homeopata powinien obserwować, czy nasilają się, gdy dolegliwości gardła przechodzą na drugą stronę, ponieważ taka równoległa naprzemienność jest silną cechą potwierdzającą. [Hering] Słońce i oślepiające światło mogą nasilać dolegliwości głowy w stanie konstytucjonalnym opisanym wśród objawów charakterystycznych, nie należy jednak posługiwać się tą cechą schematycznie. Jest ona raczej modalnością pomocniczą, gdy u pacjenta występują również pogorszenie od dotyku i uciskania oraz wędrujące bóle. [H.C. Allen] Głowa może być wrażliwa, jakby ucisk i kontakt były nie do zniesienia, co odpowiada ogólnej wrażliwości na dotyk w obrazie leku. [H.C. Allen] W przypadkach przypominających migrenę można rozważać Lac-c., gdy bólom głowy towarzyszą wyraźne poczucie własnej małej wartości i zmienność stanu psychicznego, jednak klasyczny obraz gardła często pozostaje najbardziej wiarygodnym punktem odniesienia przy potwierdzaniu doboru. [Farrington]

Objawy oczu mogą odzwierciedlać niestabilność nerwową: mogą występować przejściowe zamglenie widzenia, wrażliwość lub uczucie przeciążenia, często nasilające się po śnie, gdy pogarsza się cały stan pacjenta. [Kent] Oczy mogą uczestniczyć w ogólnej nadwrażliwości, silnie reagując na zmiany otoczenia. [H.C. Allen] Gdy objawy oczu występują naprzemiennie (jednego dnia dotyczą jednego oka, następnie drugiego), odzwierciedla to charakterystyczny wzorzec leku i zwiększa pewność doboru. [Hering] Obraz objawów ocznych zwykle nie stanowi głównej podstawy przepisania leku; raczej potwierdza konstytucjonalną naprzemienność i wrażliwość, jeśli występują. [Hahnemann]

Dolegliwości uszu często wiążą się z gardłem: ból przy przełykaniu może promieniować do uszu, a ból ucha może zmieniać stronę wraz z przechodzeniem zapalenia migdałków z jednej strony na drugą. [Boericke] To promieniowanie bólu jest przydatne w praktyce, ponieważ łączy objawy gardła i uszu w jeden spójny wzorzec, zamiast pozostawiać je jako odrębne dolegliwości. [Boericke] Może występować nadwrażliwość na hałas jako część nadwrażliwości układu nerwowego, zwłaszcza u dzieci z lękami nocnymi, choć jest ona mniej rozstrzygająca niż pogorszenie od dotyku i po śnie. [Kent]

Objawy nosa mogą być naprzemienne: jeden przewód nosowy jest zatkany, podczas gdy z drugiego wypływa wydzielina, po czym sytuacja się odwraca; drażniąca wydzielina powoduje otarcie nosa i górnej wargi. [H.C. Allen] Ta naprzemienność jest ważną cechą potwierdzającą, ponieważ powtarza zasadniczy motyw niestabilności związanej z przechodzeniem objawów z jednej strony na drugą. [Hering] Nieżyt może nasilać się pod wpływem czynników sezonowych (wiosna/lato) i skrajnych temperatur, co również należy traktować jako przesłankę pomocniczą, a nie jedyną podstawę przepisania leku. [H.C. Allen]

Mogą występować nerwobóle twarzy z wędrującym bólem, zmieniającym umiejscowienie i natężenie. [Hering] Twarz może być wrażliwa na dotyk, co odzwierciedla ogólną wrażliwość powierzchni ciała w obrazie leku. [H.C. Allen] W niektórych przypadkach pacjent czuje się brzydki lub odrażający; należy to bardziej do stanu psychicznego niż do rzeczywistych zmian chorobowych twarzy, może jednak wyrażać się niechęcią do bycia oglądanym lub ostrą samokrytyką dotyczącą wyglądu. [Kent]

Objawy jamy ustnej często przybierają postać suchości, bolesności lub zmienionego smaku podczas choroby gardła; pacjent może opisywać uczucie otarcia, jak po oparzeniu. [Boericke] W ciężkich stanach dotyczących gardła język może być sztywny i powodować dyskomfort, a przełykanie może być bolesne. [Boericke] Gdy objawy jamy ustnej występują naprzemiennie lub pojawiają się nagle wraz ze zmianą strony dolegliwości gardła, potwierdzają niestabilny charakter obrazu leku. [Hering]

Mogą występować neuralgiczne bóle zębów: nieregularne, przemieszczające się lub — według niektórych zapisanych obserwacji — przejściowo łagodzone zimnymi okładami. Takie szczegóły mają wartość jedynie wtedy, gdy występują konsekwentnie i gdy całość obrazu przypadku wykazuje cechy charakterystyczne Lac-c. [Hering] Objawy zębów rzadko stanowią główną podstawę doboru; potwierdzają szerszy obraz wędrujących bólów i nadwrażliwości. [H.C. Allen]

Gardło jest klasycznym głównym obszarem obrazu Lac-c.: występują tu zapalenia migdałków i stany przypominające błonicę, w których objawy wielokrotnie przenoszą się z jednej strony na drugą, często zaczynając się po lewej i przechodząc na prawą, z silnym bólem i bolesnym połykaniem. [Boericke] [Hering] Ból może promieniować do uszu, a w gardle może występować uczucie oparzenia, otarcia i skrajnej wrażliwości. [Boericke] Uderzającą cechą opisu klinicznego są lśniące, jakby szkliwione naloty, określane jako perłowobiałe lub przypominające białą porcelanę; nie należy traktować ich jako podstawy do rozpoznania błonicy, lecz jako wskazówkę wzrokową w homeopatycznej całości objawów. [Boericke] Istotna jest tkliwość przy dotyku od zewnątrz, z przodu tchawicy i gardła, zgodna z ogólnym pogorszeniem pod wpływem dotyku i kontaktu; pacjent może nie tolerować nawet najlżejszego ucisku kołnierzyka ani badania. [Boericke] [H.C. Allen] Łaskotanie w gardle może wywoływać nieustanny kaszel, co ukazuje powiązanie objawów gardła i układu oddechowego w obrazie leku. [Boericke] U niektórych kobiet ból gardła i kaszel zaczynają się i kończą wraz z miesiączką — jest to wyraźna zależność okresowa, która przemawia za wyborem leku, gdy obecne jest charakterystyczne naprzemienne zajęcie stron gardła. [Boericke]

Obraz objawów żołądkowych często wiąże się z nadwrażliwością i niestabilnością nerwową: apetyt może być zmienny, podrażnieniu gardła mogą towarzyszyć nudności, a pacjent może odczuwać zaburzenia trawienia pod wpływem napięcia emocjonalnego. [Kent] Kwaśne pokarmy mogą powodować pogorszenie; modalność ta może potwierdzać wybór leku, jeśli jest wyraźna i powtarzalna, a nie jedynie domniemana. [H.C. Allen] Objawy żołądkowe nabierają szczególnego znaczenia, gdy wykazują charakterystyczną dla leku naprzemienność i wędrujący charakter: dolegliwości przemieszczają się, pojawiają nagle lub zmieniają się w związku z miesiączką. [Hering]

Objawy brzuszne mogą być zmienne i czynnościowe, odzwierciedlając ogólną niestabilność obrazu leku. [Hering] Wzdęcia lub bóle kurczowe mogą pojawiać się i ustępować, niekiedy w związku z cyklem miesiączkowym lub doznanym upokorzeniem; również tutaj należy traktować je jako objawy wspierające wybór leku, a nie rozstrzygające. [Kent] Praktyk powinien szukać tego samego charakterystycznego wzorca: naprzemienności, nieregularnego występowania objawów oraz znacznej wrażliwości na dotyk lub ucisk. [H.C. Allen]

Objawy ze strony układu moczowego zwykle nie są na pierwszym planie, mogą jednak pojawiać się na tle wrażliwego układu nerwowego: częste parcie na mocz pod wpływem lęku lub zmienny strumień moczu. [Kent] Ich główna wartość polega na potwierdzeniu wyboru leku, gdy również wykazują niestabilność, a w stanie psychicznym dominuje silne deprecjonowanie siebie z pogorszeniem po śnie. [Hahnemann]

Objawy ze strony odbytnicy mogą obejmować zaparcie lub nieregularne wypróżnienia jako część nerwowej, niestabilnej konstytucji, choć mają mniejsze znaczenie rozstrzygające niż objawy gardła. [Hering] Gdy objawy jelitowe zmieniają swój charakter lub rytm występowania — po zaparciu pojawiają się luźne stolce — może to wzmacniać szerszy motyw „niestabilnej regulacji” w obrazie Lac-c. [Kent]

W klasycznych podsumowaniach objawy męskie nie należą do najbardziej charakterystycznych; u mężczyzn obraz leku może jednak przejawiać się tym samym brakiem wiary w siebie, lękiem przed niepowodzeniem i nieregularnymi bólami. [Kent] Gdy na pierwszy plan wysuwają się objawy seksualne, należy starannie różnicować z lekami, w których obrazie dominuje bezwstyd; Lac-c. skłania się raczej ku wstydowi i pogardzie dla siebie niż ku beztroskiemu ekshibicjonizmowi, choć mogą występować drażliwość i impulsywne wybuchy. [Kent] [Farrington]

Dolegliwości kobiece mogą być ze sobą ściśle powiązane: wielokrotnie podkreśla się ból gardła i kaszel zaczynające się i kończące wraz z miesiączką, dlatego klinicysta powinien bezpośrednio pytać o taki cykliczny wzorzec. [Boericke] Objawy ze strony piersi mogą obejmować tkliwość i nadwrażliwość, a nieregularne miesiączki mogą współistnieć z szerszym konstytucyjnym wzorcem deprecjonowania siebie i nadwrażliwości. [H.C. Allen] Kluczowe jest unikanie „dobierania leku wyłącznie na dolegliwości ginekologiczne”; rozstrzyga to, czy cykl kobiecy wyzwala tę samą całość objawów Lac-c. — naprzemienność, pogorszenie pod wpływem dotyku, pogorszenie po śnie i charakterystyczne objawy gardła. [Hahnemann] [Boericke]

Objawy oddechowe często przybierają postać kaszlu wywołanego łaskotaniem w gardle, z uczuciem otarcia i oparzenia gardła. [Boericke] Kaszel może towarzyszyć zapaleniu gardła, a jego nasilenie może zmieniać się wraz z przenoszeniem się dolegliwości gardła z jednej strony na drugą, ponownie odzwierciedlając charakterystyczny wzorzec leku. [Hering] Gdy kaszel zaczyna się i kończy wraz z miesiączką, staje się objawem wysoce charakterystycznym. [Boericke]

Kołatanie serca może występować w związku z lękiem i nadwrażliwą konstytucją nerwową, zwłaszcza pod wpływem upokorzenia lub strachu. [Kent] Ma ono przede wszystkim znaczenie jako objaw współwystępujący, nie zaś jako podstawa uznania Lac-c. za lek o wyraźnie określonym obrazie sercowym; wybór należy potwierdzić na podstawie zasadniczego stanu psychicznego i naprzemiennego zajęcia stron gardła. [Hahnemann]

Objawy w obrębie klatki piersiowej często wynikają z podrażnienia gardła: łaskotanie w gardle wywołuje kaszel, a nieustanne kasłanie może powodować uczucie nadwerężenia w klatce piersiowej. [Boericke] Ściskanie i ucisk mogą nasilać dolegliwości, zgodnie z ogólną modalnością pogorszenia pod wpływem ściskania. [H.C. Allen] W przypadkach związanych z miesiączkowaniem kaszel może podlegać temu samemu cyklowi co objawy gardła, zaczynając się i kończąc wraz z miesiączką, co stanowi cenne potwierdzenie wyboru leku. [Boericke]

Bóle pleców mogą mieć charakter wędrujący i neuralgiczny, zmieniając umiejscowienie oraz charakter; przemawiają za lekiem, gdy cały przypadek cechują nieregularność objawów i wrażliwość na dotyk. [Hering] Sztywność może nasilać się po śnie, zgodnie z ogólną modalnością; jest to przydatna wskazówka, jeśli występuje w sposób powtarzalny. [H.C. Allen]

W kończynach często występują charakterystyczne „bóle wędrujące”: nerwobóle i bóle reumatyczne, które szybko przenoszą się z jednego stawu do drugiego, nie utrzymując się w jednym miejscu. [H.C. Allen] Ten wędrujący charakter jest jednym z najbardziej użytecznych potwierdzeń wyboru leku w przypadkach przewlekłych, w których umiejscowienie objawów jest niestałe. [Hering] Po śnie może pojawiać się uczucie osłabienia lub drżenia kończyn, zgodne z porannym pogorszeniem w obrazie leku, a wrażliwość na dotyk może sprawiać, że pacjent nie lubi, gdy się go dotyka lub bada. [H.C. Allen] U kobiet bóle kończyn mogą nasilać się w związku z cyklem miesiączkowym, zgodnie z cyklicznymi zależnościami w obrazie leku. [Boericke]

Skóra odzwierciedla nadwrażliwość na naruszanie granic ciała: dotyk i kontakt powodują pogorszenie, a ucisk lub ściskanie mogą być nie do zniesienia, jak gdyby powierzchnia ciała nie tolerowała żadnej ingerencji. [H.C. Allen] Motyw granic współbrzmi ze stanem psychicznym, w którym występują pogarda dla siebie i lęk przed oceną: pacjent może czuć się odsłonięty, łatwy do zranienia, a zarazem paradoksalnie zachowywać się prowokacyjnie. [Kent] Objawy skórne również mogą być nieregularne, pojawiając się raz w jednym, raz w innym miejscu, co wzmacnia motyw „niestabilnej regulacji”. [Hering]

Sen w obrazie Lac-c. jest często zaburzony, a najbardziej charakterystyczną cechą jest pogorszenie po śnie: pacjent budzi się w gorszym stanie psychicznym i fizycznym, jak gdyby sen nie regenerował, lecz wprowadzał dezorganizację. [H.C. Allen] Dzieci mogą budzić się nagle z lękami nocnymi, krzycząc, przestraszone bez wyraźnej przyczyny; ma to największe znaczenie, gdy towarzyszą temu szerszy wzorzec lęków i żywe wyobrażenia charakterystyczne dla leku. [Kent] Sen może być niespokojny, z częstym budzeniem się, a po przebudzeniu pacjent może odczuwać większy lęk, być bardziej przekonany o swojej chorobie i surowiej siebie potępiać, co bezpośrednio wiąże się z opisanym wcześniej obrazem objawów psychicznych. [Kent] W niektórych przypadkach sen jest głęboki, lecz nie daje wypoczynku; następnego dnia występują otępienie umysłowe oraz pomyłki w mowie i piśmie, wskazujące na utrzymujące się zamglenie myślenia mimo czasu spędzonego w łóżku. [Kent] Przy aktywnych dolegliwościach gardła sen zakłócają ból przy połykaniu, łaskoczący kaszel i nietolerancja ucisku w obrębie szyi; odpowiada to modalności pogorszenia pod wpływem ściskania i kontaktu. [Boericke] [H.C. Allen] U kobiet na sen może również wpływać cykl miesiączkowy: objawy gardła i kaszel nasilają się w okresie okołomiesiączkowym, a równolegle pogarsza się sen; taka zależność cykliczna, jeśli występuje, stanowi mocne potwierdzenie wyboru leku. [Boericke] Osoba dobierająca lek powinna obserwować, czy pogorszenie po śnie zbiega się ze skłonnością objawów do zmiany stron: na przykład pacjent zasypia z zapaleniem lewego migdałka, a budzi się z silniejszymi dolegliwościami prawego migdałka i jednocześnie odczuwa większą rozpacz. [Hering] Ten wzorzec, w którym sen staje się punktem zwrotnym zmiany stron, jest klinicznie charakterystyczny i często rozstrzygający. [Hering]

Sny są często żywe, przerażające i symbolicznie zgodne z lękami obecnymi w obrazie leku: pojawiają się w nich węże, psy, robactwo, niebezpieczeństwo, pościg oraz obrazy pozostawiające po przebudzeniu utrzymujące się poczucie grozy. [Kent] Snów tych nie należy romantyzować; mają wartość kliniczną, gdy się powtarzają i odpowiadają odczuwanemu na jawie poczuciu zagrożenia, bycia pogardzanym lub skazanym na niepowodzenie. [Kent] Sny mogą również dotyczyć upokorzenia, bycia odsłoniętym lub ocenianym, odzwierciedlając stan deprecjonowania siebie. [Gnaiger] U dzieci sny i lęki nocne mogą być objawem, który skłania rodzinę do szukania pomocy; osoba dobierająca lek musi jednak potwierdzić szerszy wzorzec nieregularnych objawów fizycznych i pogorszenia po śnie, aby nie zalecać leku zbyt pochopnie na podstawie samego lęku. [Hahnemann]

Stany gorączkowe nie stanowią zasadniczego wyróżnika Lac-c., jednak w przeszłości lek stosowano w ciężkich zakażeniach gardła z zaburzeniami ogólnoustrojowymi, gdy obraz objawów miejscowych i ogólnych był zgodny z obrazem leku. [Boericke] W stanach zapalnych gardła z gorączką należy potwierdzić naprzemienne zajęcie stron, błoniasty wygląd nalotów, tkliwość przy dotyku od zewnątrz oraz modalności ogólne — pogorszenie po śnie i pod wpływem dotyku lub ściskania. [Hering] [H.C. Allen]

Odczucie zimna lub gorąca może być zmienne, a klasycznym objawem charakterystycznym jest pogorszenie pod wpływem skrajnych temperatur, nie zaś stały wzorzec odczuwania temperatury. [H.C. Allen] Poty mogą nie przynosić ulgi, a w niektórych przypadkach bywają obfite; należy traktować je jako potwierdzenie wyboru leku tylko wtedy, gdy wpisują się w całość objawów. [H.C. Allen]

Kwaśne produkty i alkohol mogą powodować pogorszenie; są to modalności wspierające wybór leku, gdy są wyraźne i powtarzalne. [H.C. Allen] Stosunek pacjenta do jedzenia może również zmieniać się wraz z nastrojem i poczuciem wstydu, należy to jednak raczej do współczesnych rozważań tematycznych i nie powinno zastępować klasycznych punktów odniesienia: naprzemienności i pogorszenia po śnie. [Hughes] [Kent]

Lac-c. jest lekiem, którego obraz cechuje niestabilność o charakterystycznym wzorcu: objawy zmieniają strony, bóle wędrują, stany nieżytowe występują naprzemiennie, a nawet nastrój ulega zmianom, jednak przez całą tę zmienność przewija się stały wątek nadwrażliwości i deprecjonowania siebie. [Hering] Najbardziej użyteczną modalnością ogólną jest pogorszenie po śnie, jak gdyby sen obracał kalejdoskop i na nowo układał obraz objawów; potwierdza się to w różnych obszarach — psychice, gardle i bólach. [H.C. Allen] Wrażliwość na dotyk, kontakt i ściskanie również ma charakter ogólny: kołnierzyk, ucisk czy badanie mogą być odczuwane jak naruszenie granic ciała. Modalność tę należy sprawdzić w objawach gardła, klatki piersiowej i skóry, ponieważ nadaje obrazowi spójność. [Boericke] [H.C. Allen] „Bóle wędrujące” to coś więcej niż dolegliwości reumatyczne; są konstytucyjnym wyrazem obrazu leku, a ich obecność może pomóc rozstrzygnąć trudne przypadki przewlekłe, w których objawy nie utrzymują się dostatecznie długo w jednym miejscu, by można było repertoryzować je według umiejscowienia. [Hering] [H.C. Allen] Stan psychiczny, w którym pacjent czuje się pogardzany, bezwartościowy i pozostaje w konflikcie z samym sobą, jest emocjonalnym odpowiednikiem fizycznej naprzemienności: pacjent nie potrafi znaleźć w sobie spokoju, podobnie jak objawy nie potrafią pozostać w jednym miejscu. [Kent] Mogą występować pogorszenia sezonowe i środowiskowe — pod wpływem skrajnych temperatur, słońca, wiosną lub latem — wspierające wybór leku, nie powinny jednak przesłaniać jego głębszego, charakterystycznego wzorca. [H.C. Allen] Gdy Lac-c. jest właściwie dobrany, poprawę często obserwuje się nie tylko w miejscowych dolegliwościach gardła czy bólach, lecz także w większej stabilności organizmu: objawy rzadziej się przemieszczają, po przebudzeniu panuje mniejszy chaos, stan emocjonalny jest spokojniejszy, a zdolność tolerowania kontaktu i bliskości wzrasta. [Hahnemann]

Etiologia / wstyd, poczucie bycia pogardzanym, upokorzenie

• Staph. — W obu obrazach występuje upokorzenie; w Staphisagria silniej zaznaczają się tłumione oburzenie i subtelna wrażliwość, natomiast w Lac-c. — pogarda dla siebie, nieregularna naprzemienność i pogorszenie po śnie. [Kent]
• Carc. — W obu obrazach może występować niskie poczucie własnej wartości; Carcinosin cechują bardziej perfekcjonizm i nadmierna odpowiedzialność, a Lac-c. — niestabilność, bóle wędrujące i naprzemienne zajęcie stron gardła. [Farrington]
• Nat-m. — W obu obrazach może występować samokrytycyzm; Nat-m. cechują bardziej skrywany smutek i utrwalone wzorce, natomiast Lac-c. jest bardziej zmienny, z naprzemiennością i wyraźnymi charakterystycznymi objawami gardła. [Kent]

Umysł: lęk o zdrowie; obawa, że objawy oznaczają utrwaloną chorobę

• Ars. — Lęk o zdrowie; Arsenicum cechują bardziej drobiazgowość, niepokój ruchowy, pieczenie i pogorszenie po północy; w Lac-c. silniej zaznaczają się pogarda dla siebie, nieregularność objawów, pogorszenie po śnie i naprzemienność stron. [Kent]
• Calc. — Lęk i brak pewności siebie; Calcarea cechują bardziej powolność, stabilność i poszukiwanie bezpieczeństwa; Lac-c. jest niestabilny, zmienny i wrażliwy na dotyk oraz ściskanie. [Kent]

Gardło: naprzemienne zajęcie stron, od lewej do prawej; błoniasty wygląd nalotów

• Lach. — Lewostronne objawy gardła i pogorszenie pod wpływem ściskania; Lachesis cechują bardziej gadatliwość, przekrwienie i pogorszenie po śnie, lecz charakterystyczna naprzemienność i „bóle wędrujące”, gdy występują, przemawiają raczej za Lac-c. [Kent]
• Merc. — Owrzodzenia gardła i obrzmienie węzłów chłonnych; w Mercurius bardziej zaznaczone są ślinotok, cuchnący oddech i poty; Lac-c. cechują przenoszenie się objawów z jednej strony na drugą oraz wyraźna nietolerancja dotyku i ściskania, z nalotami przypominającymi porcelanę. [Boericke] [Farrington]
• Kali-bi. — Gęsta, ciągnąca się wydzielina nieżytowa i błoniaste naloty; Kali bichromicum cechuje bardziej stałe umiejscowienie objawów z ciągliwą wydzieliną, natomiast Lac-c. — większa zmienność umiejscowienia i naprzemienność. [Farrington]

Bóle wędrujące / nieregularne nerwobóle

• Puls. — Zmienne objawy; Pulsatilla cechują bardziej łagodność, uległość i brak pragnienia; w Lac-c. silniej zaznaczają się pogarda dla siebie, lęk przed chorobą i pogorszenie po śnie. [Kent]
• Rhus-t. — Bóle wędrujące; w Rhus występują poprawa pod wpływem ruchu i pogorszenie w spoczynku; w Lac-c. — pogorszenie po śnie, wrażliwość na dotyk i naprzemienne zajęcie stron. [Farrington]
• Spig. — Nerwobóle; w Spigelia są one bardziej stałe co do umiejscowienia, kłujące i związane z sercem; w Lac-c. częściej wędrują i występują naprzemiennie. [Farrington]

Sny / lęki nocne

• Stram. — Lęki nocne i strach; Stramonium cechują bardziej ostra groza, gwałtowność i lęk przed ciemnością; Lac-c. wyróżniają konstytucyjna pogarda dla siebie i charakterystyczna naprzemienność. [Kent]
• Calc-c. — Lęki nocne u dzieci; w Calc-c. częstsze są pulchna budowa ciała, pocenie się głowy i apetyt na jajka; wybór Lac-c. wymaga potwierdzenia przez naprzemienność i pogorszenie po śnie. [Kent]

• Lek komplementarny: Hep. — Oba leki mogą odpowiadać ciężkim stanom gardła i nadwrażliwości; Hep. cechują bardziej ropienie, zmarzliwość i drażliwość; Lac-c. wyróżniają naprzemienność i pogorszenie po śnie. [H.C. Allen]
• Lek komplementarny: Lyc. — Gdy w przewlekłym przebiegu wyraźniej ujawniają się problemy trawienne i brak pewności siebie; Lyc. cechują bardziej prawostronność i lęk antycypacyjny; Lac-c. — naprzemienność, pogarda dla siebie i wrażliwość na dotyk. [H.C. Allen]
• Lek komplementarny: Nit-ac. — Gdy współistnieją owrzodzenia jamy ustnej lub gardła i ostre bóle jak od drzazgi; Nit-ac. cechują bardziej stałe umiejscowienie objawów i bóle „drzazgowe”, Lac-c. — większa zmienność umiejscowienia. [H.C. Allen]
• Dobrze działa po: Lach. (gdy zmienia się typ obrazu) — Relacja odnotowana w literaturze klasycznej; należy ponownie ocenić całość objawów i sprawdzić, czy pojawiają się naprzemienność i bóle wędrujące. [H.C. Allen]
• Leki niezgodne: Acet-ac. / Carb-ac. — Niezgodności odnotowane w literaturze klasycznej; należy traktować je jako historyczne obserwacje kliniczne i kierować się reakcją w danym przypadku. [H.C. Allen]
• Ostrożność w odniesieniu do antidotowania: wpływ leków (rtęć, chinina) — Gdy działanie substancji leczniczych komplikuje obraz, należy powrócić do całości objawów i nie zakładać na siłę określonej relacji między lekami. [Hughes] [H.C. Allen]
• Podobieństwo kliniczne: grupa leków o powinowactwie do gardła — Lac-c. należy tu obok Lach., Merc., Kali-bi., Bapt. i innych, lecz wyróżniają go naprzemienność i pogorszenie po śnie. [Farrington]
• Zasada komplementarności — Gdy po Lac-c. naprzemienność się stabilizuje, dalsze leczenie konstytucyjne może wymagać głębiej działającego leku przewlekłego; nie należy tworzyć „łańcuchów” leków wyłącznie na podstawie teorii. [Hahnemann]

Analizę przypadku należy oprzeć na cechach najbardziej charakterystycznych i najłatwiejszych do potwierdzenia: (1) naprzemiennym występowaniu objawów po obu stronach, zwłaszcza w gardle, (2) bólach przeskakujących z miejsca na miejsce, (3) pogorszeniu po śnie, (4) pogorszeniu pod wpływem dotyku, kontaktu i skrępowania oraz (5) stanie psychicznym obejmującym pogardę dla siebie, niepokój o zdrowie i obawę, że objawy świadczą o utrwalonej chorobie. [Hering] [H.C. Allen] [Kent] W przypadkach dolegliwości gardła nie należy dobierać leku na podstawie samego rozpoznania „błonica”, lecz na podstawie całości objawów, w tym lśniących, porcelanowych nalotów, tkliwości gardła i tchawicy przy dotyku z zewnątrz, bólu strzelającego do ucha oraz szybkiego przenoszenia się dolegliwości z jednej strony na drugą. [Boericke] Jeżeli występuje związek z miesiączką, należy wykorzystać go jako silne potwierdzenie: ból gardła i kaszel, które zaczynają się i kończą wraz z miesiączką, mają znacznie większe znaczenie rozstrzygające niż ogólnikowe wzmianki o „PMS”. [Boericke]

Potencja i powtarzanie dawek: w przypadkach o niestabilnym, zmiennym obrazie należy unikać mechanicznego powtarzania dawek; podać dawkę, obserwować i powtórzyć dopiero wtedy, gdy powróci ten sam charakterystyczny obraz, zgodnie z klasycznymi zasadami minimalnej dawki i powtarzania zależnego od reakcji. [Hahnemann] U dzieci z lękami nocnymi przed doborem leku należy potwierdzić, że wpisują się one w szerszy obraz konstytucyjny Lac-c. — naprzemienność, pogorszenie po śnie i wrażliwość na dotyk. [Kent]

Praktyczne wskazówki dotyczące przypadków:

• Zapalenie migdałków: zaczyna się po lewej stronie, przenosi się na prawą; gardło tkliwe przy dotyku z zewnątrz; pacjent nie znosi kołnierzyka; ból promieniuje do uszu; pogorszenie po śnie → Lac-c. [Boericke] [H.C. Allen]
• Nerwobóle i dolegliwości reumatyczne: bóle szybko przeskakują z jednego stawu do drugiego; pacjent budzi się w gorszym stanie; gardzi sobą i niepokoi się o zdrowie → Lac-c. [H.C. Allen] [Kent]
• Dziecko: budzi się z krzykiem podczas lęku nocnego; lęki i żywe obrazy; układ objawów jest zmienny, z naprzemiennym ich występowaniem → przed podaniem leku potwierdzić obraz Lac-c. [Kent]

Umysł

• Umysł; deprecjonowanie siebie / pogarda dla siebie — Kluczowy objaw psychiczny; gdy jest trwały, ukierunkowuje dobór leku. [Kent]
• Umysł; konflikt z samym sobą — Bardzo charakterystyczne repertoryjne ujęcie konfliktu wewnętrznego. [Kent]
• Umysł; niepokój; o zdrowie — Obawa, że objawy świadczą o utrwalonej chorobie; silna cecha potwierdzająca. [Kent]
• Umysł; lęk; przed wężami / robactwem / zwierzętami — Gdy się powtarza i ma charakter konstytucyjny, potwierdza obraz marzeń sennych Lac-c. [Kent]
• Umysł; roztargnienie; pomyłki w mowie i piśmie — Niestabilność funkcji poznawczych odpowiadająca naprzemienności objawów fizycznych. [Kent]
• Umysł; drażliwość; nagła; przeklinanie i złorzeczenie — Gdy następują po niej wyrzuty sumienia i nienawiść do siebie, potwierdza ten wzorzec. [H.C. Allen]
• Umysł; rozpacz; po przebudzeniu — Wiąże się bezpośrednio z pogorszeniem „po śnie”. [H.C. Allen]

Gardło

• Gardło; zapalenie; migdałków; naprzemiennie po obu stronach — Rubryka wyróżniająca ten lek; najbardziej praktyczny punkt wyjścia. [Boericke] [Hering]
• Gardło; ból; przy przełykaniu; promieniujący do uszu — Łączy dolegliwości gardła z bólem ucha i potwierdza całość obrazu. [Boericke]
• Gardło; błony; białe; błyszczące, jak szkliwione — Charakterystyczny wygląd, jeśli występuje (wskazówka kliniczna, nie rozpoznanie). [Boericke]
• Gardło; zewnętrznie; wrażliwe na dotyk — Kluczowa modalność; wiąże się z ogólnym pogorszeniem pod wpływem dotyku. [Boericke] [H.C. Allen]
• Gardło; uczucie otarcia; pieczenie — Opisuje charakter odczuć; należy potwierdzić naprzemiennością stron. [Boericke]
• Gardło; objawy; zaczynają się i kończą wraz z miesiączką — Silna cykliczna cecha potwierdzająca u kobiet. [Boericke]
• Gardło; łaskotanie; wywołuje kaszel — Łączy gardło i układ oddechowy w jednej rubryce. [Boericke]

Nos

• Nos; niedrożność; jednej strony; z drugiej wypływa wydzielina — Odpowiednik charakterystycznej naprzemienności dolegliwości gardła. [H.C. Allen]
• Nos; wydzielina; żrąca; powodująca otarcia — Jeśli występuje, potwierdza podrażnienie i wrażliwość błony śluzowej. [H.C. Allen]
• Nos; objawy; naprzemiennie po obu stronach — Ogólna rubryka naprzemienności odniesiona do kataru. [Hering]
• Nos; nieżyt; szybko zmieniający się — Wspiera obraz niestabilnej regulacji. [Hering]
• Nos; pogorszenie; pod wpływem skrajnych temperatur — Odpowiada modalności ogólnej, jeśli zostanie potwierdzone. [H.C. Allen]
• Nos; warga górna; bolesna / z otarciami — Praktyczna cecha potwierdzająca przy żrącej wydzielinie. [H.C. Allen]

Kończyny

• Kończyny; ból; wędrujący; przeskakujący — Jedna z najbardziej użytecznych rubryk potwierdzających. [H.C. Allen]
• Kończyny; bóle reumatyczne; zmieniają miejsce — Potwierdza wędrujący charakter dolegliwości w przypadkach przewlekłych. [Hering]
• Kończyny; tkliwość; pogorszenie pod wpływem dotyku — Wiąże bóle kończyn z ogólną wrażliwością na dotyk. [H.C. Allen]
• Kończyny; osłabienie; po przebudzeniu — Wiąże się z pogorszeniem „po śnie”. [H.C. Allen]
• Kończyny; ból; naprzemiennie po obu stronach — Potwierdza przenoszenie się objawów z jednej strony na drugą także poza gardłem. [Hering]
• Kończyny; nerwobóle; zmieniające miejsce — Praktyczna rubryka przy nerwobólach o zmiennym umiejscowieniu. [Hering]

Sen

• Sen; pogorszenie; po śnie — Nadrzędna modalność; wymaga bezpośredniego sprawdzenia. [H.C. Allen]
• Sen; lęki nocne; u dzieci — Cen¬na rubryka, gdy obecne są charakterystyczne cechy konstytucyjne. [Kent]
• Sen; niespokojny; częste budzenie się — Potwierdza niestabilność nerwową. [Kent]
• Sen; nieprzynoszący wypoczynku; otępienie po przebudzeniu — Odpowiada zamgleniu myślenia i porannemu pogorszeniu. [Kent]
• Sen; zaburzony; z powodu bólu gardła lub kaszlu — Łączy miejscowe dolegliwości gardła z ogólnym zaburzeniem snu. [Boericke]
• Sen; budzenie się; z niepokojem / rozpaczą — Łączy psychikę z modalnością pogorszenia po śnie. [H.C. Allen]

Marzenia senne

• Marzenia senne; przerażające; bycie ściganym / niebezpieczeństwo — Częsta postać; należy potwierdzić lękami występującymi na jawie. [Kent]
• Marzenia senne; węże / zwierzęta — Nawracający motyw potwierdzający, jeśli utrzymuje się w czasie. [Kent]
• Marzenia senne; przerażenie; budzenie się z lękiem — Łączy marzenia senne z lękami nocnymi. [Kent]
• Marzenia senne; upokorzenie / bycie zdemaskowanym — Gdy się powtarzają, potwierdzają motyw pogardy dla siebie. [Gnaiger]
• Marzenia senne; żywe; zapamiętywane — Często towarzyszą stanom nadwrażliwości. [Kent]
• Marzenia senne; naprzemienne motywy; zmienne — Odzwierciedla niestabilność obrazu leku (cecha pomocnicza). [Hering]

Objawy ogólne

• Objawy ogólne; objawy; naprzemiennie po obu stronach — Konstytucyjna cecha wyróżniająca lek. [Hering]
• Objawy ogólne; bóle; wędrujące — Potwierdza obecność „przeskakujących bólów” w całym obrazie przypadku. [H.C. Allen]
• Objawy ogólne; dotyk; pogarsza — Wrażliwość na naruszanie granic; wiąże się z gardłem i skórą. [H.C. Allen]
• Objawy ogólne; skrępowanie; pogarsza — Kołnierzyki i ubranie nasilają objawy; praktyczna modalność. [H.C. Allen]
• Objawy ogólne; po śnie; pogorszenie — Modalność potwierdzająca, obejmująca różne układy. [H.C. Allen]
• Objawy ogólne; skrajne temperatury; pogarszają — Pomocnicza modalność środowiskowa. [H.C. Allen]
• Objawy ogólne; słońce; pogarsza — Cecha pomocnicza, jeśli występuje; sama nie rozstrzyga. [H.C. Allen]

Allen, Henry C. (1898) Keynotes and Characteristics with Comparisons of Some of the Leading Remedies of the Materia Medica with Bowel Nosodes. Wyd. 1. Philadelphia, PA: Boericke & Tafel.

Allen, Timothy F. (1874–1879) The Encyclopaedia of Pure Materia Medica: A Record of the Positive Effects of Drugs upon the Healthy Human Organism. 12 tomów. New York, NY: Boericke & Tafel.

Boericke, William (1906) Pocket Manual of Homoeopathic Materia Medica and Repertory. Wyd. 1. Philadelphia, PA: Boericke & Tafel.

Choate, Rufus (1892) ‘A Lac-caninum Case’, The Homoeopathic Physician: A Monthly Journal of Medical Science, 12(4), s. 166–168. Philadelphia, PA: Wydawca nieustalony.

Clarke, John Henry (1900) A Dictionary of Practical Materia Medica. 3 tomy. London: The Homoeopathic Publishing Company.

Farrington, E. A. (1889) Lectures on Clinical Materia Medica. Wyd. 1. Philadelphia, PA: Boericke & Tafel.

Gnaiger, Jutta (1992) ‘Lac caninum: Anxiety, yearning and inability: Eight case histories’, British Homoeopathic Journal, 81(1), s. 29–32. London: The Faculty of Homeopathy.

Hahnemann, Samuel (1922) Organon of Medicine. Wyd. 6. Przekład William Boericke (na podstawie rękopisu 6. wydania niemieckiego Hahnemanna, ukończonego w 1842). Philadelphia, PA: Boericke & Tafel.

Hatherly, Patricia (2010) The Lacs: A Materia Medica and Repertory. Wyd. 1. Vorden: Emryss Publishers.

Hering, Constantine (1879–1891) The Guiding Symptoms of Our Materia Medica. 10 tomów. Philadelphia, PA: Wydane przez spadkobierców Constantine Hering lub na ich zlecenie.

Hughes, Richard (1870) A Manual of Pharmacodynamics. Wyd. 4. London i Manchester: H. Turner & Co.

Kent, James Tyler (1897) Repertory of the Homoeopathic Materia Medica. Wyd. 1. Lancaster, PA: The Examiner Printing House.

Kent, James Tyler (1905) Lectures on Homoeopathic Materia Medica. Wyd. 1. Philadelphia, PA: Boericke & Tafel.

Mangialavori, Massimo, Heron, Kim, Sobraske, Jason i Wood, Brian (2016) Milk Remedies: Materia Medica Clinica. Tom 1. North Charleston, SC: CreateSpace Independent Publishing Platform.

Sankaran, Rajan (1999) The Substance of Homoeopathy. Wyd. 1. Mumbai: Homoeopathic Medical Publishers.