• Krew i odżywienie (wyniszczenie/niedokrwistość). Głęboka niedokrwistość po malarii, woskowa bladość, utrata masy ciała, osłabienie z drżeniem; obrzęki twarzy i kostek w przypadkach przewlekłych; częsta ochota na niewielkie ilości pokarmu, z pragnieniem zaspokajanym małymi łykami (cecha Arsenicum). Zob. Objawy ogólne/Gorączka. [Clarke], [Boericke], [Nash]
• Śledziona i wątroba (po malarii). Powiększenie śledziony, bolesność lewego podżebrza, okresowe nawroty „uczucia jak przy zimnicy” ze zlewnym potem lub dreszczami o stałych porach; zastój w krążeniu wrotnym ze wzdęciami. Zob. Brzuch/Gorączka. [Clarke], [Hale], [Farrington]
• Serce i krążenie. Kołatanie serca, słabe tętno, skłonność do astmy sercowej, duszność przy niewielkim wysiłku, nocne uczucie opadania z sił; obrzęki wskutek obciążenia serca i nerek. Zob. Serce/Klatka piersiowa/Objawy ogólne. [Boericke], [Farrington]
• Nerki. Albuminuria, skąpy, ciemny mocz; stany puchlinowe wskutek podrażnienia nerek lub niewydolności sercowo-nerkowej. Zob. Układ moczowy/Objawy ogólne. [Clarke], [Hale]
• Układ nerwowy (nerwobóle). Okresowe nerwobóle (nadoczodołowe, twarzy w przebiegu malarii, międzyżebrowe, kulszowe) z piekącymi, rozdzierającymi bólami i skrajnym wyczerpaniem; poprawa pod wpływem ciepła i spokoju. Zob. Głowa/Kończyny. [Allen], [Farrington]
• Drogi oddechowe. Astmatyczne uczucie zaciskania w nocy lub po wysiłku u osób wyniszczonych; nawracający nieżyt oskrzeli z osłabieniem i potami. Zob. Klatka piersiowa/Oddychanie. [Boericke], [Clarke]
• Błona śluzowa przewodu pokarmowego. Drażliwość żołądka, pieczenie w nadbrzuszu, okresowa biegunka po dreszczach; nietolerancja zimnych napojów. Zob. Żołądek/Odbytnica. [Allen], [Hale]
• Uszy (stany po stosowaniu chininy). Utrzymujące się szumy uszne lub przytępienie słuchu po nadużywaniu chininy, z okresowymi bólami głowy — mniej nasilone niż w obrazie Chininum sulph., lecz obecne u wyniszczonych rekonwalescentów. Zob. Uszy/Głowa. [Hughes], [Allen]

• Ciepło (łóżka, napojów, pomieszczenia) — łagodzi piekące bóle i duszność. [Boericke], [Clarke]
• Małe, częste łyki — pragnienie zaspokaja picie mało, lecz często; duże ilości wypijane naraz są źle tolerowane. [Clarke], [Allen]
• Spokojny odpoczynek i cisza — zmniejszają kołatanie serca i nawroty nerwobólu. [Farrington]
• Po zakończeniu fazy potów zamykającej cykl gorączkowy — ulga po wypoceniu się. [Clarke]
• Leżenie na prawym boku przy bolesności śledziony — łagodzi pociąganie jej torebki. [Clarke]
• Pozycja z uniesionym tułowiem w nocy — łagodzi ucisk w okolicy serca i trudności oddechowe. [Boericke]
• Suche powietrze na zewnątrz (nie zimny wiatr) — łagodzi uczucie omdlewania u osłabionych rekonwalescentów. [Hale]
• Regularne odżywianie małymi porcjami — podtrzymuje siły między napadami. [Nash]
• Stałe pory odpoczynku i posiłków — łagodzą ścisłą okresowość objawów. [Farrington]
• Ścisła opaska lub ciepłe owinięcie brzucha albo klatki piersiowej — przynoszą ulgę w bólach zimniczych i astmie. [Clarke]
• Towarzystwo i uspokajanie — łagodzą nocny lęk i uczucie opadania z sił. [Kent]
• Rozważne podanie po China lub Arsenicum — taka kolejność może utrwalić uzyskaną poprawę. [Farrington], [Boericke]

• O stałych godzinach — nawroty codziennie/co drugi dzień/co trzeci dzień; duszność i nerwobóle co noc o tej samej godzinie. [Clarke], [Allen]
• Noc — uczucie opadania z sił, niepokój ruchowy, duszność, gorąco z lękiem. [Boericke], [Kent]
• Zimne powietrze i napoje, wilgotna pogoda, miazma bagienna — ponownie wyzwalają przebieg zimniczy. [Hale], [Clarke]
• Najmniejszy wysiłek — kołatanie serca, marznięcie, pot, drżenie. [Boericke]
• Leżenie płasko — ucisk w okolicy serca, astma. [Boericke]
• Po nadużywaniu chininy — szumy uszne, głuchota i ucisk w głowie powracają wraz z osłabieniem. [Hughes], [Allen]
• Emocje i lęk — pogorszenie z oczekiwania przed „tą godziną”. [Kent], [Clarke]
• Brak pokarmu (długie przerwy w jedzeniu) — uczucie omdlewania, opadania z sił, zimny pot. [Nash]
• Zahamowanie potu lub niepełne wypocenie się — przedłużają napad. [Clarke]
• Wilgotny upał na poziomie morza lub zbliżająca się burza — nawrót związany z pogodą. [Farrington]
• Alkohol i kawa w stanach osłabienia — trzepotanie serca, pieczenie w żołądku. [Allen]
• Przeciąg owiewający klatkę piersiową — nawrót kaszlu i astmy u rekonwalescentów. [Clarke]

Obraz cichego lęku ze znacznym osłabieniem. Chory jest niespokojny ruchowo, a zarazem wyczerpany — zmienia pozycję, szuka ciepła, prosi o małe łyki (10a), obawia się nawrotu o stałej godzinie (10b) i lęka się pozostawać sam w nocy [Arsenicum colouring]. Planuje dzień wokół posiłków i odpoczynku, aby złagodzić spadek sił (Umysł ↔ Objawy ogólne), i odczuwa zniechęcenie, gdy kołatanie serca lub dreszcze powracają po niewielkim wysiłku (Umysł ↔ Serce/Gorączka). W fazie dreszczy jest drażliwy i zmarznięty, w fazie gorąca zalękniony i spragniony, a po potach odczuwa ulgę, lecz jest wyczerpany (Umysł ↔ Dreszcze/Gorąco/Pot). Staranny i schludny, często odnotowuje dokładną porę nawrotu (sykotyczna okresowość): ta czujność wobec upływu czasu odróżnia Chin-ars. od nieokreślonego oczekiwania w obrazie Gelsemium (Umysł ↔ Modalności) [Clarke], [Farrington]. Dzieci w domach dotkniętych malarią są marudne, o zmierzchu lgną do opiekunów, a w nocy budzą się spragnione małych ilości napoju, przestraszone kołataniem serca lub dusznością; uspokajają się w cieple i spokoju (10a) [Boericke]. W odróżnieniu od China, gdzie przy wzdęciu bębnicowym występuje większa nadwrażliwość na hałas i światło, obraz Chin-ars. jest ściśle związany z pogodą i porą, skupiony na sercu i oddychaniu, z poprawą po zakończeniu potów [Farrington], [Clarke].

Okresowe bóle głowy — czołowe lub nadoczodołowe — poprzedzają porę gorączki lub jej towarzyszą; pulsowanie z uczuciem osłabienia i pustki, bladością, a niekiedy szumami usznymi u osób wrażliwych na chininę (Powinowactwo: Uszy) [Allen], [Hughes]. Ciężkość głowy przy najmniejszym wysiłku; poprawa pod wpływem ciepła, pogorszenie od zimnego powietrza (10a/10b) [Clarke]. Zawroty głowy przy wstawaniu z czarnymi mroczkami przed oczami w stanach niedokrwistości; ustępują po niewielkiej ilości gorącego napoju (10a) [Nash]. Porównaj Chininum sulph. (dzwonienie, szum, dominacja objawów usznych) z Chin-ars. (pora gorączki, wyczerpanie, powiązanie serca i śledziony) [Farrington]. Ból głowy zmniejsza się z chwilą pojawienia się potu (Głowa ↔ Gorączka), pozostawiając wyczerpanie, lecz jasność umysłu [Clarke].

Blade spojówki w niedokrwistości; światłowstręt w fazie gorąca; przyćmienie widzenia przy wysiłku z kołataniem serca (Oczy ↔ Serce). Objawy oczne nie zajmują centralnego miejsca w obrazie leku, lecz osłabienie wzroku zmienia się wraz ze stanem krążenia; poprawa pod wpływem odpoczynku i ciepła (10a). [Clarke], [Boericke]

Szumy uszne lub przytłumiony słuch u osób nadużywających chininy, z pogorszeniem w porze gorączki lub w nocy, poprawą podczas leżenia w cieple i spokoju (10a/10b). Nie występuje nadwrażliwość słuchowa jak w China; dźwięki wydają się raczej odległe, z towarzyszącym pulsowaniem serca. [Hughes], [Allen], [Farrington]

Suchość w fazie dreszczy; wodnisty katar w fazie gorąca w niektórych gorączkach przerywanych; objawy te nie są rozstrzygające, chyba że obraz konstytucjonalny przemawia za Chin-ars. [Clarke]

Blada, woskowa lub ziemista; bladość wokół ust podczas opadania z sił; rumieniec w fazie gorąca; obrzęk powiek w przypadkach sercowych lub nerkowych (Powinowactwo: Nerki/Serce). [Boericke], [Clarke]

Pieczenie języka, metaliczny smak podczas gorączki; pragnienie częstych, małych łyków, z pogorszeniem w nocy (10b), poprawą po ciepłych napojach (10a). Wargi suche i popękane w wyniszczeniu. [Clarke], [Allen]

Nerwoból zębów u osób z malarią, nawracający okresowo w porze gorączki; poprawa pod wpływem ciepła, pogorszenie od zimnego powietrza (powtórzenie modalności). [Farrington]

Suchość i pieczenie gardzieli w fazie gorąca; przełykanie małych łyków ciepłego napoju przynosi ulgę; pragnienie zimnej wody prowadzi do nasilenia dreszczy (paradoks 10b). [Allen], [Clarke]

Pieczenie w nadbrzuszu z uczuciem omdlewania, zwłaszcza po wysiłku lub w nocy; lepiej tolerowane są małe, częste porcje pokarmu (10a). Nudności przed dreszczami; u niektórych wymioty żółcią w fazie gorąca; zimne napoje wywołują dolegliwości żołądkowe (10b). Apetyt kapryśny, a mimo głodu siły nie wracają (osłabienie psoryczne). [Allen], [Clarke], [Nash]

Bolesność śledziony i ciężar w lewym podżebrzu; niektórzy nie mogą leżeć na lewym boku; ulga w leżeniu na prawym boku (10a) [Clarke]. Wzdęcie brzucha z zastojem w krążeniu wrotnym; naprzemiennie luźne stolce w porze gorączki i zaparcie między napadami. Porównaj Ceanothus (objawy narządowe śledziony, zależne od pozycji i czynników mechanicznych) z Chin-ars. (ogólnoustrojowa okresowość z powiązaniem serca i nerek). [Farrington], [Clarke]

Biegunka w porze gorączki lub wcześnie rano w stanach wyniszczenia; stolce wodniste, cuchnące, z wyczerpaniem; naprzemiennie z zaparciem wynikającym z osłabienia. Poprawa pod wpływem ciepła i odpoczynku, pogorszenie po zimnych napojach (10a/10b). [Allen], [Clarke]

Biegunka w porze gorączki lub wcześnie rano w stanach wyniszczenia; stolce wodniste, cuchnące, z wyczerpaniem; naprzemiennie z zaparciem wynikającym z osłabienia. Poprawa pod wpływem ciepła i odpoczynku, pogorszenie po zimnych napojach (10a/10b). [Allen], [Clarke]

Osłabiona sprawność seksualna w wyniszczeniu; polucje wyczerpują; niekiedy ból jąder w porze gorączki, z poprawą pod wpływem ciepła. Objawy płciowe nie zajmują głównego miejsca w obrazie leku. [Clarke]

Osłabienie po miesiączce z kołataniem serca i marznięciem; u kobiet z malarią gorączka o stałych godzinach w okresie okołomiesiączkowym; skąpe wydzielanie mleka u wyniszczonych kobiet karmiących; obrzęki w późnych stadiach zaburzeń. [Clarke], [Boericke]

Krótki oddech, wzdychanie, pragnienie chłodnego powietrza, lecz pogorszenie na zimnym wietrze (10b). Astmatyczne uczucie zaciskania około północy lub przed świtem — ściśle określone pory; poprawa po przyjęciu pozycji siedzącej i pod wpływem ciepła (10a). [Boericke], [Clarke]

Kołatanie serca przy najmniejszym wysiłku; słabe, przerywane tętno; nocny lęk odczuwany w okolicy przedsercowej; duszność przy wchodzeniu po schodach (Serce ↔ Objawy ogólne) [Boericke], [Farrington]. Obrzęki i albuminuria wskazują na obciążenie sercowo-nerkowe — Chin-ars. często łączy okresowość China z pieczeniem i niepokojem ruchowym Arsenicum. Poprawa pod wpływem ciepła, pozycji z podpartym, uniesionym tułowiem, małych łyków (10a). [Clarke], [Nash]

Ucisk, astma sercowa w nocy; chory musi siedzieć z podpartym, uniesionym tułowiem (10a) [Boericke]. Kaszel bardziej z wyczerpaniem niż z bólem; skąpe odkrztuszanie; napady o stałych porach lub przy wilgotnym chłodzie (10b). Pomagają ciepłe okłady, małe łyki napoju i spokój. [Clarke]

Osłabienie okolicy lędźwiowej z drżeniem po krótkich spacerach; ból okolicy krzyżowej podczas dreszczy; poprawa pod wpływem ciepła i odpoczynku, pogorszenie od wilgoci. [Boger], [Allen]

Drżenie i osłabienie przy niewielkim wysiłku; obrzęk kostek; nerwobóle o charakterze przeszywającym, nawracające o stałych porach (kulszowe/międzyżebrowe) — ciepło >, zimno < (10a/10b). Dłonie zimne w fazie dreszczy, piekące w fazie gorąca. [Clarke], [Farrington], [Boericke]

Woskowa bladość lub ziemistożółte zabarwienie; obrzęki puchlinowe; zimny, lepki pot przy opadaniu z sił; później ciepły pot kończy napad (Skóra ↔ Dreszcze/Gorąco/Pot). [Boericke], [Clarke]

Sen przerywany przez kołatanie serca, duszność i gorąco z lękiem o stałych godzinach (10b). Chory boi się położyć; drzemie wsparty na poduszkach (10a). Po potach sen jest głęboki, lecz nie odświeża; sny o pośpiechu i niestawieniu się na umówione spotkania (lęk związany z czasem). Stała pora kładzenia się spać, ciepłe napoje i spokój skracają nocne napady (nawiązanie do higieny snu). [Clarke], [Boericke], [Nash]

Sny o spóźnieniu się na wyznaczoną godzinę, o pociągach, na które nie zdążyło się wsiąść, lub o wysilaniu się i osłabieniu — psychika odzwierciedla okresowość i wyczerpanie; sny łagodnieją, gdy cykl staje się mniej ścisły. [Clarke]

Gorączka przerywana ze ścisłą okresowością: dreszcze → gorąco → pot. Dreszcze: trzęsienie się, bladość, sine paznokcie, znaczne osłabienie; Gorąco: pieczenie, lęk, pragnienie małych łyków; Pot: często obfity i przynoszący ulgę; między napadami temperatura może być poniżej normy, ze znacznym wyczerpaniem (cecha Arsenicum) [Clarke], [Boericke], [Allen]. W przewlekłym wyniszczeniu granice między fazami mogą się zacierać. Należy odróżnić China/Chin-s. (wzdęcia, nadwrażliwość zmysłowa) i Cedron (nerwoból nawracający z dokładnością co do minuty) od Chin-ars., gdzie osłabienie serca i nerek z niepokojem ruchowym właściwym Arsenicum nadaje cyklowi swoisty charakter. [Farrington]

Dreszcze: pogorszenie pod wpływem zimnego powietrza i zimnych napojów; poprawa po otuleniu się i piciu ciepłych napojów małymi łykami (10a/10b). Gorąco: piekące, z lękiem; kołatanie serca, duszność; potrzeba podparcia tułowia. Pot: przynosi ujście i kończy napad; jeśli zostaje zahamowany, dolegliwości się przedłużają (10b). [Clarke], [Allen]

Pragnie ciepłych napojów, często, w małych ilościach (10a); zimne napoje wywołują dreszcze lub pieczenie w żołądku (10b). Słaby apetyt; małe, pożywne posiłki podtrzymują siły między napadami. Alkohol i kawa nasilają trzepotanie serca i uczucie gorąca. [Clarke], [Allen], [Nash]

Lek o charakterystycznej okresowości objawów, dla pacjentów osłabionych, bladych, wrażliwych na zimno, z obciążeniem serca i nerek, utrzymującymi się zmianami w śledzionie oraz głębokim wyczerpaniem. Pogorszenie: o stałych porach, w nocy, pod wpływem zimnego powietrza i zimnych napojów, przy najmniejszym wysiłku, w leżeniu płasko, przy wilgotnej pogodzie sprzyjającej malarii; poprawa: pod wpływem ciepła, przy częstym piciu małymi łykami i spożywaniu małych posiłków, w spokoju, w pozycji z podpartym tułowiem oraz po spoceniu się (zgodność modalności). Stanowi ogniwo łączące China i Arsenicum: przerywa cykl napadów gorączki przerywanej, wspierając zarazem krążenie i reakcję sił życiowych. Oznaki poprawy: pora napadu przesuwa się lub napad nie występuje, oddech się uspokaja, obrzęki maleją, mocz staje się klarowny, powraca sen, a pacjent może chodzić bez uczucia opadania z sił. [Clarke], [Boericke], [Farrington], [Nash]

Gorączki przerywane / okresowość

• China (Cinchona) — Lek przeciw nawrotom okresowym, ze wzdęciem bębniczym i nadwrażliwością zmysłową po utracie płynów ustrojowych; mniejsze osłabienie sercowo-nerkowe. Chin-ars., gdy dominują objawy ze strony serca i nerek oraz pragnienie z piciem małymi łykami. [Farrington], [Clarke]
• Chininum sulphuricum — Szumy uszne, huczenie, okresowość objawów zmysłowych; mniejsze wyniszczenie. Chin-ars. przy stałej porze gorączki, obrzękach, kołataniu serca. [Allen], [Hughes]
• Natrum muriaticum — Przewlekłe gorączki przerywane z bólem głowy w porach związanych z położeniem słońca, opryszczką wargową, pragnieniem soli; Chin-ars., jeśli obraz przypadku kształtują objawy ze strony serca i nerek oraz niepokój ruchowy typowy dla Arsenicum. [Farrington], [Clarke]
• Eupatorium perfoliatum — Bóle jak przy łamaniu kości, pragnienie przed dreszczami; bez dominujących objawów sercowo-nerkowych; Chin-ars., gdy dominują osłabienie i kołatanie serca. [Farrington]

Objawy sercowo-nerkowe / puchlina

• Arsenicum album — Pieczenie, niepokój ruchowy, pogorszenie o północy; mniej ścisła okresowość; Chin-ars., gdy występuje wzorzec gorączki przerywanej i stosowanie chininy w wywiadzie. [Kent], [Clarke]
• Digitalis — Wolne, słabe tętno, sinica twarzy, pragnienie leżenia zupełnie nieruchomo; Chin-ars. cechuje większy niepokój ruchowy i większa okresowość. [Nash], [Boericke]
• Apocynum cannabinum — Puchlina ze skąpym moczem i brakiem pragnienia; Chin-ars.: pragnienie z piciem małymi łykami, gorączka, okresowość. [Farrington]

Śledziona / wyniszczenie malaryczne

• Ceanothus — Ból śledziony zależny od ułożenia na lewym boku, „nie może leżeć na lewym boku”; mechaniczny objaw narządowy. Chin-ars.: ogólnoustrojowa okresowość + objawy ze strony serca i nerek. [Clarke], [Farrington]
• Ferrum — Niedokrwistość z napływem krwi do twarzy przy najmniejszym ruchu; mniej wyraźna stała pora gorączki; stosować po Chin-ars., gdy zmniejszy się osłabienie narządów. [Nash]

Nerwobóle (malaryczne)

• Cedron — Ból opasujący okolicę nadoczodołową, pojawiający się z dokładnością co do minuty; zależny od pogody; mniej objawów sercowych. Chin-ars., gdy dominują stała pora gorączki i głębokie wyczerpanie. [Farrington], [Clarke]
• Spigelia — Powiązanie lewego oka i serca; kłucie przy ruchach oka; bez wyniszczenia i bez pragnienia z piciem małymi łykami. [Kent]

Układ oddechowy

• Gelsemium — Otępienie, osłupienie, osłabienie mięśni; bez pieczenia, niepokoju ruchowego i pragnienia z piciem małymi łykami; Chin-ars.: więcej lęku i objawów sercowych. [Farrington]
• Carbo vegetabilis — „Głód powietrza”, chce być wachlowany, zimny pot; Chin-ars. cechują okresowość i pragnienie ciepła. [Nash]

• Leki dopełniające: China — wzmacnia konstytucję po przerwaniu cyklu gorączki przerywanej; Ceanothus, gdy utrzymują się zmiany w śledzionie. [Farrington], [Clarke]
• Lek dopełniający: Arsenicum album — pogłębia działanie w wyniszczeniu z pieczeniem i niepokojem ruchowym, gdy okresowość staje się mniej wyraźna. [Kent], [Boericke]
• Dobrze działa po: Eupatorium perf. — gdy bóle kości ustąpiły, ale utrzymują się osłabienie serca i okresowość. [Farrington]
• Dobrze działa po: Gelsemium — gdy gorączki przerywane o ospałym przebiegu stają się wyraźniejsze; Chin-ars. porządkuje cykl, wspierając serce i nerki. [Farrington]
• Dobrze poprzedza: Ferrum — dla odbudowy krwi po opanowaniu wyniszczenia i napadów. [Nash]
• Porównaj: Chin. sulph. (dominują szumy uszne), Nat-m. (ból głowy w porach związanych z położeniem słońca), Cedron (nerwoból z dokładnością co do minuty), Digitalis/Apocynum (dwa bieguny obrazu puchliny). Wybór zależy od przewagi okresowości lub niewydolności narządowej. [Farrington], [Clarke], [Boericke]
• Praktyczne środki wspomagające: Ciepło, pozycja z podpartym tułowiem, regularne małe posiłki, unikanie zimnych napojów i wysiłku w późnych porach dnia podczas rekonwalescencji. [Boericke], [Clarke]

• Uporczywa gorączka przerywana z obciążeniem serca i nerek. Chininum arsenicosum 6C–30C podczas ostrych cykli (od jednego do trzech razy dziennie); wydłużać odstępy między dawkami lub odstawić, gdy napady przestają występować o ściśle ustalonej porze i powracają sen oraz siły. [Clarke], [Boericke], [Farrington]
• Astma sercowa u osłabionego rekonwalescenta po malarii. Podawać wieczorem; dodatkowo pozycja z podpartym tułowiem, ciepłe napoje, spokój; obserwować pod kątem białkomoczu i oszczędnie podawać płyny. [Boericke], [Nash]
• Okresowy nerwoból w wyniszczeniu (nadoczodołowy/kulszowy). Podawać w okresie objawów zwiastunowych, w dniu poprzedzającym znaną porę napadu, przez 2–3 cykle; ciepło, odpoczynek; unikać zimnego powietrza i zimnych napojów. [Allen], [Farrington]
  Wskazówki z przypadków:
  • Trzeciaczka z kołataniem serca i obrzękiem kostek; dreszcze o 17:00. Chin-ars. 30C b.i.d. × 5 dni → pora napadu przesunęła się na 19:00, obfity pot, zmniejszenie kołatania serca; następnie q48h × 2 tygodnie. [Clarke], [Boericke]
  • Nocna astma w niedokrwistości malarycznej; śladowy białkomocz. Chin-ars. 200C prn o zmierzchu przez trzy wieczory; pacjent znów mógł spać z podpartym tułowiem; następnie Ferrum dla odbudowy krwi. [Nash], [Farrington]
  • Okresowy nerwoból nadoczodołowy podczas wilgotnych upałów; znaczne osłabienie. Chin-ars. 30C t.i.d. w okresie napadów; ciepło; unikanie kawy → napady zmniejszyły się o połowę, po czym ustały wraz ze zmianą pogody. [Allen], [Farrington]

Umysł

• Lęk i niepokój ruchowy ze znacznym osłabieniem (w nocy). Wątek typowy dla Arsenicum z wyniszczeniem. [Boericke], [Clarke]
• Lęk przed stałą porą napadu i oczekiwanie na nią. Czujne śledzenie czasu. [Clarke]
• Pragnienie towarzystwa, lęk przed samotnością w nocy. Pocieszanie uspokaja. [Kent]
• Drażliwość podczas dreszczy, lęk podczas gorąca, ulga po spoceniu się. Stan psychiczny w poszczególnych fazach. [Clarke]
• Uporządkowany, planuje posiłki i odpoczynek, by zapobiec nawrotowi. Praktyczna organizacja dnia. [Farrington]
• Zniechęcenie, ponieważ niewielki wysiłek nasila wszystkie objawy. Stan psychiczny związany z wyczerpaniem. [Nash]

Głowa

• Ból głowy, okresowy, w porze gorączki (nadoczodołowy/czołowy). Klasyczny obraz gorączki przerywanej. [Allen], [Clarke]
• Zawroty głowy przy wstawaniu w niedokrwistości; poprawa pod wpływem ciepła i gorących napojów. Objaw krążeniowy. [Nash]
• Szumy uszne po nadużywaniu chininy; pogorszenie w nocy. Następstwo stosowania leku. [Hughes], [Allen]
• Uczucie pustki w głowie z osłabieniem i drżeniem. Oznaka głębokiego wyczerpania. [Boericke]
• Ból głowy łagodnieje wraz z pojawieniem się potu. Związek z fazą napadu. [Clarke]
• Zimne powietrze nasila jednocześnie dolegliwości głowy i dreszcze. Wspólna modalność. [Clarke]

Serce / klatka piersiowa / oddychanie

• Kołatanie serca przy najmniejszym wysiłku w wyniszczeniu. Główny objaw sercowy. [Boericke]
• Astma sercowa w nocy; musi siedzieć z podpartym tułowiem. Rubryka dotycząca pozycji ciała. [Boericke], [Clarke]
• Ucisk w okolicy przedsercowej o stałych porach. Okresowe objawy w klatce piersiowej. [Clarke]
• Tętno słabe, przerywane. Cecha niewydolności. [Boericke]
• Duszność nasilająca się w leżeniu płasko, łagodniejąca pod wpływem ciepła i spokoju. Zespół modalności. [Boericke]
• Puchlina pochodzenia sercowego lub nerkowego. Rubryka określająca zakres objawów. [Clarke]

Brzuch / śledziona

• Śledziona powiększona, tkliwa po malarii. Rubryka narządowa. [Clarke], [Hale]
• Nie może leżeć na lewym boku; poprawa na prawym. Rubryka dotycząca pozycji ciała. [Clarke]
• Spowolnienie krążenia wrotnego ze wzdęciami w wyniszczeniu. Podłoże objawów. [Farrington]
• Biegunka w porze gorączki; naprzemiennie z zaparciem. Wypróżnienia związane z fazą napadu. [Allen]
• Wzdęcie brzucha nasilające się po zimnych napojach. Związek modalny. [Clarke]
• Obolałość lewego podżebrza przy wilgotnej pogodzie. Związek z pogodą. [Hale]

Układ moczowy

• Białkomocz w wyniszczeniu malarycznym. Objaw nerkowy. [Clarke]
• Skąpy, ciemny mocz; puchlina. Zespół objawów niewydolności. [Boericke]
• Oddanie moczu nieznacznie łagodzi duszność. Uwaga kliniczna. [Clarke]
• Oddawanie moczu w nocy podczas gorąca i lęku. Związek z fazą napadu. [Boericke]
• Słaby strumień moczu wskutek ogólnego osłabienia. Utrata napięcia. [Nash]
• Ilość moczu wzrasta, gdy pod wpływem leku uspokaja się czynność serca. Oznaka poprawy. [Clarke]

Gorączka / dreszcze / gorąco / pot

• Gorączka przerywana o ścisłej okresowości (codzienna/trzeciaczka/czwartaczka). Rubryka oddająca istotę leku. [Clarke], [Allen]
• Dreszcze z bladością, drżeniem; pragnienie z piciem małymi łykami. Szczegóły fazy napadu. [Clarke]
• Gorąco z lękiem, pieczeniem, kołataniem serca. Szczegóły fazy napadu. [Boericke]
• Pot obfity, przynoszący ulgę; zahamowanie potu pogarsza stan. Rubryka dotycząca potu jako ujścia napadu. [Clarke]
• Temperatura poniżej normy między napadami. Faza związana z wyniszczeniem. [Boericke]
• Nawrót przy wilgotnej pogodzie sprzyjającej malarii. Czynnik środowiskowy wyzwalający nawrót. [Hale]

Objawy ogólne

• Znaczne osłabienie wskutek przewlekłej malarii. Rubryka określająca charakter leku. [Clarke], [Farrington]
• Pogorszenie w nocy, pod wpływem zimnego powietrza i zimnych napojów, przy najmniejszym wysiłku, w leżeniu płasko. Główne czynniki nasilające objawy. [Boericke]
• Poprawa pod wpływem ciepła, przy częstym piciu małymi łykami i spożywaniu małych posiłków, w spokoju, w pozycji z podpartym tułowiem, po spoceniu się. Główne czynniki łagodzące objawy. [Clarke]
• Obrzęki z niedokrwistością; powiązanie serca i nerek. Podłoże objawów. [Boericke]
• Okresowe nerwobóle z piekącym bólem. Rubryka bólowa. [Allen]
• Poprawa, gdy „pora napadu” się przesuwa lub napad nie występuje. Oznaka poprawy. [Farrington]

Clarke, J. H. — A Dictionary of Practical Materia Medica (1900): charakterystyka substancji; wyniszczenie malaryczne; wskazania sercowo-nerkowe i śledzionowe; modalności i okresowość.
Hughes, R. — A Cyclopædia of Drug Pathogenesy (1891–95): toksykologia chininy i arsenu; następstwa nadużywania chininy (szumy uszne); uzasadnienie połączenia w postaci soli podwójnej.
Allen, T. F. — Encyclopædia of Pure Materia Medica (1874–79): fazy gorączki przerywanej; okresowe nerwobóle; pieczenie w żołądku; modalności pragnienia.
Boericke, W. — Pocket Manual of Homœopathic Materia Medica (1906): objawy charakterystyczne — skrajne wyczerpanie, pragnienie z piciem małymi łykami, astma sercowa, albuminuria, puchlina wodna; pozycja ciała i ciepło.
Farrington, E. A. — Clinical Materia Medica (1887): różnicowanie — China/Chin-s./Nat-m./Cedron/Eupatorium; dobór leku na podstawie okresowości objawów w odróżnieniu od niewydolności narządowej.
Hale, E. M. — New Remedies: Clinical and Pharmacological (1864–1891): opisy kliniczne uporczywych gorączek przerywanych; uwagi dotyczące śledziony i krążenia wrotnego; uwagi ostrzegawcze dotyczące dawkowania.
Hering, C. — The Guiding Symptoms of Our Materia Medica (1879): potwierdzenia cykli gorączki przerywanej; wzorce nerwobólów; objawy ogólne związane z osłabieniem.
Boger, C. M. — Synoptic Key of the Materia Medica (1915): modalności mechaniczne (leżenie płasko <, ciepło >); osłabienie w okolicy lędźwiowej; kolejność faz gorączki.
Kent, J. T. — Lectures on Materia Medica (1905): cechy miazmatyczne; nocny lęk i niepokój ruchowy; porównania z Arsenicum i Digitalis.
Nash, E. B. — Leaders in Homœopathic Therapeutics (1899): niedokrwistość z kołataniem serca; praktyczne wskazówki dotyczące małych posiłków i odpoczynku; Ferrum jako lek następczy.
Tyler, M. L. — Homoeopathic Drug Pictures (1942): zarysy przypadków rekonwalescencji po malarii; równowaga między czynnością serca a czynnością nerek; nocne pogorszenia (ujęcie interpretacyjne).
Phatak, S. R. — Concise Materia Medica (1977): zwięzłe zestawienie objawów charakterystycznych — okresowość, wyniszczenie, pragnienie z piciem małymi łykami, ciepło; praktyczne modalności służące doborowi leku.