Układ nerwowy; emocje i odczuwanie bólu; błony śluzowe (zwłaszcza przewodu pokarmowego); uszy; zęby i dziąsła; narządy płciowe; płuca.

Noszenie na rękach; ciepło; kołysanie; pocenie się; łagodny ruch; przebywanie na świeżym powietrzu (niekiedy).

Gniew; ból; gorąco; dotyk; noc; ząbkowanie; kawa; wiatr; strofowanie; zwracanie się do chorego.

Chamomilla jest najbardziej znana z silnej drażliwości, nadwrażliwości i chwiejności emocjonalnej, zwłaszcza u dzieci. Dziecko jest marudne, gniewne, domaga się różnych rzeczy, a otrzymawszy je, odrzuca. Kent pisał: „Nic nie cieszy, nic nie zadowala”. Hering opisuje chorego jako „opryskliwego, nieuprzejmego, złośliwego”. Objawy psychiczne i emocjonalne często powstają pod wpływem gniewu, bólu lub ząbkowania. Chorego nie można ukoić, chyba że jest noszony na rękach — jest to objaw charakterystyczny. Clarke wskazywał Chamomilla jako główny lek na dolegliwości wywołane gniewem, zwłaszcza gdy towarzyszą im ból lub niepokój ruchowy. Dorośli mogą stawać się kłótliwi, drażliwi i nie znosić sprzeciwu.

Bóle głowy z uczuciem ciężkości i ucisku, zwłaszcza podczas miesiączki lub gniewu. Ból może być jednostronny i wiązać się z uczuciem pełności lub gorąca. Hering odnotował przekrwienie głowy z zaczerwienieniem i obrzmieniem twarzy. U dzieci głowa może być gorąca i spocona, zwłaszcza po jednej stronie.

Oczy zaczerwienione, w stanie zapalnym, piekące, z łzawieniem i światłowstrętem. Powieki sklejają się. Clarke odnotował kurczowe drganie powiek i nadwrażliwość na światło. Pogorszenie pod wpływem wiatru i wzburzenia emocjonalnego.

Chamomilla jest jednym z głównych leków na zapalenie ucha środkowego związane z ząbkowaniem. Silny ból ucha z krzykiem i pocieraniem uszu. Clarke odnotował bóle pulsujące i kłujące, nasilające się w nocy. Dziecko może przyciskać głowę do poduszki lub ramienia opiekuna, aby uzyskać ulgę.

Katar z drażniącą wydzieliną i niedrożnością nosa. Clarke wspominał o kichaniu i nieżytowym zapaleniu nasilającym się pod wpływem zimnego wiatru. Dzieci mogą oddychać z otwartymi ustami z powodu zatkania nosa.

Twarz może mieć jeden policzek czerwony, a drugi blady — to klasyczny objaw charakterystyczny. Hering opisywał drganie mięśni twarzy, gorąco i pieczenie, zwłaszcza u ząbkujących dzieci. Wyraz twarzy może zdradzać rozdrażnienie lub cierpienie.

Suchość w ustach z kwaśnym lub gorzkim smakiem. Clarke odnotował, że podczas ząbkowania dziąsła są gorące, tkliwe i obrzęknięte. Język może być obłożony białym lub żółtym nalotem. Ślina może wydzielać się obficie, zwłaszcza u niemowląt.

Jeden z głównych leków stosowanych przy ząbkowaniu. Clarke pisał o dzieciach zgrzytających zębami podczas snu, płaczących lub gryzących wszystko. Ból może promieniować do uszu lub policzków i często nasila się w nocy. Częste są zapalenie dziąseł i obfite ślinienie.

Suchość i szorstkość w gardle, niekiedy z pieczeniem lub uczuciem obrzmienia. Clarke opisał uczucie czopa lub przeszkody w gardle, zwłaszcza po gniewie lub w stanach nieżytowych.

Niechęć do ciepłych napojów; wymioty po gniewie lub ciężkostrawnym jedzeniu. Clarke opisywał cofanie się gorzkiej treści pokarmowej i nudności z kolką. Niemowlęta mogą wymiotować ściętym mlekiem lub mieć wzdęty brzuch po karmieniu.

Kolka wzdęciowa z wyginaniem pleców w łuk i podciąganiem nóg. Hering opisywał nieznośne bóle kurczowe i skręcające, nasilające się w nocy lub pod wpływem gniewu. Często występuje wzdęcie. Poprawa pod wpływem ciepła i podczas noszenia na rękach.

Mocz skąpy, gorący, ciemny i cuchnący. Clarke odnotował ból podczas oddawania moczu, mimowolne oddawanie moczu u dzieci oraz nasilone naglące parcie na mocz przy zdenerwowaniu.

Częste, skąpe, gorące, cuchnące stolce, zwłaszcza u dzieci podczas ząbkowania. Clarke opisywał zieloną, śluzowatą biegunkę o zapachu „zgniłych jaj”. Dziecko jest często drażliwe przed wypróżnieniem, w jego trakcie i po nim.

Ciągnące, kurczowe bóle jąder. Kent wspominał o osłabieniu sprawności seksualnej po gniewie lub wzburzeniu emocjonalnym. Lek rzadziej stosowany w dolegliwościach swoistych dla mężczyzn, chyba że przemawiają za nim wyraźne wskazania.

Kolka miesiączkowa z bólami przypominającymi bóle porodowe, promieniującymi w dół ud. Clarke opisywał nieznośnie bolesne miesiączkowanie z niepokojem ruchowym i gniewem. Wydzielina jest gorąca, żrąca i cuchnąca. Srom wrażliwy, z nadwrażliwością na dotyk.

Szybki, płytki oddech, często nasilający się pod wpływem bólu lub emocji. Clarke obserwował astmatyczne uczucie zwężenia dróg oddechowych po gniewie, ze wzdychaniem lub niepokojem ruchowym.

Kołatanie serca pod wpływem pobudzenia lub rozdrażnienia. Clarke pisał o drżeniu w klatce piersiowej z lękiem, zwłaszcza u nadwrażliwych dzieci lub u kobiet podczas miesiączki.

Suchy, drażniący kaszel, nasilający się w nocy i w łóżku. Clarke odnotował ucisk, bóle kłujące i napady kurczowego kaszlu wywołane gniewem lub ząbkowaniem. W chwilach silnych emocji oddech może przyspieszać.

Ciągnący ból pleców i szyi. Clarke i Hering wspominali o sztywności odcinka szyjnego kręgosłupa i bólu przypominającym lumbago u osób podatnych na dolegliwości pod wpływem gniewu. Niemowlęta mogą wyginać plecy w łuk podczas napadów kolki.

Drgania, szarpnięcia i niepokój ruchowy. Dzieci mogą skopywać okrycie lub gwałtownie wymachiwać kończynami. Clarke odnotował pieczenie podeszew stóp, nasilające się w nocy, oraz nadwrażliwość skóry. Kończyny mogą drżeć lub drętwieć.

Wykwity skórne pod wpływem gniewu lub ząbkowania. Mogą pojawiać się pokrzywka, czerwone plamy lub gorące obrzmienia. Clarke odnotował wykwity pęcherzykowe i świąd nasilający się pod wpływem ciepła. Skóra jest wrażliwa na zimny wiatr.

Sen niespokojny; częste budzenie się. Clarke i Hering opisywali dzieci krzyczące przez sen, zgrzytające zębami lub rzucające się w łóżku. Sen zakłócają ból lub marzenia senne. Niemowlęta śpią tylko wtedy, gdy są noszone na rękach.

Sny o ogniu, niebezpieczeństwie lub kłótniach. Clarke odnotował pełne lęku sny, które budzą chorego, lub wizje pojawiające się po zamknięciu oczu. Podczas snu chory może ponownie przeżywać cierpienia emocjonalne.

Gorączka wywołana ząbkowaniem, kolką lub wzburzeniem emocjonalnym. Jednostronne gorąco, zwłaszcza twarzy. Clarke wspominał o braku pragnienia, silnym gorącu bez znacznego pocenia się oraz pobudzeniu.

Dreszcze, po których następuje gorąco z zaczerwienieniem policzków. Clarke opisywał następujące po sobie dreszcze, uderzenia gorąca, a następnie poty. Pot może mieć kwaśny zapach, zwłaszcza na okrytych częściach ciała.

Pragnienie zimnych napojów; niechęć do kawy i ciepłych płynów. Clarke obserwował drażliwość i zaburzenia trawienia po mleku, tłuszczu lub ciężkostrawnych pokarmach.

Wyraźna nadwrażliwość na ból, hałas, zapachy i wstrząsy emocjonalne. Kent i Clarke podkreślali, że bóle są nieznośne i wywołują nieproporcjonalnie silne reakcje w zachowaniu. Ciepło na ogół przynosi poprawę; zimno, wiatr lub dotyk powodują pogorszenie. Chory jest niespokojny ruchowo, gniewny, rozpalony i wymagający — dotyczy to zwłaszcza dzieci.

• Belladonna – W obu obrazach występują czerwona, gorąca twarz i nadwrażliwość, jednak w obrazie Belladonna wyraźniejsze są przekrwienie i gwałtowność objawów, z pulsowaniem i lękiem; w obrazie Chamomilla przeważają drażliwość i marudzenie, z nieznośnym bólem i żądaniami.
• Pulsatilla – Oba leki stosuje się w dolegliwościach dziecięcych i kobiecych; osoba odpowiadająca obrazowi Pulsatilla jest łagodna, uległa, płaczliwa i zmarzliwa, natomiast w obrazie Chamomilla jest drażliwa, gniewna, rozpalona i spragniona.
• Coffea cruda – W obu obrazach występuje nadwrażliwość na ból, lecz w obrazie Coffea wyraźniejsza jest euforia i bezsenność z radości lub pobudzenia, podczas gdy osoba odpowiadająca obrazowi Chamomilla jest gniewna, niecierpliwa i chce, by zostawiono ją w spokoju.
• Nux vomica – Wspólną cechą jest drażliwość, ale osoba odpowiadająca obrazowi Nux jest ambitna, nastawiona na sprawy zawodowe i zmarzliwa, z zaburzeniami trawienia; w obrazie Chamomilla występuje silna reaktywność emocjonalna oraz pogorszenie pod wpływem gniewu i bólu.
• Magnesia phosphorica – Kolka i bóle kurczowe łagodzone ciepłem; jednak obraz Mag-phos jest łagodniejszy, z mniejszym pobudzeniem psychicznym, natomiast w obrazie Chamomilla występują gwałtowny gniew i niepokój ruchowy.

• Leki uzupełniające: Belladonna, Calcarea carbonica
• Antidota: Aconitum, Nux vomica
• Lek nieprzyjazny: Coffea cruda
• Dobrze działa po: Aconite, Pulsatilla
• Dobrze działa przed: Sulphur, Calcarea phosphorica

Lek pierwszego wyboru przy ząbkowaniu, kolce niemowlęcej, bólach uszu i pobudzeniu emocjonalnym po gniewie. Przydatny w dolegliwościach kobiecych, zwłaszcza przy bolesnym miesiączkowaniu z drażliwością. W stanach ostrych szybka reakcja na potencje 30C lub 200C.

Umysł

• Gniew, u dzieci
• Gniew, z bólu
• Żąda wielu rzeczy, po czym je odrzuca
• Drażliwość, z bólu
• Wrażliwość na ból
• Płacz, u dzieci
• Nie daje się ukoić, dzieci
• Niechęć do tego, by się do niego zwracano

Zęby

• Ząbkowanie, utrudnione
• Ząbkowanie, biegunka podczas
• Ząbkowanie, kaszel podczas
• Ząbkowanie, gorączka podczas
• Ząbkowanie, drgawki podczas

Żołądek & brzuch

• Kolka, u niemowląt
• Wzdęcia, u dzieci
• Wymioty, z gniewu
• Ból, kurczowy, w nocy
• Ból, zgięcie wpół, poprawa
• Ból, noszenie na rękach, poprawa
• Ból, kołysanie, poprawa

Ucho

• Zapalenie ucha środkowego, podczas ząbkowania
• Ból, kłujący, w nocy
• Ból, u dzieci
• Ból, noszenie na rękach, poprawa

Sen

• Sen, zakłócony bólem
• Sen, musi być noszony na rękach, aby zasnąć
• Sen, płacz podczas
• Sen, u dzieci, trudności

Objawy ogólne

• Ból, nie do zniesienia
• Ból, nadwrażliwość na
• Dolegliwości, z gniewu
• Noszenie na rękach, poprawa
• Kołysanie, poprawa
• Dotyk, pogorszenie
• Ciepło, poprawa

Samuel Hahnemann – Materia Medica Pura
James Tyler Kent – Lectures on Homoeopathic Materia Medica
John Henry Clarke – Dictionary of Practical Materia Medica
Constantine Hering – Guiding Symptoms of Our Materia Medica
William Boericke – Pocket Manual of Materia Medica