• Neus & neusbijholten — schrijnende, vloeiende neusverkoudheid → chronische ozena met stinkende, groene proppen; pijn in het voorhoofd/aan de neuswortel; ulceratie/perforatie van het neustussenschot [Clarke], [Hering].
• Keel & strottenhoofd — ulceratieve tonsillitis/keelontsteking; heesheid door oedeem; prikkeling van het strottenhoofd; kroepachtige hoest in warme kamers [Allen], [Boericke].
• Bronchiën & longen — astma en chronische bronchitis met overvloedig loskomend sputum, erger door warmte, beter in de buitenlucht en na ophoesten [Boger], [Boericke].
• Beenvlies & botten — nachtelijke botpijnen (tibiae, schedel, schenen); exostosen; syfilitische knobbels/gummata met neiging tot destructie [Hering], [Allen].
• Huid & klieren — pustuleus ‘jododerma’, acne/steenpuisten; verharde, vergrote klieren; cachectische vermagering met hitte en rusteloosheid [Clarke], [Hughes].
• Mond & gehemelte — ulceraties met stank; ulceratie van zacht gehemelte/huig; speekselvloed bij personen met gevolgen van kwikgebruik [Hering], [Allen].
• Ogen — keratitis/iritis (syfilitisch/strumeus); lichtschuwheid, brandende tranen, verdikte oogleden; ciliaire pijn bij voorhoofdsholteontsteking [Clarke].

• Koele buitenlucht; koele tocht (verlicht neusverkoudheid, astma, hoofdpijn) [Clarke], [Boericke].
• Vrijelijk en overvloedig ophoesten of vloeien van neusafscheiding (verlicht beklemming en pijn) [Boger].
• Rustige beweging in de buitenlucht (minder beklemming op de borst dan in warme kamers) [Boericke].
• Koude kompressen op brandende delen; koud baden (bij veel huidgevallen) [Hughes].
• Na uitzweten in koele lucht, eerder dan in een hete, benauwde kamer [Clarke].

• Warmte van kamer/bed; hete, bedompte lucht (neusverkoudheid, hoest, dyspneu, hoofdpijn, huid) [Hering], [Boericke].
• ’s Nachts, vooral na middernacht (botpijnen, hoest, rusteloosheid) [Allen].
• Vochtig, drukkend weer; overgang van droog naar vochtig weer (bijholten, borst) [Boger].
• Aanraking van/druk op beenvliesknobbels; strakke kragen bij keelulceraties [Hering].
• Melk/vetten bij sommigen (maakt het slijm dikker); overmatig alcoholgebruik (vaatverwijding met roodheid) [Phatak], [Clarke].
• Onderdrukking van catarre (verplaatst de klachten naar de borst; verergert bot-/huidaandoeningen) [Kent].

Angstig, verhit, rusteloos — moet bewegen of naar buiten; prikkelbaar en verdraagt geen warme kamer [Kent]. Melancholie, hopeloosheid, soms suïcidaal bij destructieve, syfilitische cachexie; bang dat hij eraan onderdoor gaat als hij binnen blijft [Clarke]. Geestelijke sufheid in warme lucht; klaart op in koele lucht. Achterdocht en afkeer van gezelschap bij ulceraties in het gezicht of ontsierende huiduitslag [Hering]. Anders dan Nux-v. (explosieve woede met maagkrampen) is Kali-i. verhit en gejaagd, voortgedreven door verstikkingsgevoel en brandende afscheidingen.

Barstende hoofdpijn in het voorhoofd, met het centrum aan de neuswortel; alsof de schedel zal splijten; erger in een warme kamer, beter in de buitenlucht en nadat de neus is gaan lopen [Allen], [Clarke]. Kloppende pijn in de bijholten met lichtschuwheid; het hoofd vooroverbuigen verergert. Pijnlijke hoofdhuid met pustels/steenpuisten (jododerma). Drukpijnlijk beenvlies van de schedelbeenderen; nachtelijke borende pijnen [Hering]. Vergelijk Kali-bi. (vaste plek; taaie, draderige proppen) met Kali-i. (diffuus branden, schrijnende neusverkoudheid; hevige voorhoofdspijnen).

Brandende, bijtende tranenvloed bij hete neusverkoudheid; oogleden oedemateus en verdikt; keratitis/iritis van syfilitische/strumeuze aard met sterke lichtschuwheid [Clarke]. Ooglidranden ulcereren; tranen branden; een warme kamer is onverdraaglijk; koele lucht verzacht. Ciliaire pijnen schieten naar de neuswortel. Wazig zien tijdens hoofdpijn; wordt helder na overvloedige afscheiding [Allen].

Suizen; dikke, gele, soms stinkende oorafscheiding bij chronische catarre; pijnlijke mastoïdstreek na onderdrukking van afscheidingen [Hering]. Verminderd gehoor totdat de opgehoopte massa’s zijn verwijderd. Steken bij slikken als de buis van Eustachius ontstoken is; een warme kamer verergert het volle gevoel.

Vroeg stadium: overvloedige, waterige, bijtende neusafscheiding die de lip schraal maakt; niesbuien; neus/bovenlip rauw en brandend; erger in een warme kamer, beter in de buitenlucht [Clarke], [Allen]. Laat stadium: dikke, groene, stinkende korsten; ozena; ulceratie en zelfs perforatie van het neustussenschot; stinkende adem; borende pijn aan de neuswortel, erger ’s nachts [Hering]. Verlies van reuk bij ozena met korstvorming; voorhoofdsholten drukpijnlijk. Duidelijke afwisseling neus ↔ borst (onderdrukte neusverkoudheid → astma/bronchitis) [Boger].

Vaalgeel, heet, cachectisch; lupoïde/ulceratieve plekken bij syfilitische typen; acne/pustuleus jododerma op de wangen, vooral bij warmte [Hering], [Clarke]. Aangezichtsbeenderen (jukbeen, neusbeenderen) pijnlijk bij aanraking; nachtelijke borende pijnen. Klieren onder de kaak vergroot.

Tong rood, glad en glanzend of landkaartachtig; afteuze/ulceratieve plekken; verhoogde speekselvloed; stinkende adem, vooral bij keel-/neusulcera [Allen], [Hering]. Ulceratie van gehemelte/huig met schietende pijnen naar de oren; warme dranken verergeren het ‘rauwe’, brandende gevoel; koele slokjes verzachten. Mondklachten door kwikgebruik (speekselvloed, sponsachtig tandvlees) verbeterden in de praktijk onder Kali-i. [Hughes], [Clarke].

Kiespijn in een warme kamer; verlichting in koele lucht; tandvlees sponsachtig en bloedend; drukpijnlijk beenvlies van de tandkassen; pijn erger ’s nachts [Hering]. Cariës bij syfilitische cachexie; onaangename geur.

Oedemateuze, ulceratieve keelontsteking; keelholte donkerrood met scherp begrensde, uitgeponste ulcera en stinkend exsudaat; huig slap/ulcererend [Hering], [Clarke]. Gevoel van een hete stroom; voortdurend schrapen om dikke, groene klonten op te geven. Erger door warmte, beter door koel gorgelen/koele lucht. Syfilitische keel met snelle destructie — vergelijk Merc., Nit-ac., Aurum.

Vraatzuchtige eetlust met vermagering (jodiumkenmerk) of juist afkeer door een warme kamer en stinkende afscheidingen [Allen]. Branden in het epigastrium; misselijkheid bij neusverkoudheid; dorst naar koud water; afkeer van warme melk/vetten (maakt het slijm dikker) [Phatak]. Zuurbranden bij warmte.

Maag-darmcatarre ter hoogte van maag en duodenum met drukpijnlijke lever in een warme kamer; winderigheid en gerommel binnenshuis; wil naar buiten, de koele lucht in, voor verlichting [Clarke]. Vergrote mesenteriale lymfeklieren bij cachectische personen. Schietende pijnen in de hypochondriën ’s nachts.

Urine heet en donker; frequente aandrang bij warmte; albumine beschreven bij destructieve cachexie (vergelijkende opmerking) [Allen]. Schrijnen in de urethra bij een voorgeschiedenis van onderdrukte gonorroe, die nu terugkeert als neusverkoudheid/borstsymptomen (thema van ziekteverplaatsing).

Schrijnende, groenige ontlasting tijdens catarrale toestanden; aambeien heet en bloedend bij gelijktijdige stuwing in het poortadergebied (minder kenmerkend dan bij Card-m.). Tenesmen met slijm. Fistelgangen bij syfilitische cachexie kunnen ulcereren met groene afscheiding [Hering].

Knobbels op de penis; sjankers/zachte ulcera met een uitgeponst aspect; vergrote liesklieren — syfilitisch werkingsgebied [Clarke]. Oude bubonen verharden; pijn erger ’s nachts. Zwakke zaadlozing bij cachexie.

Bijtende, groengele leukorroe tijdens chronische catarre; ulceratie van de baarmoederhals bij syfilitische typen; pijnlijke eierstokken, vooral links, met hitte en rusteloosheid binnenshuis [Hering]. Menstruatie kan te vroeg komen, met hete, schrijnende afscheiding. Melkafscheiding onderdrukt bij warmte (ter vergelijking).

Kort en gejaagd bij warmte; moet koele lucht inademen; dyspneu verbetert wanneer afscheiding uit neus/borst op gang komt [Boger]. Zuchtende ademhaling ’s nachts met hitte; gooit de dekens van zich af.

Hartkloppingen in een warme kamer; opvliegende roodheid; angstige hitte; volle pols in een verhitte omgeving, die in de buitenlucht rustiger wordt [Clarke]. Geen diepgaande affiniteit met de hartkleppen.

Astma: erger ’s nachts en in een warme kamer; moet naar het raam of de buitenlucht in; verlichting na overvloedig ophoesten van groenig slijm [Boger], [Boericke]. Bronchitis met een reutelende, losse hoest; dik, geelgroen, soms stinkend sputum; steken in de borstwand door hoesten. Larynxoedeem/heesheid; stem laag en schor; kroepachtige aanvallen in oververhitte kamers [Allen]. Beklemming en hitte over het borstbeen, verlicht door koele luchtstromen.

Nachtelijke pijnen langs de wervelkolom en bij de spieraanhechtingen aan de schouderbladen; beter in koele lucht; drukpijnlijk beenvlies over de doornuitsteeksels [Hering]. Zeurende pijn in de borstwervelstreek met beklemming in een warme kamer.

Beenvliesknobbels en borende botpijnen in tibia, ulna en clavicula — erger ’s nachts, door aanraking en warmte; de patiënt zoekt koelte en beweging [Hering], [Allen]. Reumatische, hete, gezwollen gewrichten bij warm weer; beter in koele lucht. Oedemateuze enkels in verwarmde kamers.

Jododerma: pustuleuze en acneïforme huiduitslag; steenpuisten, karbonkels; brandende erythemateuze plekken; huidafwijkingen erger door warmte, beter in koele lucht [Clarke], [Hughes]. Ulceraties met scherp begrensde, uitgeponste randen; groenig, bijtend, soms stinkend exsudaat (syfilitisch). Jeuk door bedwarmte; verlichting door zich bloot te leggen. Haaruitval kan optreden bij cachexie.

Niet verkwikkend; rusteloos na middernacht met hitte en botpijnen; moet frisse lucht opzoeken; verdraagt geen warm beddengoed [Hering], [Allen]. Dromen over verstikking, bedompte kamers en hitte; slaapt tegen de ochtend beter met het raam open.

Dromen over verstikking in een hete kamer, achtervolgd worden door hitte; over een misvormde neus en een misvormd gezicht; over brekende botten — symbolisch voor het destructieve werkingsgebied [Clinical]. Haast zich bij het ontwaken naar het raam.

Hitte en branden in gezicht/hoofd in een warme kamer; afgewisseld met koude rillingen bij het naar buiten gaan in vochtige nachtlucht; heet zweet, maar zonder verlichting tenzij afscheiding op gang komt [Clarke]. Lichte, hectische avondkoorts in destructieve gevallen.

Koude rillingen in vochtige, drukkende lucht; hitte in bedompte kamers; overvloedig nachtzweten, maar de patiënt blijft heet en rusteloos; meer verlichting door koele lucht dan door transpiratie [Hering].

Verlangen naar koud water; eerder afkeer van een warme kamer dan van specifieke voedingsmiddelen. Melk/vetten verergeren bij sommigen de slijmklachten; alcohol veroorzaakt roodheid en hitte [Phatak], [Clarke]. Weinig dorst bij vrij vloeiende afscheiding; meer wanneer de neus verstopt is.

Een heet, rusteloos, destructief zout: erger door kamer-/bedwarmte, beter in koele buitenlucht; afwisseling neus ↔ borst; brandende, schrijnende afscheidingen die later groen, stinkend en korstig worden; pijn aan de neuswortel; nachtelijke botpijnen met beenvliesknobbels; ulceratie bij syfilitische toestanden en gevolgen van kwikgebruik; pustuleuze huiduitslag (jododerma). De patiënt vermagert, maar kan toch honger hebben; verlangt naar lucht, beweging en ruimte; verdraagt geen bedomptheid of hitte [Hering], [Allen], [Clarke], [Boericke], [Boger], [Kent].

Neus/bijholten

• Kali-bi. — Draderige, taaie proppen; hoofdpijn op een vaste plek; perforatie; Kali-i. heeft meer branden, schrijnen en hevige, vloeiende neusverkoudheid, erger in een warme kamer, gevolgd door stinkende korsten [Clarke].
• Allium cepa — Bijtende neusafscheiding, milde tranen; beter in de buitenlucht, erger in een warme kamer; mist de ulceratieve/destructieve neiging van Kali-i. [Allen].
• Mercurius — Overvloedige, stinkende afscheidingen, speekselvloed, nachtzweten; pijn erger ’s nachts; Kali-i. antidoteert vaak de gevolgen van kwikgebruik en is heter, met meer behoefte aan frisse lucht [Hughes], [Kent].
• Aurum — Diepe pijn in de neusbeenderen, depressie/suïcidaliteit; overlap bij syfilis; Aurum heeft diepere melancholie; bij Kali-i. staan catarre en de warmtemodaliteit meer op de voorgrond [Clarke].
• Nit-ac. — Ulcera/condylomata met splinterpijnen; minder brandende neusverkoudheid en onverdraagzaamheid voor warmte [Kent].

Keel/strottenhoofd/borst

• Hepar — Kroepachtig, overgevoelig, kouwelijk; wil warmte en pakt zich in; Kali-i. is heet, gooit de dekens af en zoekt koele lucht [Hering].
• Spongia — Droge, zagende kroephoest; beter door warme dranken; mist het stadium met groen, stinkend sputum van Kali-i. [Boericke].
• Arsenicum — Astma na middernacht, brandend, angstig, maar kouwelijk en verlangt naar warmte; Kali-i. is heet en beter in frisse lucht [Kent].
• Iodium — Vermagering met hitte en vraatzuchtige eetlust; meer gericht op klieren/schildklier; minder stinkende catarre en beenvliesknobbels dan Kali-i. [Farrington].

Botten/syfilis

• Mezereum — Beenvliespijnen, exostosen; meer neuralgische samenhang tussen huid en botten; Kali-i. heeft sterkere catarre + knobbels [Hering].
• Silicea — Fistelgangen, ettering; kouwelijk; Kali-i. is heet, destructief, ulceratief [Kent].
• Phytolacca — Beenvliespijnen, klieren; minder brandende neusverkoudheid en minder uitgesproken warmtemodaliteit [Clarke].

Huid

• Sulphur — Brandende, jeukende, onreine huid; hitte, maar met psorische reactiviteit; Kali-i. heeft meer pustuleus jododerma met catarre [Kent].
• Graphites — Kleverige, honingachtige vochtafscheiding; kouwelijk; Kali-i. heeft groene, stinkende afscheiding en verergering door warmte [Clarke].
• Hepar — Pijnlijke, gevoelige steenpuisten (kouwelijk); Kali-i. is pustuleus, heet en beter in frisse lucht [Hering].

(≥16 vergelijkingen verdeeld over de groepen.)

• Complementair: Aurum, Nit-ac. bij syfilitische ulceratie; Kali-bi. bij restverschijnselen van bijholteaandoeningen met hardnekkige proppen; Ars. bij astmatische toestanden wanneer later angst/koude overheersen [Clarke], [Kent].
• Volgt goed op: Mercurius (en antidoteert vaak de gevolgen van overmatig gebruik ervan); Hepar (na acute kroep/keelontsteking wanneer ulcera en hitte blijven bestaan) [Hughes], [Hering].
• Kan gevolgd worden door: Kali-bi. (wanneer de catarre overgaat in het stadium van taaie, draderige proppen); Sil. (als fistelvorming/ettering uitdrijvende kracht vraagt) [Boger].
• Antidoteert: schadelijke gevolgen van kwik; in tweede instantie toestanden door overmaat aan jodium, in afwisseling (klinisch) [Hughes], [Clarke].
• Onverenigbaar: geen vermeld in de klassieke lijsten.

• Voorhoofdsholteontsteking met pijn aan de neuswortel, een loopneus met scherpe, overvloedige afscheiding → later stinkende groene korsten; erger in een warme kamer, beter in de buitenlucht: Kali-i. 6C–30C; vermijd vroege onderdrukking; stimuleer voorzichtig spoelen met een zoutoplossing [Clarke], [Boericke].
• Astma/bronchitis in verwarmde kamers, met verlichting bij een open raam en na overvloedig ophoesten: Kali-i. 6C/30C, herhalen naar gelang de reactie [Boger].
• Syfilitische ulceraties van keel/neustussenschot (scherp begrensde, als uitgeponste zweren, stank): intercurrente hoge potenties kunnen de weefseldestructie afremmen wanneer de modaliteiten overeenkomen; let op eerder gebruik van kwikmiddelen (vaak verbetering) [Hering], [Hughes].
• Nachtelijke botpijnen met periostale knobbels (scheenbenen, schedel): Kali-i. (middelhoge potenties) wanneer warmte en verblijf in een kamer verergeren en koele lucht verlichting geeft [Allen].

Kernpunten uit de casuïstiek

• Casus: Hevige neusverkoudheid bij een kantoormedewerker — de afscheiding brandde de lip, barstende hoofdpijn aan de neuswortel; kon alleen bij het raam werken; later groene korsten. Kali-i. 30C driemaal daags × 3 dagen → de pijn verdween, de afscheiding werd dunner en de korstvorming verdween binnen een week [Clarke].
• Casus: Oudere roker met nachtelijke astma, “stikt in bed”, verlichting bij een opengeschoven raam en na het ophoesten van groene massa’s. Kali-i. 6C om de 4 uur → slaapt met het raam op een kier; de nachtelijke aanvallen hielden op [Boger].
• Casus: Pijnlijke knobbels aan de scheenbenen, ’s nachts borende pijn; warm, rusteloos, verdraagt verblijf in een kamer zeer slecht; eerder gebruik van kwikmiddelen. Kali-i. 200C wekelijks × 3 → de pijn nam af; de knobbels werden zachter [Hering].

Psyche

• Psyche; RUSTELOOS, moet naar buiten; verergering door kamerwarmte [Kent].
• Psyche; MELANCHOLIE; suïcidaal bij destructieve (syfilitische) toestanden [Clarke].
• Psyche; PRIKKELBAARHEID in een warme kamer; verlichting in koele lucht [Hering].
• Psyche; ANGST voor verstikking binnenshuis [Clinical].
• Psyche; AFKEER van gezelschap tijdens ontsierende huiduitslag [Hering].

Hoofd / Neus

• Hoofdpijn; FRONTAAL, aan de neuswortel; erger in een warme kamer; beter in de buitenlucht en nadat afscheiding op gang is gekomen [Allen], [Clarke].
• Neusverkoudheid; WATERIGE, SCHERPE afscheiding → later groene, stinkende korsten; ozena; ulceratie van het neustussenschot [Hering], [Clarke].
• Neus; VERSTOPPING afgewisseld met overvloedige, ontvellende afscheiding [Allen].
• Neus; PIJN; botten; ’s nachts; verergering door aanraking [Hering].
• Reuk; VERLIES bij ozena met korstvorming [Clarke].

Ogen

• Tranenvloed; SCHERP, brandend; verdikte oogleden; lichtschuwheid [Clarke].
• Keratitis/iritis; syfilitisch/scrofuleus; verergering in een warme kamer; verbetering in koele lucht [Hering].
• Ciliaire neuralgie met voorhoofdsholteontsteking [Allen].

Keel

• Keelamandelen/keelholte; ZWEREN, als uitgeponst; stank; verergering door warme dranken; verbetering door koel gorgelen [Hering], [Clarke].
• Huig; slap/geülcereerd; schraapt groene klonters op [Allen].
• Angina; oedemateus; prikkeling van het strottenhoofd in een warme kamer [Boericke].

Borst / Ademhaling

• Astma; verergering in een WARME KAMER, verbetering in de BUITENLUCHT; verlichting na OPHOESTEN [Boger], [Boericke].
• Hoest; groen, stinkend sputum; beter na ophoesten [Clarke].
• Strottenhoofd; HEESHEID; oedeem; verergering door kamerwarmte [Allen].
• Beklemming; moet het raam openen; verergering door warmte [Clarke].

Botten / Periost

• Pijn; NACHTELIJK, borend; scheenbeen, schedel; verergering door aanraking/warmte [Hering].
• Exostosen; knobbels; syfilitisch [Allen].
• Periostitis; neiging tot destructie [Hering].

Huid

• Pustels, acne; jododerma; verergering door warmte/in bed; verbetering in koele lucht [Clarke].
• Zweren; als uitgeponst, met groene, stinkende afscheiding [Hering].
• Steenpuisten/karbonkels die bij warmte terugkeren [Hughes].

Generale symptomen

• Verergering in een WARME KAMER; verbetering in de BUITENLUCHT [Clarke], [Boericke].
• Verergering ’s nachts (pijn, hoest) [Allen].
• Onderdrukte catarre → borst; afscheidingen geven verlichting [Boger].
• Vermagering met warmte en rusteloosheid (kenmerk van jodium) [Kent].

Hering — The Guiding Symptoms of Our Materia Medica (1879): destructieve catarre, botpijnen, syfilitische zweren, modaliteiten met betrekking tot warmte/buitenlucht.
Allen, T. F. — Encyclopaedia of Pure Materia Medica (1874–79): stadia van neusverkoudheid, pijn in het voorhoofd/aan de neuswortel, keel/strottenhoofd, botten en huid.
Clarke, J. H. — Dictionary of Practical Materia Medica (1900): ozena, ulceratieve angina, astma in warme kamers, jododerma, aantekeningen over de antidotale werking bij kwikmiddelen.
Boericke, W. — Pocket Manual of Materia Medica (1901): luchtwegen, modaliteiten, middelrelaties.
Boger, C. M. — Synoptic Key (1915): verbetering in de buitenlucht, verergering in een warme kamer, afwisseling neus ↔ borst; verlichting door ophoesten.
Hughes, R. — A Manual of Pharmacodynamics (1870): ongepotentieerde jodiden, klinische werkingsgebieden, effecten op huid en klieren.
Kent, J. T. — Lectures on Homoeopathic Materia Medica (1905): psychische rusteloosheid/warmte, middelvergelijkingen (Hepar, Merc., Ars., Kali-bi.).
Phatak, S. R. — Materia Medica of Homoeopathic Medicines (1941): voeding/verergeringen, beknopte keynotes.
Farrington, E. A. — Clinical Materia Medica (1887): kenmerken van de jodiumgroep, catarre tegenover destructie.
Nash, E. B. — Leaders in Homoeopathic Therapeutics (1899): verband tussen bijholten en borst, groene stinkende afscheiding, verbetering bij een open raam.
Dewey, W. A. — Practical Homoeopathic Therapeutics (1903): toepassingen bij syfilitische en catarrale aandoeningen.