• Zenuwstelsel – vooral bij kinderen: spiertrekkingen, schokken, spasmen
• Maag-darmkanaal – wormen, spoelwormen, aarsmaden
• Neus – irritatie, jeuk, bloedingen
• Slaap – onrustig, verstoord door dromen en schokken
• Psyche – prikkelbaarheid, driftbuien, tegendraadsheid
• Ogen – blauwe kringen onder de ogen bij kinderen
• Gezicht – bleek of rood aangelopen, met tandenknarsen

• Gedragen worden (vooral kinderen)
• Op de buik liggen
• Ontlasting of winden laten
• Na braken
• Koude lucht (soms)
• Wiegen of beweging

• Aanraking (het kind kan gaan schreeuwen als iemand nadert)
• ’s Nachts, vooral vóór middernacht
• Tijdens de slaap
• Strak naar voorwerpen kijken (lokt convulsies uit)
• Wormbesmettingen
• Na het eten van zoetigheid of het drinken van melk
• Warmte (kan zowel huidklachten als de psychische toestand verergeren)
• Druk op de buik

Cina typeert het prikkelbare, lichtgeraakte en rusteloze kind. Een centrale keynote is humeurigheid en grilligheid: het kind huilt, eist dingen en gooit ze weg zodra ze worden aangeboden [Kent]. Het is voortdurend ontevreden, jengelt en slaat naar de mensen om zich heen. Kinderen verdragen niet dat men naar hen kijkt, hen aanraakt of zelfs maar troost; deze prikkelbaarheid neemt toe bij wormaandoeningen. Een ander klassiek symptoom is het tijdens de slaap in het kussen boren van het hoofd, door irritatie in de buik. Spasmen of convulsies kunnen volgen op emotionele opwinding of pogingen om het kind te kalmeren. Nachtelijke angstaanvallen, schreeuwen en abrupt ontwaken komen veel voor. Cina is ook geïndiceerd bij kinderen die tandenknarsen, overgevoelig zijn voor terechtwijzingen en in hun drift bijna dierlijk worden. Oudere personen kunnen een vergelijkbare tegendraadsheid, een gebrek aan respons of hypochondrie vertonen die samenhangt met buikklachten.

Hoofdpijn met plotselinge hitte, vooral op de kruin of het voorhoofd. Gevoel alsof het hoofd zal barsten. De pijn verergert door beweging of zonlicht. Onwillekeurige schokken van het hoofd naar achteren of opzij. Het hoofd is gevoelig voor aanraking. Het hoofd wordt in het kussen geboord, vooral tijdens de slaap. Bij kinderen met een Cina-indicatie kunnen de fontanellen langer openblijven. Wormklachten kunnen reflexmatig symptomen in het hoofd oproepen.

Kenmerkende blauwe kringen onder de ogen: donkere, paarsachtige kringen die wijzen op irritatie door wormen of nerveuze uitputting [Clarke]. De ogen zien er glazig uit, de pupillen zijn verwijd. Lichtschuwheid komt vaak voor. Veelvuldig knipperen of in de ogen wrijven. Scheelzien of krampachtige oogbewegingen bij nerveuze kinderen. Rode of ontstoken ogen door wrijven. Tijdens aanvallen kunnen voorwerpen te fel of wazig lijken.

Spiertrekkingen of jeuk aan de oren. Oorsuizen vóór spasmen. Cina-kinderen trekken vaak aan hun oren. Het gehoor is gevoelig; het kind kan de oren bedekken om geluid buiten te sluiten. Kinderen kunnen gaan schreeuwen wanneer ze worden aangesproken.

Een belangrijk aangrijpingspunt. Voortdurend in de neus peuteren of erover wrijven, vaak tot bloedens toe: een klassiek teken van wormen [Boericke, Hering]. De neus is droog of scheidt geelachtig slijm af. Veelvuldig niezen. Geïrriteerde neusgangen tijdens aanvallen van wormklachten. Neusverkoudheid met rusteloosheid.

Bleek gezicht, vaak met plotseling opkomende roodheid. Hitte in het gezicht met koude handen en voeten. Trekkingen van de gezichtsspieren, vooral rond de mond. De lippen kunnen blauwachtig of droog zijn. Tandenknarsen en op elkaar geklemde kaken tijdens de slaap. Het gezicht kan angstig of boos staan. Het gezicht vertrekt tijdens huilbuien. Heet gezicht met algehele rusteloosheid of schreeuwen.

Tandenknarsen tijdens de slaap, vooral bij wormklachten. De tong is schoon of licht beslagen. Verhoogde speekselafscheiding. De adem kan onaangenaam ruiken. Open mond tijdens de slaap. Pijnlijk of bloedend tandvlees. Het kind bijt op voorwerpen of vingers.

Bruxisme is een belangrijk symptoom. Tandenknarsen, zowel overdag als ’s nachts, vaak luid en duidelijk hoorbaar. Pijn in de kiezen tijdens perioden met wormklachten. Op elkaar klemmen van de kaken tijdens convulsies.

Droogheid met slikproblemen. Slijm in de keel dat moeilijk is weg te schrapen. Schrapend gevoel. De keel is gevoelig voor aanraking; hoest kan ontstaan door een kriebel in de keel. Wormaandoeningen kunnen reflexmatig keelirritatie oproepen.

Een van de klassieke symptomen is een onverzadigbare honger, zelfs na het eten. Cina-kinderen kunnen voortdurend om eten vragen, vooral om zoetigheid, terwijl eten de symptomen vaak verergert. Misselijkheid na het eten. Oprispingen met een vieze smaak. Braken van voedsel, wormen of slijm. De maagstreek is gevoelig voor aanraking. Gevoel van koude of leegte in de maag. Convulsies kunnen volgen op overmatig eten.

Sterke werking op de darmen. De buik is opgeblazen, hard of opgezet, met zichtbare peristaltiek. Kinderen worden schreeuwend wakker met buikpijn, die verbetert door het laten van winden of ontlasting. De buikpijn keert periodiek terug, vooral ’s nachts. Gevoel alsof er iets levends in de buik zit, in verband gebracht met wormaandoeningen. Knijpende of draaiende pijn. Het kind vouwt zich dubbel van de pijn of gaat op de buik liggen. Pijn < aanraking, > druk of op de buik liggen.

Veelvuldige aandrang met weinig urine. Onwillekeurig urineren tijdens aanvallen of ’s nachts. De urine kan sterk of zuur ruiken. Snijdende pijn in de urinebuis. Urineretentie tijdens convulsies.

Jeuk en branderigheid aan de anus, erger ’s nachts. Het kind krabt of schuurt met het zitvlak over de vloer. Slijmerige, stinkende ontlasting of ontlasting met wormen. Wormen worden levend uitgedreven. Onwillekeurige ontlasting tijdens de slaap. Plotselinge aandrang met persen.

Trekkingen van de penis. Irritatie door wormen kan bij kinderen aanleiding geven tot masturbatie. Pijn in de teelballen is zeldzaam, maar mogelijk. Nachtelijke zaadlozingen bij oudere patiënten met nerveuze prikkeling.

Jeuk aan de vulva door wormen. Uitblijvende of onregelmatige menstruatie bij nerveuze meisjes. Een wormbesmetting kan vaginitis of afscheiding veroorzaken. Onwillekeurig urineren tijdens de slaap bij meisjes met een Cina-indicatie.

Onregelmatige ademhaling tijdens convulsies. Hijgen of zuchten tijdens de slaap. Kortademigheid met buikpijn. Adem inhouden tijdens driftbuien of aanvallen.

Hartkloppingen tijdens koorts of spasmen. Snelle pols met opwellingen van hitte. Angst die in de borst wordt gevoeld. Het bonzen in de borst roept rusteloosheid op.

Krampachtige, droge hoest, vooral ’s nachts of tijdens de slaap. Hoest uitgelokt door praten, lachen of aanraking van de keel. De hoest kan eindigen in kokhalzen of braken. De borst is gevoelig voor druk. Het kind kan plotseling wakker worden met verstikkende hoest of aanvallen van adem inhouden.

Pijn in de lendenstreek, met stijfheid of krampachtige bewegingen. Gevoelige wervelkolom. Plotselinge spiertrekkingen langs de wervelkolom, vooral tijdens de slaap. Achteroverbuigen van de wervelkolom tijdens aanvallen.

Voortdurende spiertrekkingen en schokken van de ledematen. Opschrikken tijdens de slaap. Het kind gooit van schrik de armen omhoog. Koude voeten terwijl het gezicht heet is. Spasmen of beven. Gevoel van mierenlopen in de ledematen. Stijfheid van de benen tijdens de slaap.

Bleek, droog, gevoelig. Jeuk aan anus, neus en vulva. Netelroos of huiduitslag na zoetigheid. Huidaandoeningen die samenhangen met wormen of een verstoorde spijsvertering. Blauw onder de ogen, wit rond de mond. Voortdurend krabben aan neus en anus.

De slaap is onrustig en wordt verstoord door schokken, kreunen en schrik. Het kind schreeuwt het uit, knarst met de tanden of boort het hoofd in het kussen. Nachtmerries, vooral over achtervolgd worden. Wordt geschrokken of huilend wakker. Kan met halfopen ogen slapen.

Angstaanjagende dromen met schreeuwen. Dromen over vallen of aangevallen worden. Dromen kunnen bij het ontwaken convulsies uitlokken. Dromen over insecten, dieren of voedsel.

Koorts door prikkeling, met een rood aangelopen gezicht en koude ledematen. Koorts na een wormbesmetting. Hoge koorts met convulsies of spiertrekkingen. Zuur ruikend zweet. Afwisselend hitte en koude rillingen.

Koude rillingen met beven of rusteloosheid. Hitte met prikkelbaarheid en spiertrekkingen. Koud of zuur ruikend zweet, vooral tijdens de slaap. Kan doorweekt van het zweet wakker worden.

Verlangen naar zoetigheid, melk of onverteerbare dingen (aarde, krijt). Eten verergert de symptomen, vooral de buikklachten. Onverzadigbare honger kort na de maaltijd. Afkeer van gezond voedsel.

Cina past vooral bij kinderen, met name bij kinderen met wormsymptomen, spiertrekkingen en prikkelbaarheid. Rusteloosheid en overgevoeligheid staan op de voorgrond. De symptomen treden vaak periodiek op, vooral ’s nachts. Aandoeningen van het zenuwstelsel — tics, convulsies en spasmen — komen veel voor. Koude ledematen met een heet gezicht vormen een kenmerkend generaal symptoom. Cina weerspiegelt het nerveus gespannen, uiterst prikkelbare kind, dat lichamelijk en geestelijk voortdurend in beweging is.

• Chamomilla – Eveneens prikkelbaar en overgevoelig, maar met meer hitte en één rode wang
• Antimonium crudum – Kinderen met wormen, dol op tafelzuur en overmatig eten, gevoelig voor terechtwijzingen
• Spigelia – Neuralgie met wormklachten, meer hartklachten en linkszijdige symptomen
• Santoinum – Specifieker voor wormen, met minder psychische symptomen
• Calcarea carbonica – Slappe, zweterige kinderen, minder rusteloos
• Hyoscyamus – Kinderen met spasmen, met een sterker seksueel element en minder specifiek op wormen gericht

• Complementair: Santoninum, Calcarea, Silicea
• Antidota: Camphora, Nux vomica
• Volgt goed op: Aconite, Belladonna
• Onverenigbaar: Ignatia (in sommige gevallen)

• Belangrijkste middel bij wormbesmettingen bij kinderen met rusteloosheid en tandenknarsen
• Te overwegen bij nachtelijke angstaanvallen, hoofdbonken of bijtgedrag
• Uitstekend bij krampachtige hoest met irritatie in de buik
• Kinderen bij wie aanraking verergert, zelfs wanneer ouders hen troosten
• Bruikbaar bij nerveuze tics, gewoontegetrouw neuspeuteren en een opgeblazen buik

Psyche

• Grilligheid, verlangt dingen en wijst ze vervolgens af
• Prikkelbaarheid, afkeer van aangeraakt worden
• Rusteloosheid, vooral ’s nachts
• Schreeuwen tijdens de slaap

Buik

• Pijn, opgeblazen, hard
• Gevoel alsof er iets levends in zit
• Wormen, spoelwormen
• Pijn verbetert door op de buik te liggen

Slaap

• Boort het hoofd in het kussen
• Schreeuwt het uit tijdens de slaap
• Schokken van de ledematen tijdens de slaap
• Tandenknarsen

Ledematen

• Spiertrekkingen, spasmen
• Schokken van de ledematen
• Koude voeten met een heet gezicht

Huid

• Blauwe kringen onder de ogen
• Jeuk aan de anus
• Bleke huid
• Krabt aan de neus tot bloedens toe

• Samuel Hahnemann – Materia Medica Pura: Oorspronkelijke symptomen uit de geneesmiddelproef
• C. Hering – Guiding Symptoms: Spiertrekkingen, wormsymptomen, psychische toestanden
• J.T. Kent – Lectures on Homoeopathic Materia Medica: Grilligheid en nerveuze prikkeling
• William Boericke – Pocket Manual: Samenvatting van wormklachten en psychische kenmerken
• John Henry Clarke – Dictionary of Practical Materia Medica: Uitgebreide klinische symptomen en slaapsymptomen
• Allen’s Encyclopaedia: Brede bevestiging van generale symptomen en orgaanaffiniteiten