• Neusslijmvlies – vooral poliepen, verstopping en chronische catarre
• Rectum en darmen – vooral bij wormen en jeuk
• Zenuwstelsel – bij zenuwtrekkingen, rusteloosheid en overmatige opwinding
• Nervus vagus en luchtwegen – bij reflexhoest en kriebel in de keel
• Oren en buizen van Eustachius – bij een verstopt gevoel, jeuk en gevoeligheid
• Hoofdhuid en huid – bij kruipende gewaarwordingen en mierenlopen

• Buitenlucht
• Het hoofd achteroverbuigen
• De neus snuiten (hoewel de verlichting tijdelijk is)
• Wrijven of krabben op de aangedane plaats
• Het laten van winden of ontlasting
• Het afgaan of uitdrijven van wormen

• Aanraking (overgevoeligheid)
• Denken aan de klachten
• Tabaksrook of andere sterke geuren
• De nacht (vooral jeuk of neusverstopping)
• Linkerzijde
• Onderdrukte catarre of afscheidingen

Uiterst nerveus, gevoelig en snel overprikkeld. Rusteloosheid die grenst aan gedrag met zenuwtrekkingen en dwangmatigheid. Overgevoelig voor geuren, geluiden of zelfs de gedachte aan ziekte. Klachten ontstaan of verergeren vaak door eraan te denken — een keynote van het middel. Prikkelbaarheid en ongedurigheid, vaak bij kinderen die door wormen worden geplaagd. Neiging tot obsessiviteit of een neurotisch sterke gerichtheid op lichamelijke gewaarwordingen [Kent].

Frontale hoofdpijn, vaak samenhangend met neusverstopping of verstopte bijholten. Een vol of drukkend gevoel in het voorhoofd. Gevoel alsof het hoofd uitzet. Kruipende of tintelende gewaarwordingen in de hoofdhuid. Duidelijke verergering door tabaksrook. Duizeligheid bij het snuiten van de neus of na neusverstopping.

Droogte en branderigheid van de ogen. Tranen in de buitenlucht. Trekkingen van de oogleden bij nervositeit. Irritatie wanneer de neusklachten op de voorgrond staan. Lichtgevoeligheid bij overgevoelige personen.

Kriebel en jeuk diep in de oren. Gevoel van verstopping van de buis van Eustachius, alsof iets de doorgang blokkeert. Verbetering door gapen of slikken. Krakende geluiden bij slikken of kauwen. Gaat vaak samen met neuscatarre of neuspoliepen.

Kriebel en jeuk diep in de oren. Gevoel van verstopping van de buis van Eustachius, alsof iets de doorgang blokkeert. Verbetering door gapen of slikken. Krakende geluiden bij slikken of kauwen. Gaat vaak samen met neuscatarre of neuspoliepen.

Bleek, ingevallen en vertrokken bij chronische toestanden. Jeuk rond de neusgaten en lippen. Trekkingen van de gezichtsspieren bij nerveuze kinderen. Zweten in het gezicht tijdens aanvallen van nervositeit of bij wormbesmetting. Een afgetobde gezichtsuitdrukking bij mensen met chronische catarre.

Stinkende adem, vooral ‘s ochtends of bij catarre. Wit of geelachtig beslagen tong. Toegenomen speekselvloed bij wormklachten. Jeuk aan het gehemelte of de huig, met voortdurend keelschrapen of schrapend slijm ophalen. Droge mond met een bittere smaak.

Nachtelijk tandenknarsen — een klassiek symptoom bij wormen. Gevoelige tanden door nerveuze opwinding. Kinderen met bruxisme en rusteloosheid.

Kriebel in de keel, erger ‘s nachts of bij het gaan liggen. Reflexhoest door irritatie aan de basis van de huig. Voortdurende behoefte om te slikken. Gevoel van een haar of draad in de keel. De stem kan hees zijn door catarraal slijm dat achter in de keel loopt.

Wisselende eetlust. Kort na het eten alweer honger. Misselijkheid in de ochtend. Gevoel alsof er wormen in de maag kruipen. Afkeer van vet of rijk voedsel. Verergering door suiker en melk bij kinderen met wormen.

Opgezette buik, opgeblazen gevoel en borrelen. Gevoel alsof er iets levends in de buik beweegt — een uitgesproken keynote bij wormbesmettingen. Koliek met spiertrekkingen. Jeuk rond de navel. Snijdende pijn, erger ‘s nachts.

Blaasirritatie met frequente aandrang tot urineren. Jeuk in de urethra. Troebele urine bij wormklachten. Urineretentie bij kinderen met darmparasieten.

Hevige jeuk en een kruipend gevoel in de anus, vooral ‘s nachts. Kinderen worden huilend en rusteloos wakker. Aarsmaden (oxyuriasis), ook aangeduid als draadwormen, vormen belangrijke indicaties [Clarke]. Voortdurend wrijven of krabben. Wormen veroorzaken reflexsymptomen: prikkelbaarheid, tandenknarsen en slapeloosheid. Rectale tenesmen met slijm.

Jeuk aan het scrotum en de anus. Spermatorroe met extreme nervositeit. Overprikkeling door onderdrukte catarre. Nachtelijke erecties bij kinderen met wormen.

Jeuk aan de vulva met reflexsymptomen. Witte vloed met neusverstopping. Onregelmatige menstruatie door chronische catarrale aandoeningen. Vaginale gevoeligheid en kruipende gewaarwordingen.

Belemmerde neusademhaling; moet door de mond ademen. Dyspneu door neusverstopping of neuspoliepen. Beter in koele lucht. Reflexmatig niezen en hoesten.

Hartkloppingen bij nerveuze personen. Een fladderend gevoel bij opwinding. Plotselinge opvliegingen of angst door onderdrukte afscheidingen. Erger bij liggen.

Beklemming bij verstopping door catarre. Droge, hakkende hoest door kriebel in de keel. Mondademhaling door neuspoliepen. Reflexhoest door slijm dat achter in de keel loopt. Koudegevoel in de borst, afgewisseld met hitte in het hoofd.

Kruipende gewaarwordingen langs de wervelkolom. Gevoelig voor aanraking tussen de schouderbladen. Rusteloosheid dwingt tot bewegen. Doffe pijn in de lendenstreek door zenuwirritatie.

Spiertrekkingen, beven en rusteloosheid. Kuitkrampen bij nerveuze kinderen. Jeuk aan voetzolen en handpalmen. Een verdoofd of kruipend gevoel in de ledematen. Zwakte tijdens spijsverteringsklachten.

Jeuk met kruipende gewaarwordingen of mierenlopen. Erger ‘s nachts of door eraan te denken. De huid voelt alsof er iets in leeft. Urticariële huiduitslag door onderdrukte neus- of rectale symptomen. Overgevoelig voor aanraking.

Rusteloze slaap, onderbroken door jeuk of wormen. Lichte slapers; het geringste geluid maakt hen wakker. Praten of kreunen in de slaap. Erger na middernacht. Tandenknarsen verstoort de slaap.

Dromen over slangen, wormen of insecten. Beangstigende dromen met plotseling ontwaken. Kinderen schreeuwen het uit. Dromen over verstikking of levend begraven worden.

Lichte koorts bij wormklachten. Kouwelijkheid met neusverstopping. Wisselende temperatuur bij chronische catarre. Nachtzweten bij poliepen of onderdrukte huiduitslag.

Koude ledematen. Hitte van het gezicht met koude handen. Nachtzweten, vooral aan hoofd en hals. Zweten na krabben.

Verlangen naar zoet en zout. Afkeer van vet, melk en zwaar voedsel. Kort na het eten alweer honger. Afkeer van voedsel tijdens catarre. Erger door overmatig eten.

Uitgesproken lichamelijke en psychische gevoeligheid. Kruipende gewaarwordingen, mierenlopen, jeuk en spiertrekkingen. Verergering van de symptomen door onderdrukte afscheidingen, aanraking of sterke geuren. Sterke aanwijzingen voor het middel bij neuspoliepen, wormen en nerveuze prikkelbaarheid. Overwegend linkszijdig. Erger ‘s nachts, beter in de frisse lucht en door beweging.

• Santoninum – Specifiek voor spoelwormen, maar met minder neusklachten
• Calcarea carbonica – Wormen met koudegevoel en vertraagde ontwikkeling
• China officinalis – Wormsymptomen met een opgeblazen gevoel en zwakte
• Silicea – Neuspoliepen met pijn in de bijholten, maar kouwelijker en koppiger
• Lemna minor – Neuspoliepen met een muffe geur, erger op vochtige plaatsen
• Arundo – Jeuk in de neus en catarre, maar minder affiniteit met poliepen of wormen

• Complementair: Cina, Santoninum, Silicea
• Antidota: Nux vomica, Pulsatilla
• Volgt goed op: Cina, Mercurius, Calc. carb.
• Onverenigbaar: Tabacum (verergert de klachten van het zenuwstelsel)

• Uitstekend bij neuspoliepen — gebruik langdurig in lage potenties
• Waardevol bij aarsmaden met rectale jeuk
• Bruikbaar bij chronische catarre wanneer andere middelen niet helpen
• Te overwegen bij gevoelige kinderen met rusteloosheid, slaapstoornissen en spiertrekkingen
• Gebruik 6C of 30C voor dagelijks gebruik bij wormklachten; hogere potenties bij nerveuze overgevoeligheid

Neus

• Poliepen, chronisch
• Verstopping, ‘s nachts
• Jeuk, inwendig
• Moet door de mond ademen

Rectum

• Wormen, ascariden
• Jeuk, anus
• Kruipend gevoel

Psychisch

• Prikkelbaarheid, door wormen
• Overgevoelig, voor aanraking en geur
• Denken verergert de symptomen

Slaap

• Rusteloos, wordt wakker door jeuk
• Tandenknarsen
• Dromen, wormen

Huid

• Kruipend gevoel
• Jeuk, erger ‘s nachts
• Gevoel alsof er iets levends is

Generale symptomen

• Erger door aanraking
• Erger door onderdrukking
• Linkszijdige symptomen

• Samuel Hahnemann – Materia Medica Pura: Oorspronkelijke waarnemingen uit de geneesmiddelproef, vooral over effecten op de neus en het zenuwstelsel
• William Boericke – Pocket Manual of Homoeopathic Materia Medica: Belangrijkste indicaties bij poliepen en wormen
• John Henry Clarke – Dictionary of Practical Materia Medica: Uitvoerige aantekeningen over de werking op het rectum en bij catarre
• T.F. Allen – Encyclopedia of Pure Materia Medica: Volledige verslagen van de geneesmiddelproeven en minder bekende modaliteiten
• James Kent – Lectures on Homoeopathic Materia Medica: Psychologische inzichten en nerveuze overgevoeligheid