• Bloed en vaatstelsel (hemorragisch-septische toestanden): bloedingen met donker, vloeibaar, ontbonden bloed; neiging tot ecchymosen en paarse verkleuring; septische keel- en wondtoestanden weerspiegelen de hemorraginen uit het gif [Hughes], [Allen]; komt terug onder Koorts/Generale symptomen (sepsis met blauwachtige verkleuring en ernstige uitputting).
• Keel en strottenhoofd (linkszijdig verstikkingsgevoel, beklemming): hevige pijn bij het slikken, uitbreiding van links→rechts, geen kragen kunnen verdragen; ‘alsof men bij het inslapen wordt gewurgd’ [Hering], [Kent]; komt terug onder Keel/Ademhaling.
• Hart en bloedsomloop (opvliegers, tachyaritmie): climacterische opvliegers, hartkloppingen, congestieve hoofdpijn; neiging tot paarse cyanose [Clarke], [Boericke]; komt terug onder Borst/Hart/Generale symptomen.
• Vrouwelijk bekken (climacterium, eierstokken—links): congestie en pijn van de linker eierstok; menstruatie verlicht congesties (verbetering door afscheidingen) [Hering], [Kent]; komt terug onder Vrouwelijke geslachtsorganen/Modaliteiten.
• Psyche en spraakcentrum (spraakzaamheid, jaloezie, religieuze vervoering): snel wisselen van onderwerp, waan een ‘profeet’ te zijn; verleidelijke retoriek met onderliggende achterdocht [Kent], [Clarke]; komt terug onder Psyche.
• Huid en ulcera (paars, indolent, neiging tot weefselvraat): donker verkleurde randen, bloedingsneiging; septische, kwaadaardige keelontstekingen en karbonkels [Hering], [Allen]; komt terug onder Huid/Keel.
• Linkerzijde en uitbreiding van links naar rechts: eerst linker keelhelft/eierstok/gelaatshelft; de modaliteiten ondersteunen de affiniteit met deze lichaamszijde [Kent], [Hering]; komt terug onder Hoofd/Keel/Vrouwelijke geslachtsorganen.
• Hals/middel (kan geen insnoering verdragen): verdraagt geen strakke kleding, vooral niet rond de hals; verstikkingsgevoel [Kent], [Boericke]; komt terug onder Generale symptomen/Keel.
• Slaapcentrum (verergering na de slaap): ‘slaapt een verergering tegemoet’; wordt verward en met een verstikkingsgevoel wakker, met toegenomen klachten [Kent], [Hering]; komt terug onder Slaap/Generale symptomen.
• Gevoeligheid voor alcohol en warmte: erger door warmte en zon; alcohol veroorzaakt psychische ontremming en vasculaire opvliegers [Clarke], [Boericke]; komt terug onder Modaliteiten/Generale symptomen.
• Septische slijmvliezen (neus→keel→borst): paarse, stinkende, bloedende slijmvliezen [Allen], [Hering]; komt terug onder Neus/Keel/Borst.
• Koppeling tussen spreken en ademhaling: praten wekt hoest, hartkloppingen en congesties op [Kent], [Boericke]; komt terug onder Ademhaling/Borst.

• Afscheidingen en menstruatie: verlichting van congesties zodra de vloeiing op gang komt (bijvoorbeeld afname van opvliegers en hoofdpijn bij het begin van de menstruatie) [Hering], [Kent].
• Losmaken van kleding: vooral rond hals en middel; ruimte om te ademen [Kent], [Boericke].
• Buitenlucht, koele lucht: vermindert opvliegers, verstikkingsgevoel en congestie in het hoofd [Clarke].
• Rechtop zitten, hoofd hoog: minder verstikkingsgevoel dan bij liggen [Hering].
• Warme kompressen op de ontstoken keel (in bepaalde gevallen): verlichting ondanks de algehele verergering door warmte—let op individuele verschillen [Clarke], [Allen].
• Rustige beweging na aanvankelijke rusteloosheid: vermindert veneuze stuwing; korte casus: climacterische hartkloppingen nemen af tijdens langzaam wandelen [Clinical] [Boericke].
• Begin van de menstruatie of ander bloedverlies (neusbloeding): vermindering van de veneuze vulling, minder druk in het hoofd [Hering], [Allen].
• Uiten van jaloezie/achterdocht (afreageren): wordt paradoxaal genoeg rustiger zodra de innerlijke gedachtenstroom is uitgesproken [Kent].
• Plaatselijke warmte links (kortdurend): verzacht soms pijn in de linker eierstok [Clinical] [Clarke].
• Koude dranken bij koorts (in bepaalde gevallen): kortstondige verlichting van het branden in de keel, hoewel vloeistoffen bij anderen het verstikkingsgevoel kunnen verergeren—let op de individuele reactie [Allen].
• Vermijden van korte, onderbroken dutjes: beter wanneer men overdag geen lange dutjes doet (zie verergering na de slaap) [Kent].
• Vers bloedverlies uit gestuwde ulcera: tijdelijke verlichting van de spanning in het paars verkleurde weefsel [Hughes].

• Na de slaap (‘slaapt een verergering tegemoet’): wordt psychisch en lichamelijk slechter wakker—verstikkingsgevoel, verwardheid, hitte, jaloezie [Kent], [Hering].
• Warmte en zon: warm weer, warme kamers en alcohol versterken congestie en spraakzaamheid [Clarke], [Boericke].
• Strakke kleding of aanraking bij hals/middel: onverdraaglijke insnoering; roept paniek met een verstikkingsgevoel op [Kent], [Boericke].
• Linkerzijde; uitbreiding van links→rechts: linker keelhelft, linker eierstok, congestie in het gelaat; de modaliteiten bevestigen dit [Hering], [Kent].
• Praten, hardop lezen: wekt hoest, hartkloppingen en overmatige psychische activiteit op [Kent].
• Alcohol: psychische ontremming, jaloezie en vasculaire opvliegers nemen toe [Clarke].
• Onderdrukte afscheidingen: wanneer de menstruatie of de afvloed uit ulcera wordt gestuit, keren congestie en hoofdpijn terug [Hering], [Allen].
• Voorjaar/vroege zomer: vasomotorische labiliteit, neiging tot septische keeltoestanden [Clarke].
• ’s Ochtends bij het ontwaken: verwardheid, verstikkingsgevoel; ook ’s avonds vlamt de hitte op [Kent].
• Druk op strottenhoofd/keel: zelfs lichte aanraking wekt een wurgend gevoel op [Hering].
• Menopauze/climacterium: opvliegers, hartkloppingen en prikkelbaar spreken nemen toe [Boericke], [Tyler].
• Aanleidingen tot jaloezie (rivaal, kritiek): plotselinge woordenstromen en achterdocht [Kent].
• Slapen op de linkerzijde: versterkt de beklemming van borst en keel [Hering].
• Ophouden van bloedingen (neusbloeding/aambeien): terugkerende congestie, druk in het hoofd [Allen].

Het psychische beeld is een drama van stuwing en ontlading: het hoofd zit vol woorden die eruit moeten, anders voelen borst en keel aan alsof ze worden dichtgeknepen. De spraak is snel, wijdlopig en meeslepend, met spraakzaamheid en snelle wisselingen van onderwerp; de patiënt voelt zich vaak uitzonderlijk wijs, geïnspireerd of ‘uitverkoren’ en spreekt anderen vermanend of adviserend toe, met een stelligheid waarachter een instabiele innerlijke kern schuilgaat [Kent], [Allen], [Clarke]. Een religieuze of profetische kleuring komt vaak voor—‘een goddelijke opdracht’, ‘een bijzonder inzicht’—met de houding van een valse goeroe: zelfverheffing, jaloezie jegens rivalen en achterdocht tegenover andersdenkenden; Lachesis kan hier lijken op een charismatische leider wiens warmte doortrokken is van afgunst en bezitsdrang [Kent], [Hering], [Clarke]. De jaloezie is hevig, soms irrationeel; achterdocht leest complotten in terloopse woorden; dit kan het gezinsleven ontwrichten en klinisch doorslaggevend zijn [Hering], [Boericke]. De psychische toestand is slechter bij het ontwaken en na de slaap; de gedachten voelen zwaar, wrokkig en verstikkend, alsof het slapen het innerlijke gif heeft doen stollen—verlichting zodra de tong vrij spel krijgt om te praten (een weerspiegeling van de modaliteiten ‘erger na de slaap’ en ‘beter door afscheidingen’, hier als verbale ontlading) [Kent], [Hering]. Tegenspraak wordt niet verdragen; kritiek ontketent een woordenstroom of stil smeulende jaloezie. Bij een nadere vergelijking wijzen deze kenmerken eerder op Lachesis dan op Sulphur (dat laatste middel theoretiseert groots, maar is minder achterdochtig) en Veratrum (meer zendingsdrang met moraliserende tirades) [Kent], [Clarke]. In sommige toestanden raken seksuele en religieuze thema’s verweven (het slangenarchetype): verleidelijke retoriek, magnetische aantrekkingskracht en een bezitterige, jaloerse liefde die anderen als geestelijk eigendom beschouwt [Kent], [Tyler]. Angst voor gif, voor slangen en om kwaad te worden aangedaan komt voor, paradoxaal genoeg naast een identificatie met de kracht van de slang [Hering], [Allen]. Na uitbarstingen van jaloezie komen perioden van wanhoop en zelfverwijt voor, maar doorgaans zonder de aanhoudende wroeging van Staphysagria; in plaats daarvan is er een harde trots die ontlading zoekt in praten of tranen, of die (kenmerkend) verlichting vindt wanneer de menstruatie of andere afscheidingen op gang komen [Hering], [Kent]. Illustratieve casus: een vrouw in het climacterium die haar gezin ‘de les las’ met nachtelijke woordenstromen en wakker werd met hitte en een verstikkingsgevoel, verbeterde opvallend na Lachesis 200C—haar spreken werd milder naarmate de opvliegers en keelbeklemming afnamen [Clinical] [Tyler], [Boericke].

Congestieve hoofdpijn komt opzetten met een paarsachtig, barstend karakter, vaak linkszijdig of links beginnend en naar rechts trekkend; de hoofdhuid kan strak aanvoelen, alsof een band of kraag het hoofd omsluit (een weerspiegeling van de onverdraagzaamheid voor insnoering rond de hals) [Hering], [Kent]. Hitte stuwt naar het hoofd, met kloppende slapen, erger door zon, warme kamers, wijn of na de slaap, beter in de buitenlucht en beter wanneer een neusbloeding de stuwing verlicht (een lichamelijke weerspiegeling van de modaliteit ‘verbetering door afscheidingen’) [Allen], [Clarke]. Duizeligheid bij omdraaien in bed, vooral bij de eerste beweging na de slaap, komt vaak voor; patiënten grijpen soms instinctief naar hun hals of maken hun sjaal los [Hering], [Boericke]. Haar en hoofdhuid worden overgevoelig; de huid kan pijnlijk aanvoelen bij de congestieve zwelling, soms met kleine paarse vlekjes of een loodblauwe tint bij hevige aanvallen [Allen]. Geestelijke inspanning verergert de hoofdpijn wanneer deze de spreekdrang aanwakkert; omgekeerd kan rustig praten om de hitte ‘af te voeren’ paradoxaal genoeg verlichting geven—dit komt terug in de kruisverwijzingen naar Psyche en Generale symptomen [Kent]. Hoofdpijn in het climacterium met opvliegers, hartkloppingen en de behoefte om knellende haarspelden of banden te verwijderen, wijst sterk op Lachesis in plaats van Sanguinaria (dat rechtszijdig is, met periodieke hoofdpijn door de zon) [Clarke], [Tyler].

Vaatcongestie geeft de ogen een bloeddoorlopen, glanzend aanzien tijdens koortsaanvallen of uitbarstingen van jaloezie; de oogleden kunnen gezwollen zijn, met loodblauwe of blauwachtige tinten bij septische toestanden [Hering], [Allen]. Lichtschuwheid begeleidt de opvliegers; gezichtsstoornissen met duizeligheid bij het opstaan na de slaap weerspiegelen het algemene patroon ‘erger na de slaap’ [Kent], [Clarke]. De tranenvloed kan bijtend zijn, en bij kwaadaardige keelontsteking of mazelenachtige toestanden delen de bindvliezen in de paarsachtige congestie [Hering]. Oogklachten nemen vaak af in koele lucht en verergeren in verwarmde kamers, overeenkomstig de generale modaliteiten [Clarke]. De patiënt kan druk rond de wenkbrauwen en oogkassen slecht verdragen, parallel aan de onverdraagzaamheid voor banden elders op het lichaam [Kent]. Vergelijking met Crotalus en Phosphorus: het eerste is meer hemorragisch, met een gele, icterische tint; het laatste is lichtschuwer en angstiger, met helderrode bloedingen—Lachesis heeft de paarse, septische tint en de jaloerse, spraakzame psychische kleuring [Allen], [Farrington].

Congestief oorsuizen, pulserend op het ritme van de bloedsomloop, komt vaak voor tijdens opvliegers of opwinding door jaloezie, erger na de slaap en door warmte, beter in koele lucht [Hering], [Clarke]. Oorpijn kan linkszijdig zijn, met een pijnlijke gehoorgang en paarse stuwing bij septische verkoudheden [Allen]. Geluiden kunnen onverdraaglijk zijn bij psychische opwinding; toch wil de patiënt vaak liever praten dan luisteren, een gedragsmatig keynote dat terugkomt onder Psyche [Kent]. De oorschelpen kunnen donker verkleurd zijn bij uitputtende koortstoestanden; de patiënt maakt sjaals of sieraden los vanwege een wurgend gevoel [Hering]. Het gehoor kan als verstopt aanvoelen door veneuze stuwing en verbetert wanneer een neusbloeding of menstruatie het systeem ontlast [Allen]. Anders dan Nux-v. (prikkelbaar maar ingehouden) uit Lachesis zich luidruchtig naar buiten—spraakzaamheid met vaatgeruis [Kent].

Neusbloedingen met donker, vloeibaar bloed verlichten de congestie in hoofd en borst; de bloeding treedt vaak op in warme kamers of na de slaap en vermindert de hoofdpijn (klassiek ‘beter door afscheidingen’) [Allen], [Hering]. Neusverkoudheid gaat vaak gepaard met een paarsachtige verkleuring, een rauw, pijnlijk neustussenschot en de neiging zich naar de keel uit te breiden met keelpijn (linkszijdig) [Hering]. De reuk kan verstoord zijn bij septische toestanden; geuren voelen benauwend aan in warme kamers, beter in de buitenlucht [Clarke]. Niezen wekt keelirritatie en een neiging tot verstikking op; aanraking van de neusbrug kan pijnlijk zijn [Allen]. Neusverstopping wisselt van kant, maar begint doorgaans links; druk van een bril kan onverdraaglijk zijn (het thema insnoering) [Kent]. Differentiaaldiagnose: Crotalus heeft meer geelachtige bloedingen; bij Lachesis zijn ze donkerder, vloeibaar en septisch [Farrington].

Opvliegers en een paarsachtige tint met loodblauwe lippen of gevlekte wangen kenmerken de vasculaire aanvallen; het gezicht is heet, terwijl de ledematen koel kunnen zijn—ongelijkmatige bloedsomloop [Hering], [Clarke]. Een donker, gestuwd gelaat bij kwaadaardige keelontsteking of uitputtende koortstoestanden is een alarmsignaal; de lippen kunnen gemakkelijk bloeden [Allen]. Strakke kragen, sjaals of sieraden veroorzaken ongemak en prikkelbaarheid; patiënten rukken ze vaak af (komt terug onder Generale symptomen/Keel) [Kent]. Kenmerkend is linkszijdige aangezichtsneuralgie met kloppende hitte, erger door aanraking en warmte, beter door buitenlucht en afscheidingen [Hering]. De gelaatsuitdrukking wisselt tussen verleidelijk levendig en achterdochtig gespannen; de ogen glinsteren tijdens de woordenstromen [Kent]. Vergelijk Belladonna (rood, glanzend, acuut, rechtszijdig); Lachesis is donkerder verkleurd, begint links en is septisch [Clarke].

De tong is gezwollen, trilt en kan moeilijk worden uitgestoken—blijft soms tussen de tanden steken; de punt kan rood zijn, of de hele tong paarsachtig, met tandafdrukken [Hering], [Allen]. Het speeksel kan draderig zijn en stinken bij septische toestanden; praten verergert droogte en hitte, maar de drang om te praten blijft bestaan (de verbinding tussen psyche en mond) [Kent]. Aften bloeden gemakkelijk; het tandvlees is sponsachtig en donker [Allen]. Veranderde smaak; vloeistoffen kunnen bij een gevoelige keel een verstikkingsgevoel opwekken [Hering]. De mondklachten zijn erger na de slaap en door warmte; beter wanneer afscheidingen op gang komen (bijvoorbeeld de menstruatie) [Kent], [Clarke]. Korte vergelijking: Mercurius heeft eveneens een slappe tong met tandafdrukken en een stinkende adem, maar gaat meer gepaard met zweten en kouwelijkheid; Lachesis is warmer, meer congestief, spraakzamer en jaloerser [Hering], [Clarke].

Kloppende, congestieve kiespijn, erger door warmte en wijn, beter door koele lucht; het tandvlees bloedt gemakkelijk en is donker verkleurd [Allen], [Clarke]. De pijn kan linkszijdig zijn en zich naar het gezicht uitbreiden; druk wordt slecht verdragen [Hering]. Nachtelijke verergering, vooral na een dutje, sluit aan bij de generale slaapmodaliteit [Kent]. De tanden voelen te lang aan bij septische toestanden; bij jaloerse woede kan men de kaken op elkaar klemmen [Hering]. Lachesis verschilt van Nux-v. (samentrekkend, spasmodisch) door het veneuze, donker verkleurde karakter en de drukkende hitte [Clarke]. Verlichting volgt op neus- of menstruatiebloedingen die de congestie in het hoofd verminderen [Allen].

Een belangrijk werkingsgebied: hevige linkszijdige keelpijn en verstikkingsgevoel met een buitengewone gevoeligheid voor aanraking of druk — zelfs een losse kraag wordt niet verdragen; de geringste aanraking lokt een beklemde snak naar adem uit [Hering], [Kent]. Pijn en ontsteking beginnen vaak links en breiden zich naar rechts uit; de keelholte ziet er donker, paars en oedemateus uit; het slikken van vloeistoffen kan moeilijker zijn dan dat van vast voedsel (‘vloeistoffen schieten in het verkeerde keelgat’) [Allen], [Clarke]. Het gevoel van een prop of insnoering neemt toe bij het inslapen — de patiënt schrikt verstikkend overeind — en weerspiegelt de keynote ‘erger na slaap’ [Kent]. Praten verergert, maar toch bestaat er een drang om te praten; deze paradox weerspiegelt de psychische behoefte aan ontlading en het lichamelijk niet verdragen van aanraking ter hoogte van het strottenhoofd [Kent]. Kwaadaardige keelontsteking, difteritische of septische toestanden met stank, een loodblauwe verkleuring en sijpelen van donker bloed behoren tot de klassieke toepassingsgebieden van Lachesis [Hering], [Allen]. Te onderscheiden van Mercurius (speekselvloed, kouwelijkheid met botpijn) en Belladonna (scharlakenrode hitte, rechtszijdig begin); Lachesis is donkerblauw verkleurd, begint links, verdraagt geen aanraking en praat alsof het door inspiratie wordt gedreven [Clarke], [Farrington].

Afkeer van strakke taillebanden; vol gevoel na kleine hoeveelheden voedsel; misselijkheid met flauwte en opvliegers, erger na slaap en in warme kamers [Hering], [Clarke]. Verlangen naar alcohol kan psychische ontremming en opvliegers uitlokken (verergering) [Clarke]. Een brandend of wegzakkend gevoel in de maagstreek verbetert door kleding los te maken en soms nadat neusuitvloed of uteriene afscheiding de veneuze stuwing heeft verminderd [Allen], [Hering]. Het gevoel van een kurk of obstructie past bij het algemene thema van insnoering [Kent]. Hikken of slokkende bewegingen met neiging tot verstikking treden op bij lachen of praten [Hering]. Vergelijk Nux-v. (spastisch, kouwelijk, prikkelbaar) met Lachesis (congestief, heet, jaloers, erger na slaap) [Kent].

Veneuze stuwingen — neiging tot paarse aambeien en ongemak door een trommelvormig opgezette buik, erger door warmte en na dutjes — verbeteren tijdelijk na ontlasting of bloeding (opnieuw ‘beter door afscheiding of ontlading’) [Allen], [Hering]. Uitstraling vanuit de linker eierstok komt bij vrouwen vaak voor; bij mannen kan gevoeligheid in de linker lies een weerspiegeling zijn van bekkenstuwing [Clarke]. Druk van kleding is onverdraaglijk; patiënten maken knopen los of dragen wijde kleding [Kent]. Bij abdominale sepsis (tyfeuze tendens) ziet men een loodblauwe verkleuring, uitputting en een spraakzaam delirium dat niet in verhouding staat tot de resterende krachten [Hering], [Allen]. Gasvorming en kloppen in de maagstreek verergeren bij liggen op de linkerzij; beter in koele lucht [Clarke]. Te onderscheiden van Crotalus (ernstiger hemorragische geelzucht) [Farrington].

Donkere, stinkende urine bij adynamische koortsen; hematurie met donker, vloeibaar bloed bij septische toestanden [Allen], [Hughes]. Strangurie door bekkenstuwing; druk van de tailleband verergert [Hering]. Aandrang verergert na een dutje; verbetert naarmate de algemene bloedsomloop zich stabiliseert [Kent]. Nachtelijke verergering met hitte past bij de generale modaliteiten [Clarke]. Vergelijk Crotalus (bloedingen met geelzucht); Lachesis neigt tot paarse stuwing [Farrington]. Na overvloedig urineren kan de psychische beklemming tijdens hevige congestieve aanvallen afnemen (een minder uitgesproken voorbeeld van verlichting door uitscheiding) [Clinical].

Aambeien zijn donker, bloeden gemakkelijk en verlichten stuwing in hoofd en borst wanneer ze bloeden; bij onderdrukking keren de symptomen versterkt terug [Allen], [Hering]. Tenesmen kunnen krampachtig zijn, met een verstikkingsgevoel bij persen (overeenkomst tussen de insnoering in hals en rectum) [Hering]. Linkszijdige anale pijn of een brandend gevoel past bij de voorkeur voor links [Kent]. De ontlasting kan stinkend en dysenterisch zijn, met een paarse prolaps bij kwaadaardige toestanden [Allen]. Pijn erger na slaap; beter door koele applicaties (in bepaalde gevallen) [Clarke]. Vergelijk Sulphur (brandend, rood, vuil) met Lachesis (donkerblauw, gestuwd, jaloers en praatgraag) [Kent].

Het seksuele verlangen kan verhoogd zijn, met jaloezie en achterdocht; impulsen worden gekleurd door bezitsdrang en retoriek [Kent], [Clarke]. Prostaatstuwing verergert door zitten en warmte; druk van kleding is onverdraaglijk [Hering]. Gevoeligheid van de linker zaadbal of lies treedt op bij veneuze stase [Allen]. Zaadlozingen na ruzies uit jaloezie weerspiegelen de psychoseksuele koppeling tussen psyche en bekken [Kent]. Verergering van seksuele opwinding na slaap wordt vermeld [Hering]. Vergelijk Hyoscyamus (ontuchtige dwaasheid) met Lachesis (jaloerse aantrekkingskracht) [Kent].

Een essentieel werkingsgebied: hevige overgangsklachten — opvliegers, hartkloppingen, verstikking bij het inslapen, jaloezie en spraakzaamheid — hebben het gebruik van Lachesis generaties lang bepaald [Hering], [Tyler], [Boericke]. Pijn en zwelling van de linker eierstok en gevoeligheid voor strakke kleding zijn sterk richtinggevend; symptomen verbeteren vaak zodra de menstruatie of witte vloed begint (verlichting door afscheiding) [Hering], [Kent]. Menstruatiebloed kan donker en stinkend zijn; bekkenstuwing kleurt de stemming: achterdochtig, spraakzaam, verleidelijk, daarna berouwvol [Allen]. Menstruatie of een neusbloeding verlicht vaak congestieve hoofdpijn en beklemming in de keel [Hering]. Erger na slaap en door hitte; beter in de buitenlucht [Clarke]. Te onderscheiden van Sepia (onverschillig, neerwaartse druk, kouwelijk) en Sanguinaria (rechtszijdige opvliegers/hoofdpijn) [Tyler], [Farrington].

Verstikking bij het inslapen, onverdraaglijkheid van aanraking ter hoogte van het strottenhoofd, linkszijdige strottenhoofdpijn en heesheid door praten zijn klassiek [Hering], [Kent]. Hoesten verergert door spreken en druk op de hals; warme kamers verergeren; buitenlucht verlicht [Clarke], [Boericke]. De benauwdheid voelt alsof een strop wordt aangetrokken en dwingt tot het losmaken van kleding [Kent]. Aanvallen erger na dutjes (slaap overdag) [Hering]. Donker of met bloedstrepen vermengd sputum bij septische aandoeningen van bronchiën en strottenhoofd [Allen]. Vergelijk Hepar (extreme aanrakingsgevoeligheid, maar kouwelijk en met ettervorming) met Lachesis (heet, jaloers, paars) [Clarke].

Onderbroken, onstuimige hartwerking met golven van stuwing; opvliegers met flauwte; erger na slaap en door hitte, beter in de buitenlucht en na een ruime bloeding (neusbloeding/aambeien) [Allen], [Hering]. Endocardiale geruisen kunnen septische toestanden begeleiden; de pols wordt gemakkelijk opgejaagd door spreken en emoties [Clarke], [Kent]. Het insnoeringsgevoel in de hartstreek loopt parallel met het niet verdragen van aanraking of druk aan de hals [Hering]. Alcohol versterkt hartkloppingen en psychische verhitting [Clarke]. Te onderscheiden van Digitalis (traag, zwak, bang om te bewegen) en Glonoinum (gevoel alsof het hoofd door zonnehitte uit elkaar barst, met congestieve golven) [Farrington].

Hartkloppingen met opvliegers; gevoel van verstikking, vooral bij het eerste inslapen; moet kleding losmaken en rechtop gaan zitten [Hering], [Kent]. Praten lokt hartkloppingen uit; jaloezie veroorzaakt hevige vasculaire reacties (verbinding tussen psyche en borst) [Kent]. Cyanotische lippen of donkerblauwe nagels bij adynamische koortsen verraden veneuze stase [Allen]. Stekende pijn links in de borstkas kan zich vanuit de linker borst/eierstok naar boven uitbreiden [Clarke]. Hitte verergert; koele lucht verlicht [Clarke]. Vergelijk Naja (verdriet rond morele kwesties, meer aanhoudende hartbeklemming) met Lachesis (hitte met jaloezie, verstikking) [Farrington].

Hyperesthesie van de halsstreek; druk van kragen veroorzaakt ongemak en een opvlamming van emoties [Kent]. Kloppen bij het linker schouderblad of tussen de schouderbladen tijdens opvliegers [Clarke]. Zeurende lendenpijn, erger door hitte en na dutjes [Hering]. Een gevoel van veneuze volheid rond de borstwervelkolom weerspiegelt de algemene stuwing [Allen]. Losmaken van kleding verlicht [Kent]. Vergelijk Sepia (rugpijn met een wegzakkend gevoel en onverschilligheid) met Lachesis (veneuze hitte met jaloezie) [Tyler].

Donkerblauwe, gevlekte handen en voeten bij adynamische koortsen; aderen zijn opgezet; paarsachtige vlekken ontstaan gemakkelijk [Allen], [Hughes]. Gevoelloosheid en tintelingen, erger door hitte, beter door beweging; erger na slaap [Hering]. Verdraagt geen strakke mouwen of kousenbanden [Kent]. Linkszijdige neuralgieën komen vaak voor [Clarke]. Spataderen bloeden donker bloed en verlichten daarbij de druk in het hoofd [Allen]. Vergelijk Pulsatilla (veneus, meegaand, huilerig) met Lachesis (veneus, heet, jaloers, spraakzaam) [Kent].

Neiging tot paarsachtige verkleuringen en ecchymosen; zweren met donkerblauwe randen en stinkend wondvocht; karbonkels van kwaadaardige aard [Hering], [Allen]. Erysipelasachtige ontsteking met een loodblauwe tint en sepsis kenmerkt dit terrein [Hughes]. Krassen bloeden overvloedig; de huid voelt strak, alsof er een band omheen zit [Clarke]. Hitte verergert jeuk; koele lucht verzacht [Clarke]. Septische huiduitslag bij adynamische koortsen weerspiegelt de inwendige toestand; bloed is donker en vloeibaar [Allen]. Te onderscheiden van Anthracinum (kwaadaardige sepsis) en Crotalus (bloedingen met een meer geel-icterisch beeld) [Farrington].

Een keynote: verergering na slaap — ‘slaapt zich een verergering in’. De patiënt vreest het moment van insluimeren omdat dan verstikkings- en wurgingsgevoelens ontstaan; bij het ontwaken is de geest somberder en achterdochtiger en voelt de keel nauwer, totdat ‘ontladingen’ optreden (spreken, bloedingen, menstruatie) [Kent], [Hering]. Slaap verfrist niet; dromen zijn levendig, vaak gekleurd door jaloezie of religieuze thema’s; praten in de slaap of naar adem snakkend ontwaken komt vaak voor [Clarke]. Dutjes overdag zijn bijzonder verraderlijk; zelfs kort indommelen lokt bij het ontwaken een hevige opvlamming uit [Kent]. Overeind komen om te gaan zitten en de kraag losmaken zijn instinctieve handelingen om verlichting te krijgen [Hering]. Bedwarmte verergert; een open raam verbetert [Clarke]. Vergelijk Sulphur (heet, rusteloos, maar zonder verstikking) en Opium (diepe slaap, snurkende ademhaling, maar de geest is eerder versuft dan achterdochtig) [Kent], [Farrington]. Klinische illustratie: terugkerende nachtelijke verstikkingsaanvallen in de menopauze, met jaloerse tirades overdag, verdwenen toen de slaapverergering en linkszijdige keelklachten werden herkend en Lachesis werd gekozen [Clinical] [Tyler].

Dromen over slangen, wurging, preken, jaloezie of achtervolging komen veel voor; de patiënt kan heet, pratend of achterdochtig ontwaken [Hering], [Clarke]. Dromen kondigen vaak koortsopvlammingen of menstruatie aan; uitscheiding of bloeding (zweet, bloed) herstelt het evenwicht [Allen]. Religieuze fantasieën of fantasieën over leiderschap komen voor — een weerspiegeling van de ‘profetenhouding’ overdag [Kent]. Dromen verergeren na dutjes overdag [Hering]. Vergelijk Stramonium (angstaanjagend, demonisch) met Lachesis (jaloers/slangachtig, met spreken) [Clarke]. Muziek of gebed in dromen kan extatisch aanvoelen, maar laat bij het ontwaken een beklemde keel achter [Kent].

Septische, adynamische tyfeuze vormen met loodblauwe vlekken, donkere bloedingen en een spraakzaam delirium typeren de koortsen van Lachesis [Hering], [Allen]. Hitte stijgt in golven op naar hoofd en gezicht, met koele extremiteiten; erger door warmte en na slaap; beter door een neusbloeding of andere vormen van afvoer [Clarke]. Zweet kan stinken; afwisseling van koude rillingen en opvliegers rond de menopauze komt vaak voor [Boericke]. De pols wordt gemakkelijk opgejaagd door praten; spreken wakkert de koorts aan [Kent]. Tong donkerblauw, trillend en droog aan de punt [Hering]. Vergelijk Baptisia (uitputting met een bedwelmde stupor) met Lachesis (spraakzaam, achterdochtig, donkerblauw verkleurd) [Farrington].

Koude rillingen trekken geleidelijk door het lichaam bij veneuze stase; hitte stijgt naar het hoofd met verstikkingsgevoel; zweet is stinkend en geeft verlichting zodra het doorbreekt, overeenkomstig de wet ‘beter door uitscheiding of ontlading’ [Hering], [Allen]. Zonnewarmte of kamerwarmte verergert; buitenlucht helpt [Clarke]. Zweten bij geringe inspanning gaat samen met hartkloppingen en opwinding door jaloezie [Kent]. Opvallend zijn koude extremiteiten bij een heet gezicht [Boericke]. Na korte slaap treedt onmiddellijk opnieuw hitte op [Hering]. Korte vergelijking: bij Glonoinum geeft zonnehitte het gevoel dat het hoofd uit elkaar barst, maar ontbreken jaloezie en verstikking [Farrington].

Verlangen naar alcohol of stimulerende middelen kan het psychische en vasculaire beeld verergeren; intolerantie blijkt uit opvliegers en spraakzaamheid [Clarke]. Afkeer van strakke kleding om de taille na het eten; kleine hoeveelheden veroorzaken een vol gevoel [Hering]. Dorst is wisselend; koude dranken kunnen bij keelklachten verstikking uitlokken [Allen]. Verlangen naar oesters of sterk gekruid voedsel komt bij sommige deelnemers aan geneesmiddelproeven voor [Hering]. Erger door warm voedsel of warme kamers tijdens maaltijden [Clarke]. Vergelijk Nux-v. (koffie, specerijen, kouwelijkheid) met Lachesis (hitte, jaloezie, insnoering) [Kent].

Linkszijdigheid, onverdraaglijkheid van insnoering (hals, taille), septisch-hemorragische aanleg, een heftig reagerende, hete bloedsomloop met paarse verkleuring, ‘erger na slaap’ en verbetering door afscheiding of ontlading vormen de grondstructuur [Hering], [Kent], [Allen]. Spreken fungeert als een bijna fysiologische ontlading: praten verlicht beklemming, hoewel het hartkloppingen en keelklachten kan verergeren (wisselwerking tussen psyche en lichaam in beide richtingen) [Kent]. Hitte en zon verergeren; buitenlucht en het losmaken van kleding verlichten [Clarke], [Boericke]. Alcohol, prikkels die jaloezie oproepen en tegenspraak lokken hevige reacties uit; de patiënt heeft een magnetische aantrekkingskracht, maar is tegelijk ondermijnend achterdochtig [Kent], [Clarke]. Veneuze aandoeningen (zweren, aambeien, karbonkels) dragen het kenmerkende paarse stempel en bloeden donker, vloeibaar bloed [Hughes], [Allen]. Het optreden van dit middelbeeld rond de menopauze is klassiek, maar het patroon komt bij beide geslachten voor: hevige congestieve aanvallen met een door retoriek gedreven geest, linkszijdige keel-/eierstokklachten, verstikking bij het inslapen en verlichting door afvloeiing naar buiten [Hering], [Tyler]. Beknopt overzicht: vergeleken met Sulphur (theoreticus, slordig), Veratrum (missionaire ijver) en Stramonium (psychotische religieuze doodsangst) is Lachesis de jaloerse profeet-redenaar die zijn kraag losmaakt om door te kunnen praten [Kent], [Clarke].

Psyche / de ‘valse goeroe’

• Sulph. — Grootse theorieën, ijdelheid, verwaarlozing van details; minder jaloezie/achterdocht dan Lach., meer lome wanorde [Kent], [Clarke].
• Verat. — Fanatieke missionaire trots, moraliserende tirades; kouder, vaak met collaps; mist de linkszijdige keelklachten en de keynote ‘na slaap’ van Lach. [Clarke], [Farrington].
• Lach. tegenover op Lach. gelijkende slangenmiddelen (Crot-h., Naja): Crot-h. heeft meer geelzucht en bloedingen; Naja meer hartbeklemming met verdriet rond morele kwesties; Lach. heeft jaloezie, spraakzaamheid en linkszijdige keelklachten [Farrington].

Religieuze/psychotische kleuring

• Stram. — Religieuze doodsangst, visioenen, geweld; minder jaloezie, meer door angst gedreven; rechtszijdige hoofdklachten; lichtschuwheid [Kent], [Clarke].
• Hyos. — Ontuchtige dwaasheid, opscheppen over eigen goddelijkheid zonder waardigheid; mist de achterdocht en verstikking van Lach. [Kent].

Overgang / Bekken

• Sep. — Neerwaartse druk, onverschilligheid, kouwelijk; niet jaloers-spraakzaam; druk van kleding minder doorslaggevend [Tyler].
• Sang. — Opvliegers, rechtszijdige hoofd-/eierstokklachten; minder ‘na slaap’, minder jaloezie [Tyler].

Keel

• Bell. — Scharlakenrood, rechtszijdig, kloppend; angsten, delirium; mist de donkerblauwe septische verschijnselen en de onverdraaglijkheid van kragen van Lach. [Clarke].
• Merc. — Speekselvloed, tot in de botten gevoelde kouwelijkheid, stank; spraakzaamheid ontbreekt; Lach. is heter en begint links [Hering], [Clarke].
• Hepar. — Naaldachtige pijn, extreme aanrakingsgevoeligheid, maar kouwelijk en met ettervorming; Lach. is heet, donkerblauw, septisch en jaloers [Clarke].

Hemorragisch–septisch

• Crot-h. — Bloedingen met een geel-icterisch beeld; diepe uitputting; minder spraakzaamheid [Farrington].
• Phos. — Helderrode bloedingen, angstige openheid; mist jaloezie en ‘na slaap’ [Kent].
• Bapt. — Uitputting met een bedwelmde stupor; geen woordenstromen [Farrington].
• Anthracinum — Kwaadaardige sepsis zonder het psychische beeld van Lach. [Clarke].

Modaliteiten

• Glon. — Zonnehitte geeft het gevoel dat het hoofd uit elkaar barst; geen jaloezie/achterdocht; geen onverdraaglijkheid van kragen [Farrington].
• Nux-v. — Erger in de ochtend, prikkelbaar, krampachtig; niet jaloers-spraakzaam; eerder kouwelijk dan heet [Kent].

• Complementair: Sulph. — opent vaak de behandeling of volgt op Lach. bij congestieve, veneuze constituties; beide antipsorisch; Sulph. neemt resterende huid-/veneuze reactiviteit weg [Kent], [Boericke].
• Complementair: Lyc. — bij chronische veneuze toestanden met trots en lafheid; kan op Lach. volgen wanneer de jaloezie afneemt [Kent], [Clarke].
• Volgt goed op: Nux-v. — na medicamenteuze belasting of maagprikkelbaarheid kan Nux-v. aan Lach. voorafgaan wanneer hitte/jaloezie naar voren komen [Kent].
• Volgt goed op: Phos. — wanneer helderrode bloedingen de donkere vervangen, overweeg Phos. na de Lach.-fase [Farrington].
• Kan gevolgd worden door: Sep. of Sang. in opeenvolgende fasen van de overgang, wanneer de polariteit verandert naar onverschilligheid of rechtszijdigheid [Tyler].
• Antidoteert: Ars., Nux-v., Op. bij overmatige middelwerking — let op hitte met overmatige spraakzaamheid en verstikking [Boericke].
• Wordt geantidoteerd door: Nux-v., Coff. bij psychische overprikkeling (in bepaalde gevallen) [Boericke], [Clarke].
• Vergelijk: Crot-h., Naja, Bothrops — nauw verwante veneus-hemorragische groep; Lach. is het meest jaloers-spraakzaam [Farrington].
• Vijandig/Onverenigbaar: er zijn moeilijkheden gemeld bij afwisseling met Merc. (klinische voorzichtigheid, geen absolute onverenigbaarheid) [Clarke].
• Weefselverwantschappen: Carb-v. bij terminale veneuze collaps; Bapt. bij tyfeuze toestanden met zwijgende stupor [Farrington].

• Heftige climacterische klachten: opvliegers met verstikkingsgevoel bij het inslapen, klachten van de linker eierstok, jaloezie en een stortvloed van woorden — Lachesis is vaak de eerste keuze; veel auteurs geven de voorkeur aan 200C of hoger, een eenmalige dosis en langdurige observatie [Tyler], [Boericke], [Kent].
• Septische keel- en ulcereuze toestanden: paars, donker verkleurd, geen aanraking verdragen, donkere bloedingen; overweeg hoge potenties wanneer het psychische beeld overeenstemt; let op verergering ‘na de slaap’ [Hering], [Allen].
• Psychische houding van de ‘valse goeroe’: spraakzaam, jaloers, een profetische houding, met verergering na de slaap; opvallende resultaten wanneer ook het niet verdragen van kragen en verbetering door afscheidingen aanwezig zijn [Kent], [Clarke].
• Dosering & herhaling: bij chronische Lachesis-beelden is een eenmalige dosis gevolgd door afwachten (weken) de klassieke werkwijze; herhaal alleen bij een duidelijke terugkeer van de gehele toestand. Bij acute septische toestanden kan vaker worden herhaald, maar vermijd routinematig doseren — volg de vitale reactie [Kent], [Dunham].
• Tussenmiddelen en opeenvolgingen: overweeg Phosphorus wanneer heldere bloedingen de donkere vervangen; Sepia wanneer onverschilligheid in de menopauze de plaats inneemt van jaloezie; Crotalus wanneer geelzucht en bloedingen toenemen [Farrington], [Tyler].

Leerzame casusobservaties

• Verstikkingsgevoel tijdens de slaap + linkszijdige keelklachten + jaloerse spraakzaamheid: eenmalige dosis 200C → verlichting van het nachtelijke wurggevoel; het spreken werd milder in de loop van 2–3 weken [Clinical] [Tyler].
• Donker verkleurde karbonkel met spraakzaam delier: een hoge potentie verminderde het sijpelen en de geur binnen 24–48 h wanneer verergering ‘na de slaap’ en het niet verdragen van kragen aanwezig waren [Clinical] [Hering].
• Climacterische hartkloppingen, het niet verdragen van kragen, verlichting door neusbloedingen: Lachesis gevolgd door Sulphur bracht de resterende veneuze prikkelbaarheid tot rust [Clinical] [Kent], [Boericke].

Psyche

• Spraakzaamheid; springt van het ene onderwerp op het andere — doorslaggevende keynote; past bij ‘spreken als ontlading’ [Kent].
• Jaloezie; achterdocht — ondermijnend element in de huiselijke verhoudingen; bevestigt de psychische kleuring [Hering].
• Religieuze manie; denkt dat zij een profeet is; waan een missie te hebben — het kenmerk van de ‘valse goeroe’ [Kent], [Clarke].
• Erger na de slaap; psychisch — somberder bij het ontwaken; versterkt verstikkingsgevoel en achterdocht [Kent].
• Verdraagt geen tegenspraak — lokt een stortvloed van woorden of smeulende afgunst uit [Kent].
• Verbetering door uiting te geven aan gevoelens (praten/huilen) — psychische ontlading verlicht [Hering].

Keel

• Pijn links; breidt zich uit naar rechts — klassiek kenmerk van de zijdigheid [Hering].
• Vloeistoffen moeilijker te slikken dan vast voedsel — neuromusculair verstikkingspatroon [Allen].
• Verdraagt geen aanraking aan hals of kraag — kenmerkend voor de beklemming [Kent].
• Difteritisch/kwaadaardig; donker verkleurd, paars — septisch gebied [Hering], [Allen].
• Verstikkingsgevoel bij het inslapen — keynote van het wurggevoel rond de slaap [Kent].

Generale symptomen

• Erger na de slaap — algemene regel voor de verergering [Kent].
• Beter door afscheidingen (menstruatie, neusbloeding, zweet) — verlichting door ontlasting van de veneuze stuwing [Hering].
• Linkszijdig; links→rechts — lokalisatie en uitbreidingsrichting van het middel [Hering].
• Warmte verergert; buitenlucht verbetert — temperatuurmodaliteiten [Clarke].
• Verdraagt geen insnoering (hals, taille) — bepalende keynote [Kent].

Vrouwelijke geslachtsorganen

• Climacterische opvliegers met verstikkingsgevoel/hartkloppingen — kenmerkend menopauzaal beeld [Tyler], [Boericke].
• Eierstok; links; congestief, gevoelig bij aanraking — aangrijpingspunt in het bekken [Hering].
• Menstruatie donker, kwalijk ruikend; verlichting wanneer het bloed vloeit — het patroon van verbetering door afscheidingen [Allen].

Borst/Hart

• Hartkloppingen door praten/emotie — samenhang tussen spreken en hart [Kent].
• Verstikkingsgevoel bij het inslapen; moet rechtop gaan zitten en kleding losmaken — beklemming [Hering].
• Opvliegers naar het hoofd met koele extremiteiten — ongelijke verdeling van de circulatie [Clarke].

Huid

• Ecchymosen; paars, loodblauw — hemorragisch kenmerk [Hughes].
• Ulcera, karbonkels; donker sijpelbloed — septische tendens [Hering], [Allen].
• Erysipelas; donker verkleurd — septische tint [Hughes].

Slaap

• Verergering na de slaap; dutjes overdag verergeren — centrale keynote [Kent], [Hering].
• Praten in de slaap; ontwaakt met een verstikkingsgevoel — samenhang tussen psyche en keel [Clarke].

Hering — Guiding Symptoms (1879): klinische bevestigingen; linkszijdig, septisch, keel; jaloezie en spraakzaamheid.
Allen, T. F. — Encyclopaedia of Pure Materia Medica (1874–79): gegevens uit geneesmiddelproeven; hemorragische/septische aantekeningen; tong, keel.
Kent, J. T. — Lectures on Materia Medica (1897): psychisch portret (spraakzaamheid, jaloezie, waan een profeet te zijn); verergering na de slaap; modaliteiten.
Clarke, J. H. — A Dictionary of Practical Materia Medica (1900): klinische karakteristiek; climacterium, temperatuurmodaliteiten, vergelijkingen.
Boericke, W. — Pocket Manual of Homeopathic Materia Medica (1901): keynotes; climacterium; middelrelaties.
Hughes, R. — A Cyclopaedia of Drug Pathogenesy / Manual (eind 19e eeuw): toxicologie; fysiologie van bloedingen.
Farrington, E. A. — Clinical Materia Medica (1887): vergelijkingen tussen slangenmiddelen (Crotalus, Naja); differentiaaldiagnose bij bloedingen.
Dunham, C. — Homoeopathy, the Science of Therapeutics (1877): benadering van casussen; opvattingen over dosering.
Lippe, A. — Keynotes and Characteristics (19e eeuw): vroege bevestigingen en aanwijzingen.
Boger, C. M. — Synoptic Key (1915): beknopte keynotes; sepsis en modaliteiten.
Tyler, M. L. — Homoeopathic Drug Pictures (1942): climacterische middelbeelden; praktische casusaantekeningen.
Nash, E. B. — Leaders in Homoeopathic Therapeutics (1907): nadruk op keynotes en praktische onderscheidingen.
Phatak, S. R. — Materia Medica of Homeopathic Medicines (20e eeuw): beknopte bevestigende aantekeningen (modaliteiten).
Boenninghausen, C. von — Therapeutic Pocketbook (1846): repertoriumrelaties (historische context).