• Psyche/hersenschors (uitputting na verdriet of overbelasting). Apathie, traag antwoorden, geen gesprek willen voeren uit vermoeidheid en niet uit afkeer; een korte slaap geeft kortstondig helderheid, in overeenstemming met Slaap/Modaliteiten [Hahnemann], [Kent], [Clarke].
• Levensvochten (zwakte na verlies). Na bloedverlies, spermaverlies, borstvoeding of langdurige diarree: een gevoel van flauwte, beven, nachtzweten en onverschilligheid; het grote werkingsgebied van collaps na vochtverlies [Hering], [Allen], [Nash].
• Maag-darmslijmvlies. Pijnloze waterige ontlasting, vaak ’s ochtends, wit of met onverteerde bestanddelen; uitgelokt door fruit of bier; de patiënt voelt zich na de ontlasting leeg en slaperig [Hahnemann], [Allen], [Boericke].
• Urinewegen/urinechemie. Fosfaturie (melkachtige of troebele urine; wit bezinksel), overvloedige nachtelijke urine, enuresis bij sterk uitgegroeide jongeren; branderig gevoel na de coïtus [Clarke], [Allen].
• Mannelijke geslachtsorganen. Nachtelijke zaadlozingen met uitputting, prostatorroe, zwakke erecties; verminderd verlangen; als oorzaak worden overmatige studie en seksuele excessen genoemd [Hering], [Kent], [Boericke].
• Vrouwelijke geslachtsorganen. Zwakte na borstvoeding; menorragie na een schok; melkachtige fluor; apathische toestanden na de bevalling (kruisverwijzingen naar Psyche) [Clarke], [Hering].
• Bot/beenvlies. Borende pijnen (schedel, scheenbeen), groeipijnen, periostitis/necrose; erger ’s nachts en bij vochtig weer; de pathofysiologie sluit aan bij een verstoring van de fosfaathuishouding [Hering], [Clarke], [Boger].
• Trofiek van huid en haar. Alopecie, vroegtijdig grijs worden, acne met geestelijke uitputting; zweterigheid en traag herstel na koorts [Hering], [Tyler], [Clarke].
• Rug/wervelkolom. Zwakte in de heiligbeenstreek, gevoelloze benen, niet lang kunnen staan of zitten tijdens het studeren; beter door ergens tegenaan te leunen (komt ook terug bij Generale symptomen) [Boger], [Kent].
• Adynamie bij koorts. Versuffing, slaperigheid, neusbloedingen en pijnloze ontlasting bij enterische toestanden — de ‘witte, krachteloze’ tyfus [Hering], [Dewey], [Boericke].
• Filtering van zintuiglijke prikkels. Lawaai en praten verergeren uitsluitend door vermoeidheid (niet door overgevoeligheid); behoefte aan rustig gezelschap [Kent], [Clarke].
• Constitutioneel beeld in de adolescentie. Lange jongeren die snel groeien: hoofdpijn door studie, botpijnen, acne, enuresis en zaadlozingen — met apathie [Farrington], [Tyler].

• Korte slaap/een kort dutje — kortstondig herstel van geestelijke helderheid en wilskracht [Kent], [Clarke].
• Stilte; een ongestoorde omgeving — voorkomt vermoeidheid door vragen te moeten beantwoorden [Kent].
• Buitenlucht; langzaam, rustig wandelen — maakt het hoofd helder en stabiliseert de stemming [Clarke].
• Koude dranken; sappig, verfrissend voedsel — geeft kortstondig nieuwe kracht; het verlangen hiernaar is een keynote [Hahnemann], [Allen].
• Warmte en licht toedekken — vermindert het kouwelijke gevoel van wegzakken zonder overmatig te prikkelen [Boericke].
• Rustig liggen; horizontaal rusten — verlicht bot- en hoofdklachten [Clarke].
• Warm baden — verzacht de pijn van het beenvlies en kalmeert de zenuwen [Clarke].
• Ergens tegenaan leunen — verlicht de zwakte in de heiligbeenstreek en wervelkolom (houding tijdens het studeren) [Boger].
• Regelmatige kleine maaltijden; niet-prikkelende voeding — voorkomt terugkeer van diarree (fruit en bier vermijden) [Allen], [Clarke].
• Vriendelijke troost (zonder uitvragen) — troost wordt passief ontvangen [Kent], [Tyler].
• Na het ontbijt — de zwaarte in de ochtend neemt enigszins af [Boericke].
• Werk gelijkmatig spreiden — geplande rustpauzes voorkomen geestelijke uitputting [Nash].
• Een koele kamer ’s nachts — vermindert zweten en versuffing bij koorts met geringe reactiekracht [Dewey].
• Na de ontlasting met een korte rustpauze — het gevoel van flauwte trekt in rust weg [Hering].
• Ondersteunende complementaire middelen in een later stadium — bijvoorbeeld Kali-phos. na Phos-ac. [Phatak].

• Verdriet; teleurgestelde liefde; heimwee — zet de uitputting met apathie in gang [Hahnemann], [Hering], [Kent].
• Vochtverlies — bloedverlies, spermaverlies, borstvoeding, langdurige diarree; elk verlies verzwakt [Hering], [Allen].
• Overmatige studie; geestelijke inspanning — een zwaar hoofd met mentale leegte, trage antwoorden [Hahnemann], [Kent].
• Seksuele excessen/frequente zaadlozingen — diepe uitputting, rugpijn, fosfaturie [Hering], [Kent].
• ’s Nachts — botpijnen, zaadlozingen, versuffing; niet-verkwikkende slaap [Hering], [Clarke].
• Lawaai; gesprekken; vragen moeten beantwoorden — vermoeit de geest; geeft de voorkeur aan stilte [Kent].
• Fruit; bier; koude melk — pijnloze diarree met winderigheid en zwakte [Allen], [Clarke].
• Staan of lang zitten — zwakte in de heiligbeenstreek, gevoelloze benen [Boger].
• Stormachtig of vochtig weer — verergering van beenvliespijnen [Clarke].
• Slaaptekort — verdiept de versuffing en onverschilligheid [Kent].
• ’s Ochtends bij het opstaan — grote lusteloosheid totdat men heeft gegeten en warm is geworden [Boericke].
• Herstel na koorts — het moreel zakt geheel in, met haaruitval [Clarke], [Nash].
• Koffie (bij sommigen) — misselijkheid, een wazig hoofd, verergering van geestelijke uitputting [Hahnemann], [Allen].
• Drukke kamers/hitte — een drukkend gevoel in het hoofd, toenemende lusteloosheid [Clarke].
• Onverwachte herinneringen die emoties oproepen — hernieuwd verdriet → diarree [Hering].

De Phos-ac.-patiënt is onverschillig doordat hij uitgeput is, niet hardnekkig zwijgzaam zoals bij Natrum muriaticum, en evenmin krampachtig tegenstrijdig zoals bij Ignatia; hij antwoordt traag, laat vragen onbeantwoord en zoekt rustige nabijheid zonder gesprek. Dit weerspiegelt precies de modaliteiten: beter door rust en stilte; erger door vragen te moeten beantwoorden [Hahnemann], [Kent], [Clarke]. Hij kan vertellen over verdriet, een teleurgestelde liefde of een periode van slopend heimwee, maar zijn relaas is vlak, alsof alle gevoel is weggevloeid; bij aandringen raakt hij nog vermoeider, wat laat zien dat uitvragen verergert doordat het zijn geringe aandachtsvermogen belast [Kent], [Clarke]. De wil is zwak — hij weet wat er moet gebeuren, maar kan de inspanning niet opbrengen — en dit onvermogen verergert na vochtverlies, na pijnloze ontlasting of na zaadlozingen. Dit vormt een nauwe samenhang tussen lichaam en geest, die de affiniteit met de levensvochten weerspiegelt [Hering], [Allen]. Lawaai is hem onaangenaam omdat het zijn reserves verbruikt, niet vanwege werkelijke hyperesthesie; in een stille, koele kamer kan hij in gezelschap zitten en zich even beter voelen, overeenkomstig de modaliteiten beter door rust en stilte en beter in de buitenlucht [Kent], [Clarke]. Hij vertelt dat een korte slaap hem even helder maakt, zodat hij een brief kan schrijven of een beslissing kan nemen voordat de mist terugkeert — een keynote van het middel en een betrouwbaar teken in de praktijk [Kent], [Clarke]. Bij zachte troost laat hij zich de steun welgevallen, maar heftige aansporingen of indringende vragen schokken en vermoeien hem; medeleven dat een reactie verlangt, staat hem tegen. Deze waarneming keert terug in de casuïstiek [Kent], [Tyler]. Bij adolescenten wisselt de geestestoestand tussen afgestompte apathie en plotselinge tranen in de schemering, vooral wanneer groeipijnen kloppen en acne opvlamt; de volgende ochtend brengt pijnloze ontlasting, dorst naar koude dranken en mentale leegte op school, waar studeren al snel een zwaar hoofd en het niet kunnen vasthouden van namen veroorzaakt. Dit alles is al vermeld bij Modaliteiten en Affiniteiten [Farrington], [Tyler], [Clarke]. Doodsangst of angst om de gezondheid komt zelden voor — het sleutelbegrip is gebrek aan reactiekracht — en zelfs wanhoop is lusteloos: eerder een onvermogen om in beweging te komen dan een heftige crisis. Dit onderscheidt Phos-ac. van Aurum en Arsenicum [Kent]. De sociale terugtrekking komt voort uit het sparen van energie: aangekeken en aangesproken worden kost hem kracht, terwijl hij zittend bij een raam, met kleine slokjes koud water, aanwezig kan blijven, zich op een taak kan richten en daarna een dutje kan doen; de behandelaar dient deze verzorgingsaspecten als bevestiging van het middel te herkennen [Clarke], [Hahnemann]. Bij heimwee verlangt hij naar huis, maar voelt hij zich te leeg om te huilen — een voor dit middel kenmerkende tegenstelling; als muziek hem ontroert, kan hij zachtjes huilen en daarna slapen, waarna hij kortstondig verbeterd ontwaakt. Deze kleine klinische opeenvolging wordt gezien bij studenten die van huis zijn gestuurd [Clarke], [Kent]. Zijn houding is niet bitter of cynisch, maar eerder goedmoedig en afwezig; schuldgevoel over het verwaarlozen van plichten uit zich als een stil berouw zonder de energie om er iets aan te veranderen. Dit verbetert wanneer het pijnloze vochtverlies ophoudt en korte slaapjes weer mogelijk zijn [Hering], [Clarke]. Zulke patiënten laten beslissingen vaak aan anderen over en vermijden de telefoon; zij geven aan dat stemgebruik en gesprekken hun hoofdklachten en wilszwakte verergeren. Schriftelijke communicatie kost minder kracht en gaat het best na een dutje of in de buitenlucht — een praktische uitwerking van de modaliteiten [Kent], [Clarke]. Bij herstellenden van enterische toestanden is de geest versuft en slaperig, kunnen neusbloedingen optreden en houdt de witte, pijnloze ontlasting aan; geleidelijke afkoeling, stilte en kleine slokjes koude drank ondersteunen het geestelijk opklaren terwijl Phos-ac. werkt, wat de affiniteit met adynamische koorts bevestigt [Hering], [Dewey], [Clarke]. Zelfs wanneer het leven verbetert, is de eerste winst een sprankje belangstelling — hij vraagt om een boek of loopt wat na het avondeten — waarna vermoeidheid en vervolgens slaap komen; de behandelaar dient de doses af te stemmen op de zwaarte in de avond of de lusteloosheid na vochtverlies, omdat de reactie dan het duidelijkst zichtbaar is [Kent], [Clarke]. Ten slotte berust de differentiaaldiagnose op de eigen aard van het beeld: is dit bleek, krachteloos en uitgeput, met verlangen naar koud water, verbetering door korte dutjes, pijnloos vochtverlies en een zwakke wil, dan past het psychische beeld bij Phos-ac.; niet bij Phosphorus (branderigheid, bloedingen, angst), niet bij China (prikkelbaar door verlies), niet bij Kali-phos. (angstig, schrikachtig) en niet bij Pic-ac. (geestelijke uitputting met een branderig gevoel in de wervelkolom) [Kent], [Farrington], [Nash], [Clarke]. [Proving] [Clinical]

De hoofdklachten volgen het patroon van krachtsverlies: een doffe, drukkende zwaarte op de kruin of in het achterhoofd ontstaat na studie, nachtwaken, zaadlozingen of pijnloze waterige ontlasting en wordt tijdelijk verlicht door een korte slaap, buitenlucht en rustig liggen. Daarmee keren de eerder genoemde centrale verbeteringsmodaliteiten terug [Hahnemann], [Allen], [Clarke], [Kent]. De hoofdhuid is gevoelig bij het kammen en het haar valt gemakkelijk uit, soms met vroegtijdig grijs worden; dit trofische kenmerk verbindt Hoofd met Huid/Haar bij Affiniteiten [Hering], [Clarke]. Pijnen van het beenvlies en de schedelnaden worden beschreven als borend, erger ’s nachts en bij vochtig weer, met een gevoel van honger in de botten; warm baden en licht toedekken verzachten, terwijl lawaai en gesprekken de wazigheid en pijn versterken — geestelijke inspanning en zintuiglijke belasting zijn de uitlokkende factoren om te onthouden [Boger], [Clarke], [Kent]. Studenten klagen na kort lezen over pijn achter de ogen en wazig zien, met licht prikkende ogen en afhangende oogleden; de hoofdpijn neemt toe bij pogingen tot concentratie, vermindert door langzaam wandelen in de buitenlucht en verdwijnt enige tijd na een dutje, geheel overeenkomstig de Modaliteiten [Hahnemann], [Clarke]. Koffie is vaak een boosdoener en veroorzaakt misselijkheid met een wazig hoofd, zodat de patiënt stimulerende middelen laat staan en koud water zoekt, dat kort verfrist maar vervolgens niet meer helpt — een kleine maar nuttige aanwijzing voor de middelkeuze [Hahnemann], [Allen]. Het dagverloop is opvallend: zwaarte ’s ochtends bij het opstaan, beter na het ontbijt, helderder in de buitenlucht en tegen de avond opnieuw doffer, vooral bij hervatting van studie of gesprekken. Dit diagnostisch kenmerkende ritme komt ook terug bij Psyche en Slaap [Clarke], [Boericke]. Anders dan bij Phosphorus ontbreken bij Phos-ac. branderigheid, hyperesthesie en angstige levendigheid; anders dan bij Nux-v. ontbreken prikkelbaarheid en hoofdpijn met boosheid; en anders dan bij Pic-ac. heeft de pijn een uitgeput karakter in plaats van branderigheid met onrust in de wervelkolom [Kent], [Farrington]. Tijdens het herstel na koorts kan het hoofd leeg en toch zwaar aanvoelen, waarbij een neusbloeding kort verlichting geeft; stilte en koele kamers bespoedigen het herstel, in overeenstemming met de generale modaliteiten [Dewey], [Clarke]. Kinderen in een groeispurt wrijven over hun voorhoofd, zeggen dat het zwaar is en verbeteren na pijnloze ochtendontlasting en opnieuw wat slapen — een dagelijkse geneesmiddelproef van het middel in het klein [Hahnemann], [Farrington]. Soms is er ’s nachts zweet op de hoofdhuid en ligt er haar op het kussen; daarna is het hoofd ’s ochtends helderder, maar het lichaam zwak, wat opnieuw de wisselwerking tussen vochtverlies en helderheid onderstreept [Hering], [Clarke]. [Proving] [Clinical]

Accommodatievermoeidheid is regel: lezen veroorzaakt al snel wazig zien, een doffe pijn achter de ogen en het gevoel dat de oogleden te zwaar zijn om open te houden. Dit alles vermindert in de buitenlucht of na een kort dutje en weerspiegelt de generale verbeteringsmodaliteiten van het middel [Hahnemann], [Clarke]. Bij het begin van pijnloos vochtverlies (bijvoorbeeld witte ochtendontlasting) kunnen de ogen tranen zonder te irriteren en kunnen de ooghoeken jeuken; licht is verdraaglijk maar ongewenst omdat het aandacht vraagt, niet omdat het werkelijk pijn doet — deze nuance onderscheidt Phos-ac. van Phosphorus of Sulphur [Allen], [Clarke]. Na zaadlozingen kunnen blauwe kringen en een lege blik optreden; die blik wordt door koud water en rust korte tijd helderder, maar wordt weer dof zodra men probeert te studeren [Hering], [Kent]. Bij koortstoestanden met geringe reactiekracht zien de ogen er slaperig uit, is het bindvlies bleek en treden soms neusbloedingen op; een koele kamer vermindert de neiging tot stupor en de ogen kunnen zich na kleine slokjes koude drank weer richten — kleine waarnemingen aan het ziekbed die het modaliteitenprofiel ondersteunen [Dewey], [Clarke]. Bij overwerkte studenten kunnen trekkingen van de oogleden optreden die tot rust komen door stilte en een korte slaap; omgekeerd doen gesprekken of lawaai de pijn en het wazige zien weer opvlammen. Dit bevestigt het voor dit middel zo belangrijke verband tussen Psyche en Ogen [Kent], [Clarke]. Een primaire keratitis of iritis behoort niet tot de kern van het beeld, en bij sterke lichtschuwheid moet men eerder aan Phosphorus of Belladonna denken; Phos-ac. blijft binnen het gebied van uitputting met geringe reactiekracht [Kent], [Clarke]. Enkele proefpersonen vermeldden zwart worden voor de ogen bij snel opstaan, passend bij orthostatische zwakte na verliezen; dit verdwijnt bij liggen of diep ademhalen in de buitenlucht en bevestigt opnieuw de modaliteiten [Hahnemann], [Allen]. Langdurig huilen is ten slotte zeldzaam; als het voorkomt, is het zacht en stil en wordt het gevolgd door slaap: een emotionele parallel van de cyclus van vermoeidheid en verlichting van de ogen, en nog een onderscheid met Ignatia [Kent], [Clarke]. [Proving] [Clinical]

Bij de gehoorklachten staat niet pijn, maar het niet kunnen verdragen van prikkels voorop: lawaai schokt de uitgeputte zenuwen, zodat een rustig gesprek al vermoeit en harde geluiden een irritatie oproepen waarop de patiënt niet kan reageren — hij wordt nog onverschilliger, wat aansluit bij de psychische symptomen [Kent]. Na zaadlozingen of nachten met zweten kan een zacht zoemen of bruisen optreden, een naklank van het vochtverlies die afneemt door rustig te liggen, slokjes koud water te drinken of een kort dutje te doen, en verergert wanneer men vragen stelt of tegen de patiënt praat [Hering], [Clarke]. Klachten van de buis van Eustachius zijn gering; soms voelt slikken eerder vermoeiend dan pijnlijk, wat opnieuw de nadruk legt op inspanning in plaats van uitgesproken ontsteking [Clarke]. Bij adolescenten veroorzaken lawaai in de klas en het opzeggen van lesstof een zwaar hoofd met een vol gevoel in de oren; het kind even naar buiten laten gaan of een minuut rust gunnen verbetert vaak zowel de oor- als de hoofdklachten — een klein, in de praktijk bruikbaar casuspatroon [Farrington], [Clarke]. Wanneer echte otitis of acute neuralgie overheerst, denke men eerder aan Capsicum, Chamomilla of Belladonna; Phos-ac. blijft een middel voor uitputting na verlies, met onverschilligheid en afkeer van lawaai in plaats van een geprikkelde reactie op pijn [Kent], [Clarke]. [Clinical]

Het neusbeeld omvat bleekheid, droogte en epistaxis bij adynamische koortsen, waarbij de neusbloeding de druk in het hoofd kort verlicht; een waardevolle klinische observatie die terugkomt onder Koorts [Hering], [Dewey]. Geuren in volle kamers staan de patiënt tegen, niet door overgevoeligheid maar door vermoeidheid; instinctief zoekt hij een koele, goed geventileerde ruimte op, geheel overeenkomstig de modaliteit: verbetering in de frisse, koele buitenlucht; verergering in warme, volle kamers [Clarke]. ‘s Ochtends is er niet-prikkelend slijm, samen met pijnloze ontlasting, waardoor de afscheidingen uit neus en darm met elkaar verbonden zijn; fruit of bier op de voorafgaande avond kan het achterlangs aflopen van slijm versterken, wat de verergering door deze voedingsmiddelen onder Eten en drinken onderstreept [Allen], [Clarke]. Tijdens het herstel kunnen bij een slechte voedingstoestand korsten ontstaan; de genezing verloopt traag en verbetert door rust, eenvoudige voeding op regelmatige tijden en milde warmte, met korte dutjes als opkikker — verzorgende maatregelen die parallel lopen met de werking van het middel [Clarke]. Neusverkoudheid met een beurs of brandend gevoel wijst op andere middelen, bijvoorbeeld Arsenicum of Phosphorus; bij Phos-ac. overheersen bleekheid en krachteloosheid en zijn de neusverschijnselen ondergeschikt aan het algemene thema van uitputtend verlies [Kent], [Clarke]. [Clinical]

De gelaatsuitdrukking is goedmoedig maar leeg, de oogleden zijn zwaar en onder de ogen is de huid donker na zaadlozingen of nachtzweten; na koud water en een kort dutje keert de levendigheid even terug, waarna praten of studeren weer tot leegheid leidt, in overeenstemming met de modaliteiten [Clarke], [Hering]. Acne op voorhoofd en slapen gaat samen met groeipijnen bij adolescenten en pijnloze ochtenddiarree: een drietal dat sterk op Phos-ac. wijst, vooral wanneer de jongere naar koude dranken verlangt en lawaai vermijdt [Tyler], [Farrington]. Na nachten met diarree zijn de lippen droog; een koele kamer vermindert zweten en stupor en laat sneller dan warme behaaglijkheid in het gedrag herstel na het vochtverlies zien, wat de voorkeur voor koele lucht ondersteunt [Clarke]. Anders dan het rode, reactieve gelaat van Phosphorus of het vale, achterdochtige masker van Natrum muriaticum ziet Phos-ac. er bleek, vriendelijk en moe uit; de patiënt leeft zichtbaar op wanneer hij in alle rust met rust wordt gelaten. Dit is een betrouwbare, menselijk invoelbare klinische aanwijzing voor de middelkeuze [Kent], [Clarke]. [Clinical]

De tong is bleek, ‘s ochtends slijmerig en bij chronische uitputting soms landkaartachtig; bij lage koortsen of na bloedverlies kunnen verspreide aften op het slijmvlies verschijnen, die langzaam genezen tenzij stilte, rust en koele dranken worden toegestaan — de verzorgende aanvulling op het middel [Allen], [Clarke]. De smaak is flauw of bitter; de patiënt verlangt telkens naar koud water, vaak kleine beetjes, opnieuw een nauwkeurige overeenkomst met Eten en drinken [Hahnemann]. Het spreken zelf vermoeit: het uitspreken van een alinea veroorzaakt een zwaar hoofd en het verlangen te gaan liggen; na een korte slaap wordt schriftelijke communicatie dan ook beter verdragen [Kent], [Clarke]. Na koorts kan het tandvlees gemakkelijk bloeden, wat de mondsymptomen verbindt met zwakte van bot en beenvlies; warme mondspoelingen verzachten, terwijl lawaai in de kamer stupor en ongemak versterkt, opnieuw een bevestiging van de modaliteiten [Allen], [Clarke]. Is de mond heet en brandend en bestaat er dorst naar grote teugen, denk dan aan Phosphorus; wisselt droge hitte af met speekselvloed en prikkelbaarheid, denk dan aan Nux-v.; Phos-ac. blijft gekenmerkt door bleekheid, krachteloosheid en verlangen naar koud water [Kent], [Clarke]. [Proving] [Clinical]

Tandpijn is, indien aanwezig, dof en diep bij de wortels voelbaar, erger ‘s nachts of in koude lucht en beter door warmte; dit loopt parallel met de borende beenvliespijn van schedel en scheenbeen en sluit aan bij de algemene affiniteit voor het bot [Hering], [Clarke]. Na nachten met pijnloze diarree kunnen de tanden verlengd aanvoelen en zijn de tandkassen gevoelig; rustig liggen en warm baden geven verbetering, twee van de kernmodaliteiten van dit middel [Clarke]. Na tandheelkundige ingrepen verloopt de genezing traag bij constituties die door verlies zijn verzwakt; rust, regelmatige kleine maaltijden en korte dutjes ondersteunen het herstel, in overeenstemming met de modaliteiten en de algehele geringe reactiviteit [Clarke]. Tandpijn met prikkelbaarheid en krampachtige aanvallen wijst in een andere richting (Chamomilla, Coffea), terwijl scherpe, neuralgische aangezichtspijnen niet passen bij het bleke karakter van dit middel [Kent], [Boger]. [Clinical]

Droogte zonder pijn en snel vermoeid raken bij het slikken typeren de keel van Phos-ac.; er is geen verlangen naar warme dranken — koude slokjes verlichten de hoofdklachten en herstellen de wilskracht meer, opnieuw overeenkomstig het verlangen onder Eten en drinken [Hahnemann], [Clarke]. Na praten of ondervraagd worden laat de stem het afweten, voelt de keel uitgeput en ligt de patiënt het liefst stil met gesloten ogen; dit geeft snel verbetering en versterkt de verbanden met de psychische symptomen en Slaap [Kent]. Echte tonsillitis of een brandend, rauw gevoel wijst op andere middelen (Phosphorus, Mercurius); bij Phos-ac. staat vermoeidheid meer op de voorgrond dan ontsteking, met verbetering door stilte, koele lucht en kort slapen, zoals overal in dit geneesmiddelbeeld [Clarke]. [Clinical]

Gebrek aan eetlust met verlangen naar koude, sappige dingen is een keynote; warme, zware maaltijden verergeren, en zelfs een kleine hoeveelheid koffie veroorzaakt misselijkheid met een mistig hoofd, waardoor de patiënt zijn toevlucht zoekt tot water en rust: een nauw verband tussen Maag en Hoofd [Hahnemann], [Allen], [Clarke]. Er is een leeg gevoel, ‘alsof de maag naar beneden hangt’, vooral na verdriet of pijnloze ontlasting, spoedig gevolgd door slaperigheid; slapen geeft enige tijd herstel — opnieuw de verbetering door een kort dutje [Hahnemann], [Clarke]. Oprispingen verlichten het volle gevoel na fruit of bier, maar later volgt als keerzijde pijnloze diarree; regelmatige, milde maaltijden werken beschermend en bevestigen het belang van regelmaat als modaliteit [Allen], [Clarke]. Anders dan China, met prikkelbaarheid en winderigheid na verlies, vertoont Phos-ac. weinig koliek, veel leegtegevoel en onverschilligheid, wat richting geeft aan de middelkeuze bij maagklachten na verlies [Nash], [Clarke]. [Proving] [Clinical]

De buik is opgezet met pijnloze winderigheid, gerommel en een hol gevoel na fruit of bier; buikkrampen zijn gering en de daaropvolgende ontlasting is wit en waterig, pijnloos en verzwakkend, geheel overeenkomstig de grote keynote en de verergerende omstandigheden [Allen], [Clarke]. Bij adynamische toestanden voelt de milt zwaar aan, wat afneemt door koele lucht en rust; stormachtig of vochtig weer verergert gordelvormige beenvliespijnen ter hoogte van de buikwand, waarmee Buik verbonden wordt met Bot en met de weersmodaliteit [Clarke]. De patiënt ligt op de rug met de handen op de buik, praat liever niet en doet tussen de toiletbezoeken door korte dutjes — deze klinische beelden zijn archetypisch en dienen als bevestiging te worden vastgelegd [Hering], [Kent]. [Clinical]

De urine is melkachtig of troebel met wit bezinksel — rijk aan fosfaten — vooral na zaadlozingen of pijnloze diarree; frequent en overvloedig nachtelijk urineren put uit, en enuresis treedt op bij sterk uitgegroeide jongeren die tot laat studeren en naar koud water verlangen [Clarke], [Allen]. Branden na de coïtus wijst op prikkelbaarheid van de urine-uitgang bij een uitgeputte constitutie en verbetert door rust, stilte en koele dranken, opnieuw overeenkomstig de verbeterende modaliteiten van het middel [Hering], [Clarke]. Bij uitgeputte mannen kan een atone, zwakke urinestraal worden waargenomen, die verbetert door ergens tegenaan te leunen en zonder haast te urineren; dit sluit aan bij Rug en Generale symptomen [Kent]. Bij China kan de urine donker zijn en is de patiënt prikkelbaar; bij Phosphorus gaan verliezen gepaard met reactiviteit en branden; Phos-ac. behoudt het kenmerkende bleke, krachteloze beeld met verlangen naar koud water [Nash], [Clarke]. [Clinical]

Pijnloze, waterige diarree — vaak ‘s ochtends, wit of met onverteerde resten, erger na fruit of bier, verdriet of studie — put de patiënt uit en maakt hem flauw; hij gaat vervolgens liggen en slaapt, waarna hij iets helderder maar nog steeds onverschillig ontwaakt: een volmaakte uitdrukking van de modaliteiten en psychische toestand van het middel [Hahnemann], [Allen], [Boericke], [Clarke]. Bij het laten van winden kan onwillekeurig ontlasting ontsnappen en atonie kan afwisselen met obstipatie; beide toestanden worden gekenmerkt door geringe reactiviteit. Rust, een koele kamer, koude slokjes en milde warmte op de buik zijn ondersteunende verzorgingsmaatregelen die bij het middel passen [Clarke]. Bij brandende diarree met borrelen en angst denke men aan Phosphorus; bij stinkende, gutsende diarree met krampen aan Podophyllum; bij sterke aandrang met een vol gevoel in het rectum aan Aloe — korte vergelijkingen die de eigenheid van Phos-ac. bewaren [Dewey], [Clarke]. [Proving] [Clinical]

Nachtelijke zaadlozingen laten grote zwakte, pijn in het heiligbeen, stupor en onverschilligheid achter; prostatorroe toont zich als melkachtige draden na ontlasting of urineren; erecties zijn zwak en het verlangen is afgestompt — de gevolgen van verlies, niet de uitbundigheid van erethisme [Hering], [Kent], [Clarke], [Boericke]. Na de coïtus zijn er branden in de urethra, beven, gapen en een sterke behoefte aan slaap, waaruit hij kortstondig verbeterd ontwaakt: een exacte uitdrukking van de verbetering door kort slapen [Hering], [Kent]. Adolescenten vertonen acne, groeipijnen, enuresis, zaadlozingen en pijnloze ochtendontlasting, met dorst naar koud water en afkeer van lawaai; een combinatie die de middelkeuze bevestigt [Farrington], [Tyler], [Clarke]. Is het seksuele beeld wellustig, met aanhoudende erotische gedachten en uitputting, denk dan aan Selenium; overheersen prikkelbaarheid, gekrenktheid en een beurs gevoel, denk dan aan Staphisagria; bij Phos-ac. is de stemming vlak, de reactie gering en het verlangen verminderd [Kent], [Boericke]. [Clinical]

Vrouwen hebben Phos-ac. nodig wanneer zwakte volgt op borstvoeding of langdurige menstruaties, wanneer menorragie volgt op verdriet en wanneer melkachtige fluor verzwakt, met daarnaast onverschilligheid tegenover gezinstaken; koude dranken, rust en korte dutjes doen hen even opleven, opnieuw overeenkomstig de modaliteiten van het middel [Clarke], [Hering]. Apathie na de bevalling zonder boosheid, met pijnloze ontlasting en haaruitval, past volledig bij Phos-ac., evenals het beeld van adolescente meisjes met acne, groeipijnen, pijnloze ochtendontlasting en geestelijke uitputting [Tyler], [Clarke]. Overheersen afkeer van het gezin en atonie in het bekken met een neerwaarts drukkend gevoel, dan kan de casus overgaan naar Sepia nadat Phos-ac. de bleke, krachteloze fase heeft opgeheven; bij overwegend branden, bloedingen en angstige rusteloosheid is het Phosphorus [Clarke], [Kent]. [Clinical]

De patiënt zucht vaak en haalt diep adem alsof hij de geestelijke mist wil verdrijven; een psychosomatisch patroon dat zichtbaar verbetert door koele lucht, stilte en kort slapen, en verergert door praten en warme kamers, opnieuw overeenkomstig de kernmodaliteiten [Clarke]. Bij apathie wordt de ademhaling oppervlakkig; na pijnloze ontlasting volgt een periode van gapen en dommelen, waarbij de dyspneu geleidelijk afneemt; stimulerende middelen (koffie) verergeren, koud water verbetert tijdelijk [Hahnemann], [Allen], [Clarke]. [Clinical]

Bij uitgeputte personen is het hart in lichte mate prikkelbaar door inspanning of emotie; hartkloppingen treden op bij het omhooggaan of tijdens een gesprek en nemen af in de buitenlucht of na een kort dutje, wat dezelfde spaarzame omgang met krachten bevestigt die de psychische symptomen en de ademhaling beheerst [Nash], [Clarke]. Een organische hartklepafwijking hoort niet bij dit beeld; Phos-ac. stemt na verlies de zenuw- en bloedtonus bij, niet de structuur [Kent]. [Clinical]

De borst voelt leeg en zwak, met kortademigheid bij het omhooggaan en hartkloppingen bij geringe inspanning; een droge hoest ontstaat door praten of studeren, niet door branden of irritatie, wat Phos-ac. onderscheidt van Phosphorus en Nux-v. [Clarke], [Kent]. Na nachtzweten zijn de tussenribruimten beurs en pijnlijk; koele lucht en stilte brengen de borst tot rust en verdiepen de ademhaling, vooral na kort rusten, in overeenstemming met de generale verbeteringen [Clarke], [Boericke]. Bij enterische toestanden deelt de borst in de stupor; de patiënt zucht, dommelt vervolgens in en voelt zich na een koude drank kort beter, opnieuw een patroon dat in verschillende rubrieken terugkeert [Dewey], [Clarke]. [Clinical]

Zwakte in de heiligbeenstreek en een vermoeid gevoel langs de wervelkolom zijn doorslaggevend: lang staan of zitten tijdens het studeren veroorzaakt gevoelloze benen en de behoefte ergens tegenaan te leunen — en leunen geeft verbetering, een opvallende, praktische klinische bevestiging [Boger], [Kent]. Na zaadlozingen of pijnloos vochtverlies neemt de lumbosacrale pijn toe, totdat rustig liggen en een dutje verlichting brengen; ook warm baden verzacht en verbindt Rug zo duidelijk met Modaliteiten [Hering], [Clarke]. Spanning in nek en achterhoofd volgt op geestelijke arbeid en verdwijnt in de buitenlucht, opnieuw een vertrouwd patroon [Clarke]. [Clinical]

De ledematen zijn zwaar en beverig van zwakte; de vingers zijn gevoelloos en ‘s nachts zijn er kuitkrampen; groeipijnen in de schenen bij jongeren gaan samen met acne en enuresis en nemen af door rust, korte dutjes en koele dranken, in overeenstemming met de andere rubrieken [Hering], [Clarke], [Tyler]. Na verliezen treedt bij de geringste inspanning zwakte met zweten op; langzaam wandelen in de buitenlucht helpt, terwijl lawaai of praten de vermoeidheid verergert, opnieuw een uitdrukking van het thema zuinig omgaan met inspanning [Clarke], [Kent]. [Clinical]

Acne bij adolescenten met geestelijke uitputting, haaruitval en vroeg grijs worden, steenpuisten bij verzwakte personen en trage genezing na koorts zijn praktische aanwijzingen vanuit de huid; het nachtzweten is kleverig, laat de patiënt koud achter en is erger in warme kamers en beter in een koele kamer, wat aansluit bij Koorts en Generale symptomen [Hering], [Tyler], [Clarke]. Bij overheersend brandende jeuk en reactieve huiduitslag denke men aan Sulphur; bij Phos-ac. weerspiegelt de huid een slechte voedingstoestand en uitputtende verliezen [Clarke]. [Clinical]

Grote slaperigheid overdag met niet-verkwikkende slaap is een hoofdsymptoom: de patiënt valt overal in slaap, ontwaakt versuft en is na een kort dutje even beter; dit kan therapeutisch worden benut door studie of lichte taken daarop af te stemmen, als rechtstreekse uitdrukking van de modaliteit verbetering door kort slapen [Hahnemann], [Kent], [Clarke]. ‘s Nachts komen verdrietige herinneringen of heimwee even op, waarna de verdoving terugkeert; pijnloze ontlasting, zaadlozingen en zweten kunnen de slaap onderbreken, waarna de patiënt weer inslaapt en dof ontwaakt, totdat koud water en buitenlucht kortstondig helderheid brengen. Zo wordt Slaap verbonden met Rectum, Mannelijke geslachtsorganen en Eten en drinken [Hering], [Allen], [Clarke]. Lawaai voor het slapengaan put uit en vertraagt het inslapen; stilte bevordert het; volle, warme kamers zijn benauwend en versterken het versuffende karakter van de slaap, vandaar de nadruk op een koele, rustige slaapkamer als belangrijke ondersteunende verzorgingsmaatregel [Clarke], [Dewey]. De dromen zijn erotisch met zaadlozingen, gaan over thuis en oude vrienden, of over studeren waarbij de woorden niet te lezen zijn — dromen die de verliezen en tekorten van overdag weerspiegelen en ‘s nachts het middelbeeld bevestigen [Hering], [Clarke]. Kinderen plassen na opwinding of studie in bed, slapen vervolgens zwaar en ontwaken suf: een huiselijk tafereel dat in de praktijk bruikbaar is [Clarke]. Bij verbetering slaapt de patiënt nog steeds veel, maar ontwaakt met hernieuwde bereidheid en vraagt om werk of een wandeling; verschijnt in plaats daarvan rusteloze angst met branden, dan is de casus waarschijnlijk overgegaan naar Phosphorus, een overgang die onder Middelrelaties al wordt voorzien [Kent], [Clarke]. [Proving] [Clinical]

Erotische dromen met zaadlozingen laten loomheid en stupor achter; dromen over thuis drukken heimwee uit zonder de energie om te handelen; studiedromen waarin de bladzijde niet te lezen is, herhalen de geestelijke uitputting van het waken, en een koude drank en een dutje geven verlichting — opnieuw die als porselein zo breekbare cyclus van inspanning en kortstondig herstel [Hering], [Clarke]. Nachtmerries zijn zeldzaam; verschijnen levendige, angstige dromen met branden, overweeg dan opnieuw Phosphorus [Kent]. [Proving] [Clinical]

Lage, adynamische koortsen horen bij dit beeld: verdoving, slaperigheid, een witbeslagen tong, epistaxis, pijnloze diarree, nachtzweten en het vragen om koude dranken terwijl de antwoorden traag komen — de volstrekte tegenpool van het brandende, bloedende, angstige Phosphorus-beeld [Hering], [Boericke], [Dewey], [Clarke]. De kamer dient koel en rustig te zijn; lawaai en drukte verdiepen de stupor; korte slaapjes onderbreken het beloop en maken de geest even helder, een subtiele klinische bevestiging van de modaliteiten [Clarke], [Dewey]. [Clinical]

Koude rillingen met gapen en slaperigheid worden gevolgd door lichte hitte met een zwaar hoofd, eindigend in overvloedig nachtzweten dat verzwakt zonder werkelijke verlichting te geven; deze cyclus herhaalt zich totdat de verliezen ophouden en de patiënt wordt beschermd door rust, koele lucht en eenvoudige voeding, een samenvatting van de algemene verzorging die in het geneesmiddelbeeld besloten ligt [Clarke], [Boericke]. [Clinical]

Dorst naar koud water, vaak en in kleine hoeveelheden; verlangen naar sappig voedsel; afkeer van warme dranken; verergering door fruit en bier, die pijnloze diarree uitlokken; koffie maakt misselijk en brengt de mentale wazigheid terug. Deze vier richtinggevende modaliteiten keren in verschillende rubrieken terug en moeten bij de anamnese nadrukkelijk worden uitgevraagd [Hahnemann], [Allen], [Clarke]. Na enkele slokjes koud water en een dutje kan de patiënt weer even werken, maar raakt daarna vermoeid; grote teugen of overdadig gebruik van ijskoud eten en drinken passen niet — Phos-ac. verlangt naar een bescheiden verfrissing, niet naar stimulatie [Clarke]. [Proving] [Clinical]

Phos-ac. belichaamt apathie door verlies: onverschilligheid, traag antwoorden en versuftheid door heimwee, naast pijnloze waterige diarree, fosfaturie, zaadverlies, nachtelijk zweten, haaruitval en borende botpijnen bij adolescenten en herstellenden. Het is een bleek, verzwakt organisme dat met zijn geringe reserves voortleeft dankzij stilte, koud water, buitenlucht, korte slaapjes en steun zoeken [Hahnemann], [Hering], [Clarke], [Kent]. Verergering door: verdriet, overmatige studie, seksuele uitspattingen, vochtverlies, fruit/bier, lawaai/praten, de nacht en stormachtig/vochtig weer. Verbetering door: korte slaap, rust, buitenlucht, koude dranken, milde warmte, leunen/ondersteuning en regelmatige, milde voeding. Elk van deze modaliteiten komt uitdrukkelijk terug in de rubrieken Psyche, Hoofd, Rectum, Urinewegen, Mannelijke/Vrouwelijke geslachtsorganen, Rug, Slaap en Eten en drinken. Onderscheid Phos-ac. van Phosphorus (reactief, branden, bloedingen), China (verlies met prikkelbaarheid en winderigheid), Pic-ac. (mentale uitputting met branden in de wervelkolom), Kali-phos. (nerveuze uitputting met angst en schrikachtigheid) en Ign./Nat-m. (verdriet waarbij het gevoelsleven behouden blijft) op grond van de pijnloze verliezen, het verlangen naar koud water, de verbetering door korte slaap en het gebrek aan reactiviteit bij Phos-ac. [Kent], [Farrington], [Nash], [Clarke]. [Proving] [Clinical]

Etiologie: verdriet / teleurgestelde liefde / heimwee

• Ignatia — Acute paradoxale symptomen en spasmen; Phos-ac.: stille apathie, pijnloze ontlasting, verlangen naar koude dranken [Kent], [Clarke].
• Natrum mur. — Ingehouden verdriet, hoofdpijn, verlangen naar zout; Phos-ac.: onverschilligheid, fosfaturie, haaruitval [Clarke], [Kent].
• Aurum — Berouw, zelfverwijten, suïcidale impuls; Phos-ac.: futloze gedachten, zelfs geen kracht om te wanhopen [Kent].

Na vochtverlies / seksuele uitspattingen

• China (Cinchona) — Prikkelbaar, winderig, gevoelig voor aanraking; Phos-ac.: apathisch, pijnloze diarree, wit bezinksel [Nash], [Clarke].
• Selenium — Zaadlozingen met wellustige gedachten; Phos-ac.: afgestompt verlangen, wazige gedachten [Kent], [Boericke].
• Staphisagria — Seksuele uitspattingen met krenking/boosheid; Phos-ac.: geen gekrenktheid, alleen uitputting door verlies [Kent].

Groei bij adolescenten / bot–huid

• Calc-phos. — Kouwelijk, verlangen naar gerookt/zout voedsel; rusteloos; Phos-ac.: koude dranken, apathie, pijnloze ontlasting, haaruitval [Farrington].
• Kali-phos. — Nerveuze angst, schrikachtigheid; Phos-ac.: versufte onverschilligheid [Phatak], [Kent].
• Silicea — Zweten op het hoofd, kouwelijkheid, trage voedingstoestand; Phos-ac.: fosfaturie met uitputtende verliezen [Boericke].

Tyfus / adynamische koortsen

• Muriatic acid — Glijdt in bed omlaag, stinkende afscheidingen; Phos-ac.: bleek, stil, verlangen naar koude dranken [Clarke].
• Rhus-t. — Rusteloos, pijnlijk lichaam, bruine tong; Phos-ac.: slaperig, wit beslag, pijnloze ontlasting [Dewey].
• Phosphorus — Branden, bloedingen, angst; Phos-ac.: verzwakt, niet-reactief [Kent].

Hoofd/mentale uitputting

• Picric acid — Branden in wervelkolom/hersenen, erotische prikkelbaarheid; Phos-ac.: uitgeput, geeft de voorkeur aan slaap + koud water [Farrington].
• Gelsemium — Suf, slaperig, met beven; Phos-ac.: daarbij verlies als etiologie, fosfaturie en pijnloze ontlasting [Clarke].
• Nux-v. — Overbelasting met prikkelbaarheid, maagspasmen; Phos-ac.: onverschillig, verzwakt [Kent].

Diarree, pijnloos, uitputtend

• Phosphorus — Waterig, brandend, met borrelen; Phos-ac.: pijnloos, wit, apathisch [Clarke].
• Podophyllum — Overvloedig, stinkend, met kracht uitstromend; Phos-ac.: minder koliek, meer uitputting door verlies [Dewey].
• Aloe — Hevige aandrang, vol gevoel in het rectum; Phos-ac.: atonie zonder drukgevoel [Boericke].

• Complementair: Kali-phos. — Herstelt de zenuwtonus nadat de apathie door verlies is opgeheven [Phatak], [Kent].
• Complementair: Calc-phos. — Bestendigt groei/voeding bij jongeren na Phos-ac. [Farrington].
• Complementair: China — Bij anemie/winderigheid na grote verliezen wanneer prikkelbaarheid aanhoudt [Nash].
• Complementair: Silicea — Traag herstel van bot/huid na uitputtende verliezen [Boericke].
• Volgt goed op: Ignatia — Wanneer acuut verdriet overgaat in onverschilligheid met pijnloze ontlasting [Clarke].
• Volgt goed op: Aconite — Wanneer de angst verdwijnt en versuftheid en zwakte achterblijven [Kent].
• Kan gevolgd worden door: Sepia — Wanneer bij een uitgeputte moeder afkeer/atonie in het bekkengebied ontstaat [Clarke].
• Kan gevolgd worden door: Phosphorus — Wanneer het beeld verschuift naar branden/reactiviteit/bloedingen [Kent].
• Vergelijk: Pic-ac., Selenium, Staph., Nat-m., Gels., China, Calc-phos., Kali-phos., Sil., Phos. — kies op grond van etiologie en psychische grondstemming [Farrington], [Kent], [Clarke].
• Antidoterend/ondersteunend (functioneel): Rust, korte dutjes, koude dranken, eenvoudige voeding, stilte, koele lucht — verzorging die aansluit bij de modaliteiten [Clarke].
• Onverenigbaar (praktische waarschuwing): Vermijd routinematig afwisselen met Phosphorus, tenzij het beeld duidelijk verandert [Kent].

• Instorting na verlies (bloeding/diarree/zaadlozingen) met apathie, dorst naar koude dranken en fosfaturie: Phos-ac. 30C–200C; voeg later China toe als winderigheid/prikkelbaarheid blijft bestaan [Nash], [Clarke].
• Studenten: mentale uitputting, zaadlozingen, acne, haaruitval, pijnloze ochtenddiarree: Phos-ac. 30C ’s avonds × meerdere avonden; strikte slaaphygiëne, vermijd fruit/bier/koffie [Hering], [Farrington], [Hahnemann].
• Verdriet → onverschilligheid (geen paradoxaal huilen): ga over van Ign. naar Phos-ac. wanneer versuftheid + pijnloze verliezen + verlangen naar koude dranken optreden [Kent], [Clarke].
• Adolescenten met groeipijnen + enuresis + fosfaturie: Phos-ac., daarna Calc-phos./Kali-phos. ter bestendiging [Farrington], [Phatak].
• Kernobservaties: “Antwoordt traag, neemt slokjes koud water, doet een dutje en kan dan weer verder”; “Witte, waterige ontlasting en melkachtige urine na verdriet”; “Zaadlozingen laten hem versuft achter totdat hij even slaapt.” [Hering], [Clarke], [Kent]. [Clinical]

Psyche

• PSYCHE – Onverschilligheid, apathie, jegens dierbaren. Klassieke psychische keynote bij toestanden na verlies [Kent], [Clarke].
• PSYCHE – Antwoordt traag; denken is moeilijk. Mentale uitputting; inspanning is ondraaglijk [Kent].
• PSYCHE – Heimwee met versuftheid. Verlangen zonder de energie om te voelen [Clarke].
• PSYCHE – Gesprekken, afkeer van; ondervraagd worden verergert. Vermoeidheid door de vereiste aandacht [Kent].
• PSYCHE – Verdriet, teleurgestelde liefde; gevolgen van. Etiologische rubriek [Hahnemann], [Hering].
• PSYCHE – Zwakke wil; weet wat hij moet doen, maar kan het niet. Centrale polariteit [Kent].
• PSYCHE – Troost verbetert, mits zacht geboden. Passieve steun past bij de geringe reserves [Kent].
• PSYCHE – Slaperigheid met onverschilligheid. Adynamische koortsen en uitputtende verliezen [Boericke].
• PSYCHE – Geheugen, zwakte van, na seksuele uitspattingen. Verbindt Mannelijke geslachtsorganen/Urinewegen [Allen].
• PSYCHE – Afkeer van lawaai; verlangen naar rust. De zintuiglijke belasting overstijgt de reserves [Kent].

Hoofd

• HOOFD – Zwaar gevoel; ochtend; beter in de buitenlucht. Schommeling over de dag [Clarke].
• HOOFD – Drukkende pijn, kruin/achterhoofd; door geestelijke inspanning. Hoofdpijn door studeren [Hahnemann].
• HOOFD – Pijn, borend; botten; ’s nachts. Periostaal werkingsgebied [Hering], [Boger].
• HOOFD – Haar, uitvallen van; vroegtijdig grijs worden. Trofisch teken [Clarke], [Hering].
• HOOFD – Koffie verergert; misselijkheid met hoofdpijn. Voedingsmodaliteit [Hahnemann].
• HOOFD – Hoofdhuid, gevoelig; kammen verergert. Verminderde voedingstoestand [Hering].

Maag / Buik

• MAAG – Dorst naar koud water; drinkt vaak, kleine hoeveelheden. Kenmerkend verlangen [Hahnemann].
• MAAG – Misselijkheid door koffie. Bevestigend symptoom [Hahnemann], [Allen].
• BUIK – Winderigheid; pijnloos. Rubriek voor atonie [Clarke].
• BUIK – Opzetting na fruit/bier. Rubriek voor de uitlokkende factor [Allen].
• BUIK – Leeg gevoel na verdriet. Psychosomatisch verband [Clarke].
• MAAG – Eetlust, ontbrekend; verlangt naar verfrissend voedsel. Kenmerk van het terrein [Clarke].

Rectum

• RECTUM – Diarree, pijnloos; waterig; uitputtend. Centrale keynote [Allen], [Boericke].
• RECTUM – Ochtend; na fruit/bier; na verdriet. Uitlokkende factoren en tijdstip [Allen], [Hering].
• RECTUM – Onwillekeurige ontlasting bij het laten van winden. Kenmerkend verlies [Allen].
• RECTUM – Zwakte na ontlasting; wil gaan liggen. Instorting na verlies [Hering].
• RECTUM – Afwisselend obstipatie en diarree. Atonie [Clarke].
• RECTUM – Ontlasting, wit; onverteerd. Het ‘witte’ aspect van het middelbeeld [Clarke].

Urinewegen

• URINE – Melkachtig; fosfaten; troebel bezinksel, wit. Kenmerkend voor fosfaturie [Clarke], [Allen].
• URINEWEGEN – Enuresis; jongeren; te sterk gegroeid. Terrein van adolescenten [Clarke].
• URINE – Frequent, overvloedig; ’s nachts. Uitputtend verliespatroon [Allen].
• URETHRA – Branden na coïtus. Verlies als uitlokkende factor [Hering].
• URINEREN – Straal, zwak; door verzwakking. Atonie van de urine-uitgang [Kent].
• URINE – Bezinksel, wit/troebel. Laboratoriumaanwijzing [Clarke].

Mannelijke geslachtsorganen

• MANNELIJKE GESLACHTSORGANEN – Zaadlozingen; verzwakkend; zonder erecties. Keynote [Hering], [Kent].
• MANNELIJKE GESLACHTSORGANEN – Prostatorroe; melkachtige draden na ontlasting/urineren. Zwakte van de uitgang [Clarke].
• MANNELIJKE GESLACHTSORGANEN – Seksueel verlangen verminderd; door uitputting. Aard van het verlangen [Kent].
• MANNELIJKE GESLACHTSORGANEN – Rugpijn na zaadlozingen. Verband met het heiligbeen [Boger].
• MANNELIJKE GESLACHTSORGANEN – Matheid na coïtus; beven. Uitputting van het hele organisme door verlies [Hering].
• MANNELIJKE GESLACHTSORGANEN – Haaruitval; acne met seksuele zwakte. Rubriek voor adolescenten [Tyler].

Vrouwelijke geslachtsorganen

• VROUWELIJKE GESLACHTSORGANEN – Verzwakking na borstvoeding. Klassiek werkingsgebied [Clarke].
• VROUWELIJKE GESLACHTSORGANEN – Menorragie; na verdriet. Etiologie [Clarke].
• VROUWELIJKE GESLACHTSORGANEN – Leukorroe, melkachtig; verzwakkend. Atonie [Hering].
• VROUWELIJKE GESLACHTSORGANEN – Onverschilligheid jegens het gezin. Weerspiegeling van het psychische beeld [Kent].
• VROUWELIJKE GESLACHTSORGANEN – Puberteit; acne; mentale uitputting. Triade bij adolescenten [Tyler].
• VROUWELIJKE GESLACHTSORGANEN – Weinig melk na een schok. Reactie op verdriet [Clarke].

Slaap

• SLAAP – Slaperigheid overdag; niet-verkwikkende slaap. Versuftheid [Clarke].
• SLAAP – Beter na korte slaap. Kortstondig herstel [Kent].
• SLAAP – Dromen, erotisch; zaadlozingen. Nachtelijk verlies [Hering].
• SLAAP – Wordt versuft wakker; afkeer van praten. Geringe reactiviteit [Clarke].
• SLAAP – Nachtelijk zweten; zwakte bij het ontwaken. Rubriek voor verlies [Boericke].
• SLAAP – Slapeloosheid door verdriet, overgaand in versuftheid. Ontwikkeling van het beeld [Kent].

Generale symptomen

• GENERALE SYMPTOMEN – Verzwakking, na vochtverlies. Hoofdrubriek [Hering], [Nash].
• GENERALE SYMPTOMEN – Klachten door verdriet; teleurgestelde liefde; heimwee. Etiologie [Hahnemann], [Clarke].
• GENERALE SYMPTOMEN – Verlangen naar koude dranken. Polariteit [Hahnemann].
• GENERALE SYMPTOMEN – Beter door korte slaap; erger door geestelijke inspanning. Kenmerkend patroon [Kent].
• GENERALE SYMPTOMEN – Botten; pijnen; periostitis; necrose. Trofisch [Hering], [Boger].
• GENERALE SYMPTOMEN – Haaruitval; vroegtijdig grijs worden. Trofisch [Clarke], [Hering].
• GENERALE SYMPTOMEN – Rust verbetert; lawaai verergert. Omgeving [Kent].

Hahnemann — Materia Medica Pura / Chronic Diseases (jaren 1820–1830): oorspronkelijke geneesmiddelproef (apathie na verdriet, pijnloze diarree, verlangen naar koude dranken, mentale uitputting).
Hering — The Guiding Symptoms of our Materia Medica (1879): toestanden na vochtverlies, zaadlozingen, fosfaturie, botpijnen, adynamische koortsen.
Allen, T. F. — Encyclopaedia of Pure Materia Medica (1874–79): gegevens uit geneesmiddelproeven (maag-darmkanaal, urinewegen), modaliteiten (fruit/bier, koffie).
Hughes, R. — A Cyclopaedia of Drug Pathogenesy (1870): toxicologie (slijmvliesirritatie, fosfaatdepletie) en klinische inkleuring.
Clarke, J. H. — A Dictionary of Practical Materia Medica (1900): generale symptomen (apathie, haaruitval), fosfaturie, werkingsgebied bij adolescenten, middelrelaties.
Kent, J. T. — Lectures on Homeopathic Materia Medica (1905): psychische toestand; verschillen met Ign., Nat-m., China, Phos., Pic-ac.
Boericke, W. — Pocket Manual of Homeopathic Materia Medica (1901): keynotes (pijnloze diarree, nachtelijk zweten, koude dranken), middelrelaties.
Boger, C. M. — Synoptic Key (1915): zwakte van wervelkolom–heiligbeen, bot/periost, modaliteiten, middelrelaties.
Nash, E. B. — Leaders in Homeopathic Therapeutics (1899): therapeutiek bij vochtverlies; China tegenover Phos-ac.
Farrington, E. A. — Clinical Materia Medica (1887): differentiaaldiagnose bij adolescenten (Calc-phos., Kali-phos., Pic-ac., Selenium).
Dewey, W. A. — Practical Homeopathic Therapeutics (1901): vergelijkingen bij tyfus/darmkoorts (Rhus-t., Mur-ac., Phos-ac.).
Tyler, M. L. — Homeopathic Drug Pictures (1942): middelbeeld bij adolescenten (acne, groeipijnen), klinische inkleuring vanuit het ziekbed.
Phatak, S. R. — Materia Medica of Homoeopathic Medicines (1941): complementariteit van Kali-phos.; aantekeningen over nerveuze uitputting.