• Maag & twaalfvingerige darm (primair): Hevige overmatige maagzuurvorming, brandend maagzuur en zure oprispingen; scherp braaksel maakt mond en keel rauw. Zie ook Maag, Keel, Voeding en dranken. [Allen], [Clarke], [Boericke]
• Onderste deel van de slokdarm (GERD/LPR-patroon): Opstijgend brandend gevoel in de slokdarm, erger ’s nachts en bij liggen, met zure vloeistof tot in de mond; gevoelige tanden na reflux. Zie ook Mond/Gebit, Slaap. [Clarke], [Hering]
• Hoofd (voorhoofd/slapen): Voorhoofdspijn gelijktijdig met de maagzuurklachten; neemt af wanneer de zuurvorming wordt beteugeld. Zie ook Hoofd, Generale symptomen. [Clarke], [Boericke]
• Darmgisting bij kinderen: Zure ontlasting, zuurvorming in de buik, rauwe huid in het luiergebied; zuigelingenkoliek met zure geur. Zie ook Buik, Rectum, Huid. [Hering], [Clarke]
• Speeksel en mondslijmvlies: Zuur speeksel, waterbraken; schrijnende mond door zuur; de tanden voelen ‘stroef’ aan. Zie ook Mond, Gebit. [Allen], [Hering]
• Zwangerschapsmisselijkheid/pyrosis: Nachtelijk brandend maagzuur en zuur braken tijdens de zwangerschap; brandend gevoel dat vanuit de maagstreek opstijgt. Zie ook Vrouwelijke geslachtsorganen, Slaap. [Boericke], [Clarke]
• Lever en galwegen (ondergeschikt): Zure dyspepsie met een zwaar gevoel ter hoogte van de lever, maar de overheersende keynote blijft zuur en niet gal. Zie ook Buik. [Hughes], [Clarke]

• Rechtop zitten; met het hoofd hoog in bed liggen; langzaam wandelen na de maaltijd (vermindert reflux). [Clarke], [Boericke]
• Droge, zetmeelrijke hapjes of een kleine hoeveelheid van een alkalisch middel (bijv. bicarbonaat) om het zuur tijdelijk te temperen. [Hughes], [Clarke]
• Slokjes koud water bij een brandend pijnlijke keel; de mond met koel water spoelen na zure oprispingen. [Allen], [Clarke]
• Buitenlucht na verergering in een bedompte, verwarmde kamer. [Clinical]
• Kleine, frequente maaltijden; lange tussenpozen verergeren het branden. [Clarke]
• Lossere kleding rond de maagstreek/taille. [Clinical]
• Ondersteund rechtop doezelen in plaats van plat te liggen; soms is liggen op de linkerzij (maaglediging via de pylorus) beter dan op de rechterzij. [Clinical]
• Verlichting van de zuurklachten vermindert de voorhoofdspijn (verband tussen psyche en maag-darmstelsel). [Clarke]

• ’s Nachts; na middernacht; gaan liggen, vooral op de rechterzij; bij het eerste inslapen. [Hering], [Clarke], [Boericke]
• Na het eten, vooral zoetigheid, vette/vetrijke gerechten, wijn, koffie en zuur fruit. [Allen], [Clarke]
• Bukken of strakke riemen (versterken reflux). [Clarke]
• Zwangerschap; doorkomende tanden bij kinderen (zuurklachten). [Boericke], [Hering]
• Warme kamer of bedompte lucht; bedwarmte lokt brandend maagzuur uit. [Clarke]
• Geestelijke inspanning tijdens spijsverteringsklachten (de voorhoofdspijn neemt toe). [Clarke]
• Melk bij sommigen (stremming en zuurvorming) — vergelijk Aethusa, Mag-c. [Hering], [Clarke]
• Late avondmaaltijden; kort na het eten gaan liggen. [Boericke]

Prikkelbaar tijdens aanvallen van zuurklachten; handelen en denken worden volledig in beslag genomen door het branden in de maagstreek en keel. Bij het gaan liggen kan de angst toenemen, in afwachting van het nachtelijke brandende maagzuur en de zure oprispingen; patiënten slapen met het bovenlichaam ondersteund en raken al van streek door kleine dieetfouten. Het betreft eerder een bezorgdheid op grond van ervaring dan een constitutionele angst [Clarke]. Zoals ook onder Modaliteiten beschreven, nemen prikkelbaarheid en rusteloosheid toe met de nachtelijke reflux en af bij rechtop zitten of het innemen van een kleine hoeveelheid van een alkalisch middel. Anders dan bij Nux-v. is er minder boosheid en meer geprikkeld onbehagen; anders dan bij Ars. staat de angstige kwelling niet buiten verhouding tot de pijn en wordt zij niet verzacht door slokjes drinken vanuit een kenmerkende behoefte daaraan, maar door vermindering van de zuurklachten. De stemming klaart op in de koele lucht of na wandelen, wanneer de reflux rustiger is. Tijdens de zwangerschap ontstaat angst voor het naar bed gaan als iedere nacht eindigt met zuur braken, een patroon dat uitdrukkelijk in de klinische aantekeningen is beschreven [Boericke], [Clarke]. [Clinical]

Een drukkende voorhoofdspijn treedt gelijktijdig op met de hevige maagklachten en is ’s nachts het hinderlijkst; zij neemt af wanneer de zuurklachten worden verlicht door rechtop te zitten of een kleine hoeveelheid van een alkalisch middel te nemen [Clarke]. Het hoofd voelt heet aan, terwijl het gezicht bleek kan zijn; de slapen kloppen na zware gerechten. Anders dan Iris-v., met zijn periodieke hoofdpijn met misselijkheid, scherp braken en branden, is Rob. minder migraineachtig en meer voortdurend verbonden met brandend maagzuur en zure reflux. De patiënt wordt na een nacht met brandend maagzuur vaak wakker met een doffe pijn in het voorhoofd; het legen van de maag en rechtop blijven verminderen de pijn. [Boericke], [Clarke]. [Clinical]

Schrijnen en tranenvloed wanneer zure oprispingen de neus-keelholte bereiken; het zien wordt kortdurend wazig bij de voorhoofdspijn. Er is geen op zichzelf staande oogaandoening; de oogvermoeidheid weerspiegelt de samenhang tussen hoofd- en maagklachten en verdwijnt naarmate de zuurklachten afnemen. [Clarke]. [Clinical]

Een vol gevoel of gezoem tijdens nachten met hoofdpijn; de oorklachten zijn reflexmatig en verdwijnen wanneer de maagklachten afnemen. Er is geen eigenlijke ooraandoening. [Clinical]

Scherpe damp van oprispingen irriteert de achterste neusopeningen; bij kinderen met zure reflux wordt ’s nachts niezen of snuiven beschreven. Ook dit verschijnsel vloeit voort uit het maagproces. [Hering]. [Clinical]

Bleek en ingevallen, met brandende lippen nadat zuur tot in de mond is gekomen; bij kinderen valt een zure geur op. Door het zuur voelen de tanden ‘stroef’ aan — een kenmerkende subjectieve gewaarwording die aansluit bij Mond/Gebit. Het gezicht krijgt een meer ontspannen uitdrukking bij rechtop zitten in bed en het drinken van slokjes koel water. [Clarke], [Allen]. [Clinical]

Zuur speeksel, waterbraken en een zure smaak staan op de voorgrond; het slijmvlies prikt door de opkomende vloeistof en het tandvlees voelt gevoelig aan na nachtelijke reflux [Allen], [Hering]. De tong kan na een nacht met brandend maagzuur wit of gelig beslagen zijn; de adem ruikt zuur. Spoelen met koel water geeft onmiddellijk verlichting, maar die is slechts tijdelijk zolang de maag zuur blijft uitstorten. Vergelijk Rheum (zuur speeksel met gistende ontlasting bij kinderen); bij Rob. brandt de mond meer door opstijgend zuur dan door darmgisting. [Clarke]. [Clinical]

De tanden zijn gevoelig en voelen ‘stroef’ aan na iedere golf zure vloeistof; spoelen met koud water verzacht, maar het glazuur blijft de hele nacht gevoelig. Er kan bij liggen na een zware maaltijd een trekkende pijn bij de tandwortels optreden. Deze tandgevoeligheid is secundair en neemt af naarmate de reflux wordt beheerst; dit sluit aan bij Verbetering door rechtop zitten / alkalische middelen. [Allen], [Clarke]. [Clinical]

Een scherp, brandend traject van de maagmond tot de keelholte; schrapen en hoestachtig keelschrapen na oprispingen; heesheid in de ochtend na een slechte nacht, wat wijst op irritatie van strottenhoofd en keelholte door zuur [Clarke]. Slikken is na braken enige tijd pijnlijk; koele dranken verlichten het branderige gevoel; warme slokken verergeren vaak de pijn in de keelholte, hoewel warmte voor de maag aangenaam kan zijn. [Allen]. [Clinical]

Hier ligt het zwaartepunt: overmatige zuurvorming, hevig brandend maagzuur en zure oprispingen die de patiënt na middernacht wekken en bij liggen tot in de mond stromen, met een brandend gevoel van de maagstreek tot de keel [Hering], [Clarke]. Het braaksel is zuur en scherp en maakt mond en keelholte rauw; er kan de hele avond misselijkheid zijn, erger na zoetigheid of wijn, en een dwingende behoefte om rechtop te gaan zitten om te kunnen ademen en minder zuur door te slikken. Anders dan Nux-v., met prikkelbaarheid van de maag door voeding/stimulerende middelen, kramp en vruchteloos kokhalzen, vertoont Rob. een uitgesproken aanval van zuurgerelateerde klachten met sterk branden in de slokdarm en verergering ’s nachts; anders dan bij Phos. is dorst naar koude dranken nauwelijks een keynote en is er weinig verlangen naar ijs. Iris-v. overlapt wat het scherpe braken betreft, maar wordt meer gekenmerkt door periodieke hoofdpijn met misselijkheid en brandende diarree; bij Rob. staat reflux centraal. Een kleine hoeveelheid zetmeelrijk voedsel of een alkalisch middel kan het branden een uur tot rust brengen, aansluitend bij Verbetering door droge hapjes / alkalische middelen. [Boericke], [Clarke], [Allen]. [Clinical]

Zwaarte en een vol gevoel in de maagstreek met gasvorming en zure oprispingen; ongemak rond de navel bij kinderen met zure ontlasting. De buik is gevoelig voor riemen en vooroverbuigen; vanaf een uur na de maaltijd gaat wandelen gemakkelijk. Er hoopt zich gas op zonder de voor Lycopodium kenmerkende klachten in de rechterbovenbuik; de geur is eerder zuur dan stinkend. [Clarke], [Hering]. [Clinical]

De urine is soms heet of brandend na nachten met brandend maagzuur; bij kinderen tintelt de uitmonding van de urinebuis wanneer de huid door zuren rauw is geworden. Hiermee wordt geen specifieke nierafwijking bedoeld. [Clinical]

Bij kinderen: zure ontlasting die de huid rauw maakt; luieruitslag; aandrang na fruit of zoetigheid; de ontlasting kan groenig of brijig zijn, maar is zuur van geur en bijtend voor de huid [Hering], [Clarke]. Bij volwassenen komt diarree minder vaak voor; obstipatie wisselt af met zure ontlasting na dieetfouten, maar het rectale gebied is ondergeschikt aan het complex van maag- en slokdarmklachten. De zure geur onderscheidt het van Merc. (stinkend) en Podoph. (overvloedig, uitstromend, ’s ochtends). [Boericke]. [Clinical]

Zuurbranden na late avondmaaltijden of alcohol; het seksuele gebied is niet kenmerkend. Een trekkend gevoel na bukken wordt al snel weer in de maag gelokaliseerd. [Clinical]

Brandend maagzuur tijdens de zwangerschap, vooral ’s nachts en bij liggen, met zuur braken, een brandend gevoel van de maag tot de keel en gevoeligheid voor zoetigheid en koffie [Boericke], [Clarke]. Velen moeten met het bovenlichaam ondersteund slapen; een licht, droog biscuitje voor het slapengaan kan het eerste opkomen van zuur tegengaan. Onderscheid van Nux-v. (misselijkheid bij het ontwaken met prikkelbaarheid) en Puls. (zware gerechten, mild klachtenbeeld zonder dorst). [Clinical]

Kort en angstig tijdens een refluxaanval in bed; beter bij rechtop zitten bij het raam. De adem ruikt ’s nachts zuur; ochtendheesheid doordat zuur tot het strottenhoofd opspat. [Hering], [Clarke]. [Clinical]

Hartkloppingen door onbehagen en verergering bij liggen; nemen af wanneer de patiënt overeind komt en het branden tot rust komt. Het hart reageert hier op slokdarmpijn en is niet zelf ziek. [Clarke]. [Clinical]

Een brandend gevoel achter het borstbeen volgt iedere refluxgolf; ’s nachts een droge hoest door een rauwe keel; beklemming op de borst neemt af bij rechtop zitten of na een koel slokje. Er wordt geen primaire longaandoening gesuggereerd. [Clarke]. [Clinical]

Branden of pijn tussen de schouderbladen wanneer het zuur zich achter het borstbeen bevindt; aanpassing van de houding geeft verlichting. Het rugsymptoom is uitstralende pijn vanuit de slokdarm. [Clinical]

Rusteloosheid van de benen bij nachtelijk brandend maagzuur; een zwaar gevoel na de maaltijd verbetert door rustig wandelen. Geen primair reumatisch klachtengebied. [Clinical]

Bij zuigelingen wordt de huid in het luiergebied rauw door zure ontlasting; volwassenen kunnen gebarsten lippen opmerken na zuur braken. De huidverschijnselen zijn gevolgen van de bijtende werking van zuur. [Hering], [Clarke]. [Clinical]

De slaap wordt na middernacht onderbroken door brandend maagzuur en zure oprispingen die de patiënt dwingen rechtop te gaan zitten of te lopen; opnieuw gaan liggen doet het branden en de zure stroom weer oplaaien [Clarke], [Boericke]. Patiënten experimenteren met kussens en rechtop doezelen; wie leert late avondmaaltijden te vermijden, slaapt rustiger — een uitdrukkelijke kruisverwijzing naar Modaliteiten. Kinderen slaken een kreet en schrikken bij een zure boer; zodra zij met het bovenlichaam ondersteund liggen en de mond is gespoeld, doezelen zij in, om een uur later weer wakker te worden. De voorhoofdspijn van Rob. is vaak het gevolg van een onderbroken nacht vol zuurklachten en neemt af naarmate de slaap verbetert. [Clinical]

Dromen over rook of een brandend gevoel in de keel; over zoetigheid eten en daarvoor moeten boeten; over stikken in zure vloeistof. Deze dromen nemen af naarmate de nachtelijke reflux wordt beheerst. [Clinical]

Geen specifiek koortsbeeld; warmte van het gezicht en transpiratie op de hoofdhuid kunnen een nachtelijke aanval vergezellen, maar weerspiegelen inspanning en irritatie. [Clarke]. [Clinical]

Hitte in borst en gezicht bij brandend maagzuur; lichte transpiratie na een braakaanval; koude rillingen zijn niet kenmerkend. Wisselingen in het warmtegevoel volgen op de maagaanval, niet andersom. [Allen], [Clarke]. [Clinical]

Erger door zoetigheid, vet, wijn, koffie, zure vruchten en late maaltijden; melk kan bij sommigen stremmen en verergering geven, terwijl anderen een klein droog biscuitje of een alkalisch middel gebruiken om de eerste reflux te verlichten [Allen], [Clarke], [Hering]. Er is eetlust, maar men eet voorzichtig; de patiënt leert kleine, frequente, droge porties te eten en daarna rechtop te blijven — voedingsregels die aansluiten bij de modaliteiten van het middel. [Clinical]

Robinia is het middel waarbij zuur geheel centraal staat: overmatige maagzuurvorming, nachtelijk brandend maagzuur, zure oprispingen en braken met branden van de maag tot de keel, erger ’s nachts, bij liggen en na zoetigheid en vetten, beter rechtop, met het bovenlichaam ondersteund en door kleine hoeveelheden alkalische middelen [Clarke], [Boericke], [Allen]. De voorhoofdspijn behoort tot hetzelfde proces en wordt verlicht wanneer de hevige zuurklachten afnemen. Bij kinderen komt het zure karakter tot uiting in zure ontlasting en een rauwe huid in het luiergebied; tijdens de zwangerschap in nachtelijk zuurbranden. Onderscheid van Iris-v. (periodieke hoofdpijn met misselijkheid, scherp braken en brandende diarree), Nux-v. (prikkelbaarheid van de maag met spasmen, opvliegendheid en ochtendmisselijkheid), Rheum (algemene zuurheid met navelkoliek en koude tijdens de ontlasting bij zuigelingen), Mag-c. (melkintolerantie met zure ontlasting en kouwelijkheid), Phos. (brandend maagzuur met verlangen naar koude dranken en gemakkelijk braken van water), Sul-ac. (beverigheid, snel optredend gevoel van wegzakken, verlangen naar alcohol; zuurklachten met bloedingsneiging) en Carbo-veg. (winderigheid, branden, maar met collaps en de behoefte te worden toegewuifd). De klinische redenering is eenvoudig: wanneer nachtelijke reflux met zuurbranden de casus beheerst en mechanische maatregelen tegen reflux plus kleine hoeveelheden alkalische middelen snel gedeeltelijke verlichting geven, voltooit Rob. de genezing. [Clarke], [Hering], [Boericke], [Hughes]. [Clinical]

• Hyperaciditeit / reflux (‘s nachts, bij liggen)
  • Iris versicolor — Scherp, brandend braaksel met periodieke hoofdpijn met misselijkheid en vaak brandende diarree; sterker gebonden aan een migrainecyclus dan aan de aanhoudende nachtelijke reflux van Rob. [Clarke], [Boericke].
  • Nux vomica — Dyspepsie door stimulerende middelen en late maaltijden, met spasmen, prikkelbaarheid en ochtendmisselijkheid; minder uitgesproken een vast patroon van overvloedig opkomend zuur in de nacht dan bij Rob.; Nux gaat vaak vooraf bij overwerkte fijnproevers. [Clarke], [Hering].
  • Phosphorus — Brandend maagzuur, regurgitatie; verlangt naar koude dranken, braakt ze uit zodra ze warm worden; brandend en toch een ‘leeg’ gevoel; minder uitsluitend zuur dan Rob. [Hughes], [Clarke].
  • Sulphuric acid (Sul-ac.) — Sterk uitgesproken zuurvorming met beverige zwakte, bloedingsneiging en verlangen naar alcohol; branden in de slokdarm is aanwezig, maar het algehele beeld verschilt. [Allen], [Clarke].
  • Carbo vegetabilis — Brandend maagzuur met opzetting door gas en collaps; wil worden toegewuifd; opboeren gaat gemakkelijker dan bij Rob.; nachtelijke reflux staat minder centraal. [Boericke].
  • Kali bichromicum — Branden, zwaartegevoel, dradentrekkend slijm; beeld van een maagzweer; niet het zuiver zure, overvloedige terugstromen van Rob. [Clarke].
• Kind met zure verschijnselen / diarree bij het doorkomen van de tanden
  • Rheum — Alles ruikt of smaakt zuur, met koliek rond de navel, koude rillingen tijdens de ontlasting en kortdurende verlichting erna; er is overlap, maar darmgisting staat centraal, niet het omhoogstromen van zuur. [Hering], [Clarke].
  • Magnesia carbonica — Melkintolerantie, groene zure ontlasting, kouwelijk mager kind; Rob. toont meer nachtelijk brandend maagzuur bij de zogende moeder en zure ontlasting bij de zuigeling, zonder het verlangen van Mag-c. [Phatak].
  • Calcarea carbonica — Zuur ruikend hoofdzweet bij het doorkomen van de tanden, maar doorgaans obstipatie; Rob. komt in beeld wanneer ontlasting of braaksel zuur is en er zure regurgitatie optreedt. [Tyler], [Boericke].
• Brandend maagzuur tijdens de zwangerschap
  • Pulsatilla — Indigestie door zwaar voedsel, niet-prikkelende tong, geen dorst; brandend maagzuur is niet noodzakelijk nachtelijk; emotionele zachtheid; bij Rob. staan nachtelijke reflux en overvloedig opkomend zuur meer op de voorgrond. [Clarke].
  • Sepia — Misselijkheid met een leeg, wegzakkend gevoel en neerwaartse druk; brandend maagzuur kan voorkomen, maar niet met de aanhoudende zure regurgitatie van Rob. [Boericke].

• Complementair: Nux-v. bij dyspepsie door voeding of stimulerende middelen — Nux herstelt het evenwicht bij prikkelbaarheid; Rob. verhelpt vervolgens de resterende zure reflux. [Clarke], [Hering].
• Complementair: Rheum/Mag-c. wanneer de zuigeling zure ontlasting of melkintolerantie vertoont, terwijl de zogende moeder Rob. nodig heeft voor haar nachtelijke reflux. [Hering], [Phatak].
• Volgt goed op: Iris-v. wanneer het patroon van periodieke hoofdpijn met misselijkheid is doorbroken, maar aanhoudende nachtelijke zuurvorming blijft bestaan. [Clarke].
• Kan gevolgd worden door: Nat-phos. als maatregel om bij chronische zuurtoestanden het evenwicht in de weefsels te herstellen zodra de acute reflux tot rust is gekomen (klinisch gebruik). [Boericke].
• Vergelijk: Phos., Sul-ac., Carb-v., Puls., Sep., Kali-bi. — zie de differentiaaldiagnose hierboven.
• Praktische maatregelen (synergie): vermijd late avondmaaltijden; verhoog het hoofdeinde van het bed; kleine, droge maaltijden; maak riemen los — mechanische aanvullende maatregelen die de oude auteurs herhaaldelijk noemen en die terugkomen bij de modaliteiten. [Clarke], [Boericke].

• Nachtelijke reflux/brandend maagzuur met zuur braken; erger bij liggen: Rob. 6x–30C voor het slapengaan (en bij wakker worden met brandend maagzuur), samen met hoger leggen van het hoofd en vermijden van late maaltijden; ga over op 30C–200C bij aanhoudende nachtelijke opvlammingen nadat de uitlokkende factoren onder controle zijn gebracht. [Clarke], [Boericke]
• Brandend maagzuur tijdens de zwangerschap: Rob. 30C bij het invallen van de avond; een klein droog biscuitje bij het uitdoen van het licht; vermijd zoetigheid en koffie; slaap met het bovenlichaam ondersteund en hoger. Onderscheid Puls. en Sep. wanneer het zure karakter niet centraal staat. [Boericke], [Clarke]
• Kind met zure verschijnselen: overweeg Rob. als het omhoogstromen van zuur op de voorgrond staat; geef de voorkeur aan Rheum als koliek rond de navel/koude rillingen tijdens de ontlasting overheersen; wissel van middel zodra het beeld zich duidelijk aftekent. [Hering], [Clarke]
• Verband tussen hoofdpijn en zuur: toets bij terugkerende voorhoofdspijn bij patiënten met dyspepsie de Rob.-hypothese aan de hand van houding en een proef met een alkalisch middel, naast het voorschrijven — de hoofdpijn neemt vaak af wanneer de zuurklachten verminderen. [Clarke]

Hoofd / Psyche

• HOOFD — PIJN — voorhoofd — nacht — met brandend maagzuur; zuurvorming — tijdens. — Voorhoofdspijn verloopt parallel aan de zuurklachten. [Clarke]
• PSYCHE — ANGST — ‘s nachts — brandend maagzuur; door. — Verwacht reflux bij het gaan liggen. [Clarke]

Mond / Keel / Tanden

• MOND — SPEEKSEL — zuur — waterbraken — met. — Klassiek opkomen van zuur water bij zuurtoestanden. [Allen]
• TANDEN — GEVOELIG — na zuren — oprispingen; door — ‘stroeve tanden’. — Gevolgen van reflux voor het gebit. [Clarke]
• KEEL — BRANDEN — slokdarm — regurgitatie van zuur — door — nacht. — Schrijnend branden in de slokdarm door reflux. [Hering], [Clarke]

Maag (kern)

• MAAG — ZUURVORMING — overmatig — nacht. — Keynote: hyperaciditeit na middernacht. [Boericke]
• MAAG — BRANDEND MAAGZUUR — liggen — verergert — nacht — verergert. — Houdings- en tijdsmodaliteiten. [Clarke]
• MAAG — OPRISPINGEN — zuur — met branden. — Zuur opboeren en branden tegelijk. [Allen]
• MAAG — BRAKEN — zuur — nacht — na het gaan liggen. — Overvloedig opkomend zuur in de nacht. [Hering]

Buik / Rectum / Huid (kind)

• ONTLASTING — GEUR — zuur — kinderen — ontvellend. — Luieruitslag door zure ontlasting. [Hering], [Clarke]
• HUID — ONTVELLING — door ontlasting — zuur. — Aantasting van de huid van het perineum door zuur. [Hering]

Modaliteiten / Generale symptomen

• ALGEMEEN — HOUDING — liggen — verergert — maagklachten. — Houdingsafhankelijkheid van reflux. [Clarke]
• ALGEMEEN — VOEDSEL EN DRANKEN — zoetigheid — verergert; vet — verergert; wijn; koffie — verergert. — Uitlokkende voedingsmiddelen. [Allen], [Clarke]
• ALGEMEEN — ETEN — na — verergert — brandend maagzuur. — Branden na de maaltijd. [Boericke]
• SLAAP — ONTWAKEN — na middernacht — brandend maagzuur — door. — ‘s Nachts wakker worden met reflux. [Clarke]

Allen, T. F. — Encyclopaedia of Pure Materia Medica (1874–79): toxicologie en klinische aantekeningen — zure regurgitatie, scherp braken, opkomen van zuur water, ‘stroeve’ tanden.
Hering — The Guiding Symptoms of Our Materia Medica (1879): brandend maagzuur, erger ‘s nachts; zure ontlasting bij kinderen; bevestigingen bij brandend maagzuur tijdens de zwangerschap.
Clarke — A Dictionary of Practical Materia Medica (1900): geneesmiddelbeeld — nachtelijke reflux, voorhoofdspijn gekoppeld aan zuurvorming; leefregels (houding, voeding).
Boericke — Pocket Manual of Homoeopathic Materia Medica (1901): keynotes — hyperaciditeit, nachtelijk brandend maagzuur, erger bij liggen; toepassing tijdens de zwangerschap.
Hughes — A Manual of Pharmacodynamics (jaren 1870): toxicologische achtergrond (alkaloïden uit de bast), patroon van maagirritatie dat het werkingsgebied van het middel mede bepaalt.
Boger — Synoptic Key of the Materia Medica (1915): overzicht van modaliteiten — verergering ‘s nachts, bij liggen, door zoetigheid/vetten; vergelijkingen met Iris-v., Nux-v., Phos.
Farrington — Clinical Materia Medica (eind 19e eeuw): differentiatie van middelen met zuurklachten (Iris-v., Sul-ac., Phos., Nux-v.) bij dyspepsie.
Nash — Leaders in Homoeopathic Therapeutics (1907): praktische aanwijzingen bij hyperaciditeit en reflux; voedings- en houdingsregels.
Dewey — Practical Homoeopathic Therapeutics (1901): behandeling van brandend maagzuur tijdens de zwangerschap; voedingsadviezen.
Tyler — Homoeopathic Drug Pictures (1942): aandachtspunten bij het kind met zure verschijnselen tegenover reflux bij de moeder; verschillen met Puls., Sep.
Phatak — Concise Materia Medica (1977): vergelijkingen bij kinderen met zure verschijnselen — Mag-c., Calc-c., Rheum; uitlokkende factoren (melk, zoetigheid).
Dunham — Lectures on Materia Medica (jaren 1870): klinische waarnemingen over houding en tijdstip bij maagmiddelen.