Układ nerwowy; nerwy ruchowe; oczy; błony śluzowe; gardło; drogi oddechowe; potylica; mięśnie; układ krążenia; pęcherz moczowy.

Poprawa po obfitym oddawaniu moczu; pod wpływem pocenia się; podczas ciągłego ruchu; na świeżym powietrzu; przy pochylaniu się do przodu; pod wpływem środków pobudzających.

Pogorszenie pod wpływem pobudzenia emocjonalnego; przestrachu; oczekiwania na ważne wydarzenie; złych wiadomości; słońca i upału; wilgotnej pogody; wysiłku umysłowego.

Gelsemium jest jednym z głównych leków na dolegliwości związane z oczekiwaniem na ważne wydarzenie i lękiem. Chory czuje się sparaliżowany lękiem, któremu towarzyszą drżenie, osłabienie i dezorientacja [Kent]. Występują otępienie umysłowe i trudności z jasnym myśleniem [Boericke]. Mowa może być powolna i niepewna. Dzieci mogą wpatrywać się bezmyślnie w jeden punkt i słabo reagować na otoczenie [Clarke]. Trema, lęk przed egzaminem i obawa przed wystąpieniem publicznym należą do charakterystycznych wskazań.

Ból głowy rozpoczyna się w potylicy i rozprzestrzenia na czoło oraz oczy; często poprzedza go niewyraźne widzenie [Clarke]. Głowa wydaje się ciężka, jakby nie można było jej utrzymać. Bóle głowy występują po pobudzeniu emocjonalnym lub ekspozycji na słońce [Boericke]. Przy próbie poruszenia się lub wstania mogą pojawiać się zawroty głowy.

Ciężkie, opadające powieki są objawem charakterystycznym [Kent]. Uczucie porażenia powiek; widzenie niewyraźne lub przyćmione. Źrenice rozszerzone. Podczas choroby lub migreny mogą występować podwójne widzenie albo przemijająca ślepota [Hering]. W czasie gorączki lub przestrachu spojrzenie jest nieruchome i puste.

Szum, brzęczenie i uczucie pełności w uszach. Słuch może być przytępiony. Uczucie zatkania uszu w stanach nieżytowych.

Wodnisty, niedrażniący katar z kichaniem. Katar występuje naprzemiennie z gęstą wydzieliną spływającą po tylnej ścianie gardła. Osłabienie węchu w ostrych chorobach [Boericke].

Wyraz twarzy otępiały, oszołomiony, ociężały. Mięśnie twarzy rozluźnione. Policzki zaczerwienione lub blade. Clarke odnotowuje drżenie lub zwiotczenie twarzy podczas gorączki.

Język drży przy wysuwaniu. Uczucie suchości języka lub żółty nalot. Mowa powolna i niepewna [Kent]. Wydzielanie śliny może być zmniejszone. Podczas gorączki oddech może mieć nieprzyjemny zapach.

Brak wyraźnych objawów charakterystycznych.

Suchość, ucisk lub uczucie porażenia w gardle. Trudności z połykaniem płynów. Migdałki mogą być przekrwione. Clarke wspomina o łaskotaniu w krtani wywołującym kaszel.

Nudności na tle emocjonalnym (przestrach, oczekiwanie na ważne wydarzenie). Słaby apetyt. Clarke opisuje uczucie zapadania w nadbrzuszu. Wymioty występują rzadko, chyba że poprzedza je wstrząs nerwowy.

Tępy ból z uczuciem ciężkości. Biegunka wskutek oczekiwania na ważne wydarzenie, lęku lub złych wiadomości [Kent]. Występują przelewanie i wzdęcia. Brzuch rozdęty, z łagodnymi bólami kolkowymi.

Częste parcie na mocz z oddawaniem niewielkich ilości. Zatrzymanie moczu wskutek przestrachu. Kent odnotowuje obfite oddawanie moczu po złagodzeniu bólu głowy. Oddawanie moczu łagodzi napięcie nerwowe.

Nagła biegunka z gwałtownym parciem; wypróżnienie następuje bez większego wysiłku. Stolce bezbolesne, żółte i wodniste. Często podczas egzaminów, rozmów kwalifikacyjnych lub przed występami publicznymi [Boericke].

Impotencja wskutek lęku lub oczekiwania na ważne wydarzenie. Wytryski nasienia podczas snu. Uczucie ciężkości jąder lub nerwoból jąder.

Miesiączka może się opóźniać wskutek przestrachu lub wstrząsu. Bóle porodowe słabe, rodząca senna lub drżąca. Lek wskazany we wczesnym poronieniu na tle stresu emocjonalnego.

Oddech powolny, utrudniony lub płytki. Duszność przy najmniejszym wysiłku. Kent odnotowuje wzdychający oddech podczas stresu emocjonalnego.

Tętno wolne, miękkie i słabe. Kołatanie serca w oczekiwaniu na ważne wydarzenie. Uczucie trzepotania lub zatrzymywania się serca [Boericke]. Clarke odnotowuje uczucie niepokoju w okolicy serca podczas gorączki.

Ucisk w klatce piersiowej ze wzdychaniem. Kaszel suchy, łaskotanie w krtani. Uczucie duszenia się, zwłaszcza pod wpływem pobudzenia. Słaby głos i osłabienie mięśni klatki piersiowej [Clarke].

Tępy ból w okolicy krzyżowej i lędźwiowej. Uczucie osłabienia lub porażenia kręgosłupa. Chory nie może długo siedzieć wyprostowany.

Znaczne osłabienie mięśni. Drżenie i uczucie ciężkości, zwłaszcza nóg. Ręce drżą przy trzymaniu przedmiotów. Clarke opisuje zaburzenia koordynacji i chwiejny chód.

Podczas gorączki skóra ciepła i sucha. Niekiedy wilgotna i lepka. Brak typowo związanych z obrazem leku wykwitów.

Senność, ale niemożność zaśnięcia. Poprawa samopoczucia po długim śnie. Sny pełne niepokoju, przy budzeniu się chory zrywa się ze strachu.

Sny przerażające, niejasne lub o spadaniu. Mogą powodować przebudzenie z szarpnięciem ciała lub krzykiem.

Dreszcze na przemian z gorącem. Brak pragnienia. Gorączce towarzyszy skrajne osłabienie. Przekrwienie głowy, twarzy i oczu. Clarke opisuje drżenie i uczucie ciężkości podczas gorączki.

Dreszcz przebiega w górę pleców. Gorąco bez pragnienia. Pot skąpy, nie przynosi ulgi. Pocenie głównie na twarzy i szyi.

Niechęć do jedzenia. Pragnienie zimnej wody pitej małymi łykami. Apetyt zanika pod wpływem zdenerwowania.

Drżenie, osłabienie i uczucie ciężkości są stałymi cechami obrazu. Dolegliwości często powstają wskutek oczekiwania na ważne wydarzenie, przestrachu lub złych wiadomości. Objawy rozwijają się powoli i podstępnie. Dolegliwości prawostronne są bardziej nasilone.

• Argentum nitricum – Oba leki obejmują lęk i stany związane z oczekiwaniem na ważne wydarzenie, lecz dla Arg-n. charakterystyczne są pośpiech, impulsywność i gadatliwość, a dla Gelsemium — senność, otępienie i spowolnienie.
• Aconitum napellus – Również obejmuje lęk i nagłe zachorowanie, lecz obraz Aconite jest ostry, z paniką, suchym gorącem i silnym pragnieniem. W obrazie Gelsemium występują spowolnienie, drżenie i brak pragnienia.
• Phosphoric acid – W obu obrazach mogą występować apatia i osłabienie, lecz Phos-ac. cechują głębokie załamanie emocjonalne i obojętność. W obrazie Gelsemium wyraźniejsze są lęk i objawy porażenne.
• Ignatia amara – Podobnie jak Gelsemium cechuje się reaktywnością emocjonalną, lecz większą zmiennością i skłonnością do skurczów. Chory w obrazie Ignatia pragnie samotności i wzdycha z żalu; w obrazie Gelsemium jest senny i sparaliżowany.
• Kali phosphoricum – Lek o powinowactwie do układu nerwowego, również stosowany w zmęczeniu umysłowym, lecz bardziej odpowiedni przy długotrwałym wyczerpaniu. Gelsemium odpowiada ostrym stanom drżenia i skrajnego osłabienia związanym z oczekiwaniem na ważne wydarzenie.

• Leki dopełniające: Phosphoric acid, Ignatia
• Antidota: Coffee, Camphora
• Leki niezgodne: Belladonna
• Dobrze działa po: Aconitum, Bryonia
• Dobrze działa przed: Baptisia, Phosphorus

Niezastąpiony przy tremie, zdenerwowaniu przed egzaminem, drżeniu podczas porodu i ostrych stanach wirusowych (zwłaszcza grypie z uczuciem ciężkości, brakiem pragnienia i skrajnym osłabieniem). W ostrych stanach emocjonalnych stosuje się 30C, a przy silnych dolegliwościach związanych z oczekiwaniem na ważne wydarzenie — 200C–1M. Niższe potencje, takie jak 6X, mogą być stosowane przy zmęczeniu lub zawrotach głowy.

Umysł

• Lęk, wskutek oczekiwania na ważne wydarzenie
• Niepokój, przed egzaminem
• Otępienie umysłowe
• Mowa, powolna, niepewna
• Pamięć, osłabienie

Głowa

• Ból, potylica, rozprzestrzenia się na czoło
• Zawroty głowy, podczas leżenia
• Głowa, uczucie ciężkości

Oczy

• Opadanie powiek
• Podwójne widzenie
• Przyćmione widzenie, przed bólem głowy

Żołądek & brzuch

• Nudności, wskutek oczekiwania na ważne wydarzenie
• Biegunka, wskutek przestrachu
• Brzuch, uczucie ciężkości

Kończyny

• Osłabienie, nogi
• Drżenie, ręce
• Porażenie, nagłe, pod wpływem emocji

Gorączka

• Gorączka, bez pragnienia
• Gorączka, z drżeniem
• Dreszcz, przebiega w górę pleców

James Tyler Kent – Lectures on Homoeopathic Materia Medica
William Boericke – Pocket Manual of Materia Medica
John Henry Clarke – Dictionary of Practical Materia Medica
Constantine Hering – Guiding Symptoms of Our Materia Medica
Allen & Norton – Encyclopaedia of Pure Materia Medica