• Układ krążenia – krew, tętnice, hemoglobina
• Mięśnie i tkanka łączna – zmęczenie, obolałość, osłabienie
• Twarz i błony śluzowe – przekrwienie, zaczerwienienie
• Układ pokarmowy – wymioty, osłabienie po jedzeniu
• Żeński układ rozrodczy – krwawienia z macicy, objawy związane z niedokrwistością

• Łagodny ruch (ale nie wysiłek)
• Krwawienie (przejściowo łagodzi bóle głowy lub inne bóle związane z przekrwieniem)
• Odpoczynek po długotrwałej aktywności
• Zimne okłady na głowę
• Świeże, chłodne powietrze

• Noc, szczególnie po północy
• Nagły wysiłek lub ruch
• Siedzenie bez ruchu (paradoksalnie nasila niepokój ruchowy)
• Dotyk lub ucisk
• Ciepło łóżka
• Duże wysokości nad poziomem morza (nasilają osłabienie krążenia)

Osoby odpowiadające obrazowi Ferrum metallicum są wrażliwe, sumienne i często nadmiernie się forsują z powodu silnego poczucia obowiązku. Drażliwość wynika z wyczerpania fizycznego. [Clarke] odnotowuje, że osłabienie po najmniejszym wysiłku umysłowym lub fizycznym wywołuje płaczliwość, lęk i wewnętrzne drżenie. Wesołość występuje na przemian z przygnębieniem. Nieśmiałość, lęk przed niepowodzeniem i skłonność do łatwego obrażania się. Dolegliwości po obciążeniu emocjonalnym lub skrywanej rozpaczy. Aktywność umysłowa nasila się nocą, prowadząc do bezsenności.

Bóle głowy z przekrwienia, często z silnym zaczerwienieniem twarzy i tętnieniem tętnic szyjnych. Bóle głowy występują napadowo i ustępują pod wpływem krwawienia z nosa lub obfitej miesiączki. Uczucie pełności i ucisku w głowie lub wrażenie, jakby miała pęknąć. Zawroty głowy przy wstawaniu, chodzeniu lub obracaniu się w łóżku. Uczucie młotkowania w skroniach. Pogorszenie przy pochylaniu się, pod wpływem gorąca lub słońca. Poprawa po zimnych okładach i podczas powolnego chodzenia na świeżym powietrzu.

Oczy wydają się blade lub sinawe z powodu niedokrwistości. Migotanie, czarne plamki przed oczami lub niewyraźne widzenie wskutek zmęczenia. Piekące lub uciskające bóle po czytaniu. Mięśnie oczu łatwo się męczą. Skłonność do krwawień ze spojówek lub wylewów podspojówkowych. Łzawienie na świeżym powietrzu. Lek przydatny w dolegliwościach astenopijnych wynikających z niedoboru żelaza lub ogólnego osłabienia.

Dzwonienie, brzęczenie lub pulsowanie w uszach, zwłaszcza podczas bólów głowy lub epizodów przekrwienia. Nagła głuchota podczas miesiączki lub wskutek stłumienia wydzielin. Ból uszu u dzieci z niedokrwistością, nasilający się nocą.

Częste krwawienia z nosa, zwłaszcza u dzieci i kobiet z niedokrwistością. Krwawienie z nosa może łagodzić ból głowy. Wodnisty katar na przemian z niedrożnością nosa. Czubek nosa czerwony i objęty stanem zapalnym. Wydzielina rzadka i wodnista; nasilenie dolegliwości nocą.

Naprzemienna bladość i zaczerwienienie to jeden z najważniejszych objawów charakterystycznych. Twarz staje się ognistoczerwona podczas bólu głowy, wysiłku lub pobudzenia emocjonalnego, po czym blednie wraz z osłabieniem. Wyraz twarzy świadczy o wyczerpaniu, wargi są blade. Często zaczerwienieniu towarzyszy tętnienie tętnic szyjnych. Skóra twarzy może wyglądać na tłustą lub woskową. U dzieci ziemista lub zielonkawa bladość wokół ust i nosa.

Język blady, obrzęknięty, z odciskami zębów. Metaliczny smak w ustach. Afty lub owrzodzenia związane ze stanami niedokrwistości. Rano suchość lub gruby biały nalot. Wargi blade lub sinawe, łatwo pękają. Utrata lub zmiana smaku w okresach osłabienia.

Ból zębów z zaczerwienieniem twarzy i pulsowaniem. Uczucie wydłużenia lub obolałości zębów. Dziąsła blade, łatwo krwawią. Ból po zimnych napojach lub podczas szczotkowania.

Suchość, bolesność lub uczucie kuli w gardle. Przewlekłe podrażnienie zmuszające do odchrząkiwania śluzu. Ból przy połykaniu, nasilający się w ciepłym pomieszczeniu. Skłonność do zapalenia gardła z zastojem żylnym i bladością.

Charakterystyczny objaw: wymioty pokarmem wkrótce po jedzeniu, bez nudności. Cofanie się pokarmu, zwłaszcza niestrawionego. Wilczy apetyt, a jednak po jedzeniu pojawia się osłabienie. Wzdęcie, bóle skurczowe i odbijanie. Ochota na kwaśne lub orzeźwiające pokarmy. Niechęć do mięsa, mleka i jaj. Gazy i powolne trawienie.

Bóle tnące, nasilające się po jedzeniu. Pełność i wzdęcie z przelewaniem. Ból brzucha łagodnieje po oddaniu gazów lub stolca. Ból w okolicy wątroby po prawej stronie po wysiłku lub miesiączce. Gazy wywierają ucisk ku górze, powodując duszność.

Częste parcie na mocz; mocz jasny, wodnisty. Mimowolne oddawanie moczu podczas kaszlu lub śmiechu. Mocz może być mętny lub zawierać osad. Ból pęcherza po chodzeniu. Przewlekłe zapalenie pęcherza z wyczerpaniem.

Zaparcie na przemian z biegunką. Stolce twarde, czarne lub grudkowate. Nagła, bezbolesna biegunka rano. Guzki krwawnicze łatwo krwawią. Bezskuteczne parcie na stolec. Osłabienie po wypróżnieniu.

Popęd płciowy zmniejszony lub nieobecny. Erekcje słabe lub krótkotrwałe. Wytryski nasienia podczas snu pozostawiają znaczne osłabienie. Powiększenie gruczołu krokowego u starszych mężczyzn. Uczucie ciężkości jąder, zwłaszcza po wysiłku.

Obfite krwawienia miesiączkowe z bladością twarzy, osłabieniem i napadowym zaczerwienieniem. Miesiączki zbyt wczesne, obfite i długotrwałe. Krew jasnoczerwona, wypływa gwałtownymi strumieniami; krwawienia mogą występować na przemian z brakiem miesiączki. Wypadanie macicy wskutek dźwigania lub wysiłku. Upławy przypominające białko jaja, szczególnie po miesiączce. Skłonność do niedokrwistości, poronień i krwotoków. Twarz czerwona podczas krwawienia; blada przed nim i po nim.

Duszność przy niewielkim ruchu. Nie może chodzić bez łapania oddechu. Wydychane powietrze na przemian zimne i gorące. Duszność z uczuciem omdlewania. Oddychanie łatwiejsze na świeżym powietrzu. Oddech skurczowy lub wzdychanie.

Kołatanie serca z zaczerwienieniem twarzy i dusznością, zwłaszcza po najmniejszym wysiłku. Tętno miękkie, łatwo poddające się uciskowi i niemiarowe. Wrażenie, że serce jest zbyt słabe, by pompować krew. Uczucie trzepotania serca po położeniu się. Szmery sercowe wywołane niedokrwistością.

Suchy, twardy kaszel, szczególnie nocą. Krwioplucie z kołataniem serca i zaczerwienieniem twarzy. Uczucie ucisku w klatce piersiowej; ściskanie nasila się przy leżeniu płasko. Chory musi usiąść, by móc oddychać. Ból mostka przy głębokim wdechu. Kaszel skurczowy łagodnieje po odkrztuszeniu. Głos słaby i ochrypły. Przewlekły nieżyt oskrzeli ze skłonnością do krwawień.

Ból pleców z osłabieniem, łagodniejący w pozycji leżącej. Tępy ból z uczuciem ciężaru w okolicy lędźwiowej. Kręgosłup wrażliwy na ucisk. Ból między łopatkami ze zmęczeniem. Ból szyi związany z niedokrwistością. Ból kości krzyżowej wskutek stania.

Osłabienie i drżenie kończyn. Ciężkość rąk i nóg. Zimne dłonie i stopy przy gorącej twarzy. Bolesne kurcze łydek, zwłaszcza nocą. Stopy obrzęknięte, sine lub przekrwione. Uczucie porażenia kończyn. Żyły przepełnione krwią lub żylakowato poszerzone. Przedmioty wypadają z rąk.

Skóra blada, wiotka, łatwo powstają siniaki. Nawet najmniejsze skaleczenie łatwo krwawi. Owrzodzenia goją się powoli. Wyprysk u dzieci z niedokrwistością. Skóra zimna i lepka przy ciepłej głowie. Skłonność do odmrozin i odmrożeń.

Sen nie przynosi wypoczynku, zakłócają go marzenia senne lub niepokój ruchowy. Częste budzenie się z powodu przekrwienia lub kołatania serca. Senność w ciągu dnia, szczególnie po posiłkach. Bezsenność wskutek nadmiernego wysiłku lub aktywności umysłowej.

Sny o spadaniu, lataniu, niebezpieczeństwie lub ogniu. Żywe, przerażające i wyczerpujące. Budzenie się z przestrachem i poczuciem, że jest się ściganym. Sny odzwierciedlają zmęczenie, osłabienie i poczucie odpowiedzialności.

Gorączki przerywane z osłabieniem i uczuciem zimna. Dreszcze na przemian z uderzeniami gorąca i zaczerwienieniem twarzy. Gorąca głowa przy zimnym ciele. Pot kwaśny, oleisty lub cuchnący. Gorączki w stanach niedokrwistości. Lek przydatny w gorączkach po krwotoku.

Marznięcie po najmniejszym narażeniu na chłód. Naprzemienne uczucie zimna i gorąca. Uderzenia gorąca z osłabieniem. Pocenie się podczas snu, szczególnie twarzy i klatki piersiowej. Zimny pot podczas napadów omdlenia.

Ochota na kwaśne, orzeźwiające produkty — marynaty, ocet, cytryny. Niechęć do mięsa, mleka i jaj. Wilczy apetyt lub całkowita utrata apetytu. Dolegliwości po najmniejszej ilości pokarmu. Picie zimnej wody łagodzi nudności.

Lek o paradoksalnym obrazie — bladość, a zarazem zaczerwienienie; osłabienie, a jednocześnie niepokój ruchowy; poprawa pod wpływem ruchu, który jednak wyczerpuje. Centralne miejsce zajmuje niedokrwistość, przejawiająca się napadowym zaczerwienieniem, kołataniem serca i osłabieniem. Obraz dolegliwości cechuje naprzemienność stanów. Znaczne wyczerpanie wskutek utraty płynów ustrojowych lub nadmiernego wysiłku. Poprawa w chłodnym powietrzu; pogorszenie pod wpływem gorąca, hałasu i ruchu. Lek odpowiedni dla osób wysokich, szczupłych i wrażliwych, o silnych ideałach, lecz słabej konstytucji.

• China officinalis – Również odpowiednia przy niedokrwistości po utracie płynów ustrojowych; większa wrażliwość na dotyk i wzdęcia
• Phosphorus – Osoby wysokie, szczupłe, z niedokrwistością; jednak bardziej emocjonalne, z pogorszeniem przy leżeniu na lewym boku i pragnieniem zimnych napojów
• Calcarea carbonica – Bladość i osłabienie, lecz większa ociężałość, z zimnymi potami i lękiem
• Pulsatilla – Niedokrwistość i łagodne usposobienie, lecz < pod wpływem gorąca i ciężkostrawnych potraw; w obrazie Ferrum więcej niepokoju ruchowego i napadowego zaczerwienienia
• Sepia – Uderzenia gorąca i osłabienie z dolegliwościami kobiecymi, lecz większe spłycenie emocji i obojętność

• Leki dopełniające: China, Phosphorus, Arsenicum
• Antidota: Pulsatilla, Belladonna
• Dobrze działa po: China, Calcarea, Lycopodium
• Po nim dobrze działają: Sulphur, Sepia

• Stosować u kobiet z niedokrwistością, obfitymi miesiączkami i napadowym zaczerwienieniem twarzy
• Pierwszy lek, o którym należy pomyśleć przy naprzemiennej bladości i zaczerwienieniu
• Bardzo dobry przy wymiotach niestrawionym pokarmem po posiłkach
• Bardzo przydatny przy bólach głowy z przekrwienia łagodniejących po krwawieniu
• Pomocny u dzieci bladych i osłabionych, lecz niespokojnych ruchowo

Umysł

• Smutek po wysiłku
• Łatwo się obraża
• Wysiłek umysłowy pogarsza
• Niepokój fizyczny i psychiczny

Głowa

• Przekrwienie z zaczerwienieniem twarzy
• Bóle głowy wskutek hałasu, ruchu
• Zawroty głowy przy wstawaniu lub chodzeniu

Żeńskie narządy płciowe

• Miesiączki zbyt obfite, krew jasnoczerwona
• Upławy po miesiączce
• Wypadanie macicy wskutek wysiłku

Kończyny

• Osłabienie nóg
• Bolesne kurcze łydek nocą
• Zimne stopy, gorąca głowa

Żołądek

• Wymioty pokarmem bezpośrednio po jedzeniu
• Odbijanie przynoszące ulgę
• Niechęć do mięsa, mleka

Objawy ogólne

• Niedokrwistość wskutek krwotoku
• Zaczerwienienie na przemian z bladością
• Łagodny ruch przynosi poprawę

Samuel Hahnemann – Materia Medica Pura: Pierwotna próba lekowa, wymioty i zagadnienia dotyczące krążenia

James Kent – Lectures on Homoeopathic Materia Medica: Szczegółowy opis objawów psychicznych i dolegliwości kobiecych

William Boericke – Pocket Manual of Homoeopathic Materia Medica: Wskazówki kliniczne i modalności

John Henry Clarke – Dictionary of Practical Materia Medica: Rozszerzona symptomatologia dotycząca krążenia, trawienia i paradoksalnych cech obrazu leku

C. Hering – Guiding Symptoms: Bóle głowy z przekrwienia, osłabienie i schorzenia skóry